Kayısı Fidanı Bakımı ve Yetiştiriciliği

Kayısı, doğru yere dikildiğinde bakımı görece kolay ve kazançlı bir meyve ağacıdır. Bu rehberde kayısı fidanı bakımını ve kayısı yetiştiriciliğinin temel adımlarını dikimden hasada kadar anlatıyoruz.

Yer Seçimi ve Dikim

• Kayısı bol güneş ve sıcak yaz ister. Günde en az 7-8 saat güneş alan bir yer seçin.
• Soğuk havanın biriktiği vadi tabanlarından kaçının; hafif eğimli yamaçlar idealdir.
• Toprak derin ve süzek olmalı; kayısı ıslak ayağa dayanamaz.
• Dikim kasım-mart arasında, aşı yeri toprak üstünde kalacak şekilde yapılır.
• Dikimden sonra bol can suyu verilir, açık köklü fidan 60-80 cm'den kesilir.

Kayısı Fidanı Sulama

Kayısı, kuraklığa görece dayanıklıdır ama kaliteli ve iri meyve için düzenli su ister. İlk iki yıl yaz boyunca haftada bir derin sulama yapılmalıdır. Verim çağında en kritik dönemler, meyvenin hızlı büyüdüğü dönem (nisan sonu-haziran) ve hasattan sonraki dönemdir; hasat sonrası sulama, ertesi yılın çiçek gözlerinin oluşumunu destekler. Aşırı ve düzensiz sulama ise meyve çatlamasına ve kök hastalıklarına yol açar.

Kayısıda Gübreleme

• Sonbahar-kış: Yanmış ahır gübresi, fosfor ve potasyum
• Uyanma döneminde: Azotun ilk kısmı
• Meyve tutumundan sonra: Azotun kalanı ve potasyum

Kayısıda potasyum, meyve kalitesi ve kurutmalık ürünün değeri için çok önemlidir. Gübre miktarları toprak analizine göre belirlenmelidir.

Kayısı Budaması

Şekil Budaması

Kayısıda en yaygın taç şekli goble (vazo)dur. Gövde üzerinde 3-4 ana dal bırakılır, tacın ortası açık tutulur.

Ürün Budaması

• Kayısı meyvelerini bir yıllık sürgünlerde ve kısa buket dallarda verir.
• Kuru, hastalıklı ve sık dallar alınır, tacın içi ışık alacak şekilde seyreltilir.
• Kayısı büyük kesim yaralarından zamk akıtmaya ve hastalık almaya yatkındır; budama mümkünse hasattan sonra yaz sonunda veya kış sonunda kuru havada yapılmalı, büyük kesimlere aşı macunu sürülmelidir.

Don Önlemleri

Kayısı en erken çiçek açan meyvelerdendir. Don riskini azaltmak için geç çiçeklenen çeşit seçimi, doğru arazi seçimi ve büyük bahçelerde rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama gibi aktif önlemler kullanılabilir.

Kayısı Hastalık ve Zararlıları

Monilya

Çiçeklenmede yağışlı havalarda çiçekleri ve sürgünleri kurutur. Kuruyan sürgünler kesilip imha edilir, çiçeklenme döneminde koruyucu ilaçlama yapılır.

Çil (Yaprak Delen) Hastalığı

Yaprakta delikler ve meyvede kabuklu lekeler yapar. Yaprak dökümünden sonra bakırlı ilaçlama önerilir.

Şarka Virüsü

Meyvede şekil bozukluğu ve halka lekeler oluşturur. Sertifikalı fidan kullanımı tek etkili korunma yoludur.

Kayısı Ani Kuruması (Apopleksi)

Ağacın tamamının veya bir dalının aniden kurumasıdır. Kök boğazı sorunları, don yaraları ve mantar kaynaklı etmenler rol oynar. Kök boğazının ıslak kalmaması ve yaralanmaması önemlidir.

Yaprak Bitleri ve Kabuklu Bitler

Kışlık yağ uygulamaları ve doğal düşmanların korunması etkili sonuç verir.

Hasat ve Kurutma

Taze tüketim için kayısılar tam renge geldiğinde ama henüz sertliğini kaybetmeden toplanır. Kurutmalık kayısılar ise ağaçta tam olgunlaşınca hasat edilir. Kurutma, temiz sergilerde ve güneşte yapılır; geleneksel olarak kükürtleme ile renk korunur, doğal (gün kurusu) kayısı ise kahverengi olur.

Kayısı bahçenizde doğru yer seçimi ve zamanında bakım, hem bol ürün hem de uzun ömürlü ağaçlar demektir.

İlgili Yazılar

• Kayısı Fidanı Kaç Yılda Meyve Verir?
• Kayısı Fidanı Çeşitleri ve En Verimli Türler
• Kayısı Fidanı Özellikleri
• Kayısı Fidanı Hangi İklimde Yetişir?

Fotoğraf: Dicklyon · CC BY-SA 4.0