Zeytin Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
Zeytin affedici bir ağaçtır ama bazı hatalar yıllarca telafi edilemez. Yeni başlayanların en sık düştüğü hataları ve doğrularını bir arada topladık.
- Uygun olmayan yere dikmek. Kışı sık sık −7 °C'nin altına inen, çukurda kalan ya da yağmurdan sonra su göllenen yerlere dikilen zeytin ya donar ya da kök çürüklüğüne yakalanır. Doğrusu: Dikmeden önce kış soğuklarını ve toprağın suyu geçirip geçirmediğini kontrol edin (İklim ve Toprak İstekleri).
- Etiketsiz, sertifikasız fidan almak. Çeşidi belirsiz ya da hastalıklı fidan, ancak yıllar sonra meyve verdiğinde fark edilir. Doğrusu: Çeşit etiketi ve sertifikası olan fidan alın (Fidan Seçimi).
- Fidanı poşetiyle dikmek. Poşet çürümez; kökleri sarar ve fidan birkaç yıl içinde zayıflar. Doğrusu: Poşeti kesip çıkarın, kök topunu dağıtmadan dikin.
- Gübreyi köke değdirmek. Taze hayvan gübresi ya da kimyasal gübre köke doğrudan değerse kökü yakar. Doğrusu: Gübreyi çukurun dibine toprakla karıştırarak koyun ve üzerine bir kat temiz toprak serin.
- Çok derine dikmek, aşı noktasını gömmek. Derine gömülen fidan boğulur; aşı noktası toprağa girerse kalem kök salabilir ya da çürüyebilir. Doğrusu: Fidanı fidanlıktaki derinliğinde dikin, aşı noktası toprak üstünde kalsın.
- Can suyunu ve ilk yaz sulamasını ihmal etmek. Dikimden sonra su verilmeyen ya da ilk yaz susuz kalan fidan kök salamaz. Doğrusu: Dikimden hemen sonra bol can suyu verin, ilk yaz toprak kurudukça düzenli sulayın (Sulama).
- Aşırı sulamak ve salma sulama yapmak. Sürekli ıslak toprak kökleri çürütür; salma sulama Verticillium solgunluğunu bahçede yayar. Doğrusu: Toprak kurudukça sulayın, mümkünse damla sulama kullanın.
- Fazla azotlu gübre vermek. "Daha çok gübre, daha çok ürün" demek değildir. Fazla azot ağacı yumuşatır, halkalı leke ve dal kanserini kolaylaştırır. Doğrusu: Toprak ve yaprak analizine göre gübreleyin (Gübreleme).
- Sırıkla vurarak hasat yapmak. Sırık, gelecek yıl meyve verecek genç sürgünleri kırar ve dal kanseri bakterisine kapı açar; bir yıl var, bir yıl yok sorununu büyütür. Doğrusu: Ağaç altına ağ serip el tırmığıyla toplayın (Hasat).
- Hastalık görünce rastgele ilaç kullanmak. Yanlış ilaç ya da yanlış zamanda yapılan ilaçlama hem para kaybıdır hem de faydalı böcekleri öldürür. Verticillium gibi bazı hastalıkların ilacı yoktur. Doğrusu: Önce sorunun ne olduğunu belirleyin, ruhsatlı ürünü etiketindeki zamanda kullanın, il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın (Hastalıklar).
Bir ipucu daha: Toplanan zeytini çuvalda ya da yığın halinde günlerce bekletmeyin; kızışan zeytinden çıkan yağın asitliği yükselir (Hasat Sonrası).
Kaynaklar
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı – Zeytin Bahçe Tesisi Projesi Fizibilite Raporu
- Zeytin Entegre Mücadele Teknik Talimatı – TAGEM