Karnabahar Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları

Karnabahar yetiştiriciliğinde en büyük zorluk, hastalıkların birçoğunun toprak altında başlaması veya bitkinin en değerli kısmı olan karnabahar baş kısmında (curd) ortaya çıkmasıdır. Başarılı bir üretim için hastalık belirtilerini erkenden tanımak ve doğru kültürel önlemleri almak hayati önem taşır. Eğer hastalıkla mücadele için kimyasal bir çözüm arıyorsanız, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiketindeki doz ve zamanda kullanın ve bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

1. Kök Çürüklüğü / Clubroot (Plasmodiophora brassicae)

Fotoğraf: Rasbak · CC BY-SA 3.0

Belirtiler: Bu hastalık toprak kaynaklıdır ve belirtiler köklerde başlar. Köklerde küçükten büyüğe değişen şişkinlikler ve deformasyonlar oluşur. Bu şişkinlikler bitkinin su ve besin iletimini engellediği için bitkinin üst kısımlarında boy kısalığı, renk değişimi ve solgunluk görülür. Solgunluk en çok sıcak ve güneşli günlerde belirginleşir; bitki sabah erken veya gece geç saatlerde daha canlı görünebilir.

Nasıl Yayılır? Mantar sporları toprakta 10 ila 20 yıl boyunca canlı kalabilir. Ayakkabılar, tarım aletleri, tekerlekler, rüzgâr ve su yoluyla toprak hareket ettikçe hastalık hızla yayılır.

Risk Faktörleri: Nemli ve serin topraklar, kuru ve sıcak topraklara göre hastalığın daha fazla görülmesine neden olur. Ayrıca asidik topraklar (pH 7'nin altı) bu hastalığın gelişimi için en uygun ortamdır.

Korunma:

• Karnabahar yetiştireceğiniz alana, daha önce bu hastalığın görüldüğü yerlerden gelen gübreleri kesinlikle kullanmayın.
• Hastalık bulaşmış gübreleri sadece karnabahar gibi lahana grubu bitkilerin yetişmeyeceği kalıcı otlak alanlarında kullanın.
• Toprak drenajına dikkat edin; aşırı su birikintilerinden kaçının.

2. Siyah Çürüklük (Black Rot - Xanthomonas campestris)

Belirtiler: Bir bakteri hastalığı olan siyah çürüklükte, ilk belirtiler yaprak kenarlarında sarı-turuncu renkli "V" şeklinde lekelerdir. Hastalık ilerledikçe bu lekeler kurur ve yapraklar dökülür. Bakteri bitkinin damar sistemine zarar verdiği için damarlarda karakteristik siyahlaşmalar görülür; bu siyahlık ana gövdede de izlenebilir. Şiddetli vakalarda bitki boyu kısa kalır, solar ve ölebilir. Ayrıca karnabahar baş kısmının tadını bozabilir.

Nasıl Yayılır? Nemli ve yağışlı havalarda, yağmur sıçraması veya damlama sulama ile hızla yayılır. Bakteri; bitki artıklarında, enfekte yabani otlarda ve tohumlarda yaşayabilir. İnsanlar ve hayvanlar da bu bakterinin taşınmasına neden olabilir.

Korunma:

• Sadece hastalık taşımadığı sertifikalandırılmış tohum ve fideler kullanın.
• Eğer tohum enfekte ise, sıcak su uygulaması enfeksiyonu azaltabilir ancak bu işlem tohumun çimlenme oranını da düşürecektir.
• Aynı tarlaya lahana grubu bitkileri en az dört yılda bir dikin (münavebe/ekim nöbeti).
• Özellikle lahana ailesinden olan yabani otları ve tarlada kalan artıkları temizleyin.
• Sulama yaparken bitki yapraklarına su değdirmemeye özen gösterin; akşam saatlerinde sulamadan kaçının.

3. Bakteriyel Yumuşak Çürüklük (Bacterial Soft Rot)

Fotoğraf: Dr Graham Beards · CC BY-SA 4.0

Belirtiler: Özellikle hasat sonrası dönemde daha sık görülür. İlk belirti, bitki üzerinde suyla ıslanmış gibi görünen lekelerdir. Bakteri bitkinin içine girdikten sonra hızla yayılır, hücreleri birbirine bağlayan yapıyı çözerek bitkinin iç kısmının büzüşmesine neden olur. Enfekte kısımlar kahverengiye döner ve genellikle çok kötü bir koku eşlik eder.

Risk Faktörleri: Bitkideki açık yaralar (böcek hasarı, don zararı veya diğer hastalıklar sonucu oluşan yaralar) bakterinin giriş kapısıdır. Ayrıca karnabahar baş kısmındaki çiçek tomurcuklarının arasındaki girintiler su tuttuğu için bakterinin üremesi için ideal bir ortam oluşturur.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

4. Mildiyö (Downy Mildew - Peronospora parasitica)

Belirtiler: Yaprakların, sapların ve karnabahar baş kısmının alt yüzeyinde beyaz, tüylü tabakalar oluşur. Yaprakların üst kısmı önce morarır, ardından sararır veya kahverengiye döner. Gövdede karnabahar başının altında siyah veya kahverengi çizgilenmeler görülebilir.

Nasıl Yayılır? Nemli ve serin havalarda, özellikle çiy veya sis gibi yaprakların uzun süre ıslak kaldığı durumlarda gelişir. Mantar tohumlarda kışlayabilir ve toprakta en az bir yıl yaşayabilir.

Korunma:

• Fide yataklarında steril toprak veya daha önce lahana grubu bitkiler yetiştirilmemiş toprak kullanın.
• Bitki dikim mesafesini, ışık ve hava sirkülasyonuna izin verecek şekilde ayarlayın.
• Kalsiyum, potasyum ve azot dengesine dikkat edin; aşırı azot kullanımı hastalığı tetikleyebilir.
• Çalışırken toprağı bitkinin alt yapraklarına doğru yığmaktan kaçının.

5. Alternaria Lekeleri (Alternaria brassicae ve A. brassicola)

Belirtiler: Yapraklarda küçük, açık kahverengi veya gri lekeler görülür. Bu lekeler zamanla iç içe geçmiş halkalara (hedef tahtası gibi) benzeyen bir görünüm alır. Lekeler kuruduğunda doku dökülür ve yaprakta "delik deşik" bir görüntü oluşur. Bu hastalık genellikle bitki başka zararlılar tarafından hasar gördükten sonra ikincil bir saldırı olarak ortaya çıkar.

Korunma: En etkili yöntem, bitkiyi diğer zararlılardan ve fiziksel hasarlardan koruyarak bitkinin direncini yüksek tutmaktır. Ayrıca uygun ekim nöbeti uygulamaları bu mantarın döngüsünü kırmaya yardımcı olur.