Bitki Yetiştirme Rehberi

Zeytin Fidanı Seçimi: Çeşit ve Kaliteli Fidan

Bir zeytin bahçesinin başarısı büyük ölçüde fidanla başlar. Yanlış çeşit ya da hastalıklı fidan, yıllarca sürecek bir sorun demektir; çünkü zeytin yarım yüzyıldan uzun süre aynı yerde kalacaktır.

Çeşit seçerken nelere bakmalı?

• Bölgeye uyum: Çeşidin bölgenizde denenmiş ve başarılı olmuş olması gerekir. Bakanlık, uyum çalışması yapılmamış yöre dışı ya da yabancı çeşitlerle bahçe kurulmamasını önerir.
• Amaç: Yağ mı, sofralık mı, ikisi birden mi? Örneğin Ayvalık yağlık, Domat yeşil sofralık, Gemlik siyah sofralık ve yağlık olarak öne çıkar.
• Soğuğa dayanım: Kışı sert geçen bölgelerde soğuğa daha dayanıklı çeşitler seçilmelidir.
• Sulama imkânı: Kuru tarımda ve sulu tarımda başarılı olan çeşitler farklı olabilir.

Türkiye'de yaygın zeytin çeşitleri

• Gemlik: Marmara kökenli; siyah sofralık ve yağ için değerlendirilir. Erken meyveye yatmasıyla bilinir.
• Ayvalık (Edremit): Kuzey Ege'nin yağlık çeşidi; yağ kalitesiyle tanınır.
• Memecik: Güney Ege'de (Aydın, Muğla, İzmir) en yaygın çeşit; yağlık ve sofralık kullanılır.
• Domat: Akhisar yöresinin iri taneli yeşil sofralık çeşidi.
• Uslu: Akhisar yöresinde siyah sofralık olarak değerlendirilir.
• Nizip Yağlık ve Kilis Yağlık: Güneydoğu Anadolu'nun yağlık çeşitleri.

Tozlayıcı çeşit gerekir mi?

Zeytin çok bol çiçek açar; çiçeklerin yalnızca %1–2'sinin meyveye dönüşmesi iyi bir verim için yeterlidir. Bazı çeşitler kendi çiçek tozuyla iyi meyve tutarken bazıları başka bir çeşidin tozuna ihtiyaç duyar. Yeterli tozlanma için bahçede yaklaşık %10 oranında tozlayıcı çeşit bulundurulması önerilir. Hangi çeşidin hangisine tozlayıcı olduğunu fidan alırken mutlaka sorun.

Kaliteli fidan nasıl anlaşılır?

• Üzerinde çeşit adını gösteren etiketi ve sertifikası vardır.
• Gövdesi düz, sağlıklı ve yaşına göre yeterli kalınlıktadır; kabukta yara, ur (siğil) veya çatlak yoktur.
• Yaprakları canlı, koyu yeşil–gümüşi renktedir; yapraklarda leke, sararma ya da yoğun dökülme yoktur.
• Tüplü fidanlarda kök topu sağlamdır; tüp dibinden çıkıp kıvrılmış, dolanmış kökler yoktur.
• Gövde ve dallarda koşnil, pamuklu bit gibi zararlılar ya da yapışkan bal özü (fumajin) görülmez.

Sertifikalı ve etiketli fidanlarımızı zeytin fidanı sayfamızda bulabilirsiniz.