Zeytinde Gübreleme Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Zeytin, fakir topraklarda yetişebilen dayanıklı bir ağaçtır; ancak yüksek ve düzenli verim için dengeli beslenmeye ihtiyaç duyar. Bu rehberde zeytinde gübrelemenin temel ilkelerini ve takvimini anlatıyoruz.
Toprak ve Yaprak Analizi
Zeytinde gübreleme ihtiyacını belirlemenin en güvenilir yolu yaprak analizidir. Temmuz ayında, o yılın sürgünlerinin ortasından alınan yaprakların analizi, ağacın besin durumunu açıkça gösterir. Toprak analizi ise pH, kireç, organik madde ve fosfor-potasyum düzeylerini ortaya koyar. Her iki analiz birlikte değerlendirildiğinde en doğru gübre programı hazırlanır.
Zeytinin Besin İhtiyaçları
- Azot: Sürgün gelişimi, çiçeklenme ve meyve tutumu için en önemli besindir. Eksikliğinde yapraklar soluk yeşil-sarımsı olur, sürgünler kısa kalır.
- Fosfor: Kök gelişimi ve çiçeklenme; zeytinde ihtiyacı görece düşüktür.
- Potasyum: Meyve gelişimi, yağ oranı ve kuraklığa dayanım. Zeytin meyvesi önemli miktarda potasyum kaldırır.
- Bor: Çiçeklenme ve meyve tutumu için kritiktir. Bor eksikliğinde meyveler şekilsizleşir, sürgün uçları kurur.
- Kalsiyum, magnezyum, demir: Kireçli topraklarda kalsiyum genellikle yeterlidir; demir eksikliği görülebilir.
Zeytin Gübreleme Takvimi
- Sonbahar-kış (kasım-şubat): Organik gübre (yanmış ahır gübresi, kompost); fosfor ve potasyumlu gübreler.
- Şubat sonu-mart: Azotlu gübrenin ilk ve en büyük kısmı; kış yağışlarıyla toprağa karışır.
- Nisan (çiçeklenme öncesi): Yapraktan bor uygulaması; gerekirse azotun ikinci kısmı.
- Mayıs-haziran: Sulu bahçelerde fertigasyonla azot ve potasyum.
Kuru tarım koşullarında azot, kış yağmurlarından önce veya yağmurlarla birlikte verilmelidir; çünkü kuru toprakta gübre köklere ulaşamaz.
Yaşa Göre Gübreleme
Genç ağaçlarda gübre miktarı az, ağaç büyüdükçe kademeli olarak artırılır. Verim çağındaki ağaçlarda gübre miktarı, beklenen ürün miktarına, toprak ve yaprak analizine göre belirlenir. Var yılında besin ihtiyacı daha yüksektir.
Organik Gübreleme
Ahır gübresi, kompost, zeytin karasuyu kompostu ve yeşil gübreleme (sıra aralarına baklagil ekimi) toprağın organik maddesini artırır, su tutma kapasitesini yükseltir. Organik zeytincilikte gübreleme bu yöntemlere dayanır.
Zeytin Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Uygulama Yöntemi
Gübre, ağacın taç izdüşümüne serpilip hafifçe toprağa karıştırılır. Damla sulamalı bahçelerde gübreler sulama suyuyla verilir. Bor gibi mikro elementler ise genellikle yapraktan uygulanır.
Sık Yapılan Hatalar
- Analiz yapmadan yalnızca azotlu gübre kullanmak
- Kuru toprağa gübre verip yağmur veya sulama olmadan bırakmak
- Bor eksikliğini göz ardı etmek
- Gübreyi gövde dibine yığmak
Analize dayalı ve dengeli bir gübreleme programı, zeytin bahçenizde verimi artırırken var yılı-yok yılı dalgalanmasını da azaltır.
İlgili Yazılar
- Zeytinde Budama Nasıl Yapılır?
- Zeytinde Sulama Takvimi
- Zeytin Fidanı Ne Zaman ve Nasıl Dikilir?
- Zeytin Hasat Zamanı ve Hasat Yöntemleri
Fotoğraf: Hans Bernhard · CC BY-SA 3.0
Zeytin hesaplama araçları
Zeytin fidanı hesaplama – arazime kaç zeytin fidanı sığar?
Zeytin verim hesaplama – zeytin ağaçlarımdan kaç kilo zeytin alırım?
Bakanlık örnek bahçe projesindeki ortalama değerlerdir (geleneksel bahçe). Sulama, bakım, çeşit ve var–yok yılına göre gerçek verim çok farklı olabilir.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Zeytin fidanı hesaplama · Zeytin verim hesaplama