İzmir Karabağlar Fidancı – İncir Fidanı ve Yetiştiriciliği

İncir Zararlıları: İncir Kurdu, Kuru Meyve Akarı ve Diğer Zararlılarla Mücadele

İncir yetiştiriciliğinde zararlılarla mücadele, rastgele ilaçlama yapmak yerine "Entegre Zararlı Yönetimi" prensibine dayanmalıdır. Bu sistemde amaç, zararlı popülasyonunu ekonomik zarar eşiğinin altında tutmaktır. Yani, zararlıların verdiği zarar, yapılacak mücadelenin maliyetinden düşük olduğu sürece kimyasal ilaçlamaya başvurulmaz. Doğru yöntem; gözlem, sayım, kültürel önlemler ve biyolojik mücadeleyi bir arada kullanmaktır.

1. İncir Kurdu (Ephestia cautella, Plodia interpunctella ve diğerleri)

Fotoğraf: division, CSIRO · CC BY 3.0

İncir kurdu denildiğinde aslında kuru incirlerde zarar yapan üç farklı kelebek türü (Ephestia cautella, Plodia interpunctella, Ephestia figuliella) kastedilir. Zararı yapan asıl unsur, bu böceklerin larvalarıdır.

Zarar şekli: Larvalar meyve üzerinde galeriler açarak beslenir. Özellikle kuru meyvelerde ve depolarda büyük kayıplara neden olurlar.

Takip ve Örnekleme: Bahçelerde zararlı ve faydalı böceklerin yoğunluğunu belirlemek için vejetasyon süresince 1-2 hafta veya ayda bir aralıklarla sayım yapılmalıdır. Bahçeyi temsil edecek şekilde seçilen 10 ağaçtan, her birinden 10’ar adet olmak üzere toplam 100 adet organ (tomurcuk, yaprak veya meyve) incelenmelidir. Sayımlar gözle veya el lupu ile yapılmalıdır.

Mücadele:

• Kültürel Önlemler: Kuru meyve akarı ve benzeri depo zararlıları için bahçedeki kuru dallar, işi bitmiş ilekler ve ürün artıkları toplanıp yakılmalı; bahçe ilkbaharda sürülmelidir.
• Depolama Önlemleri: İncirler kerevetler üzerinde kurutulmalı, geceleri üzerleri ışık sızdırmayacak şekilde örtülmelidir. Bahçe deposunda ve sergilerde geceleri ışık yakılmamalıdır.
• İlaçlı Mücadele: Eğer zararlı popülasyonu ekonomik zarar eşiğine ulaşırsa, ruhsatlı ürünlerle mücadele edilmelidir. İlaç ve dozu için mutlaka bölgenizdeki tarım müdürlüğüne veya yetkili bir ziraat mühendisine danışın.

2. Kuru Meyve Akarı (Carpoglyphus lactis)

Fotoğraf: Photo or drawing by Pavel Klimov, Bee Mite ID (idtools.org/id/mites/beemites) un · Public domain

Zarar şekli: Bir depo zararlısı olan bu tür, meyve kalitesini doğrudan düşürür.

Takip: Akarların yoğunluğunu belirlemek için 10 ağaçtan alınan toplam 100 yaprak, polietilen bir torbaya konularak buz kutusu içerisinde laboratuvara getirilmelidir. Laboratuvarda yapraklar "akar fırçalama aleti" ile fırçalanarak vazelin sürülmüş cam üzerine düşürülmeli ve mikroskop altında sayılmalıdır.

Mücadele: Bahçedeki bitki artıkları temizlenerek bu zararlının barınma alanları yok edilmelidir. Ayrıca ara korukçuluk yapabilecek diğer meyve ağaçlarının bahçede bulundurulmaması önerilir.

3. Kanlı Balsıra (Nematodlar ve Diğerleri)

Zarar şekli: İncir emziklerinde %5 oranında canlı kanlı balsıra görüldüğünde zararlı baskısı başlamış demermin.

Mücadele: En uygun ilaçlama zamanı, yumurtaların %90'ının açıldığı ve yavruların topu iğne başı büyüklüğüne geldiği dönemdir. Eğer birinci nesil mücadelesine rağmen popülasyon yüksek seyrediyorsa, hasat bitiminden 10 Ekim'e kadar ikinci nesle karşı da önlem alınmalıdır. İlaçlama için ruhsatlı ürünler kullanılmalı, uygulama için en yakın tarım örgütüne danışılmalıdır.

4. Diğer Önemli Zararlılar ve Hastalıklar

Ekşilik Böcekleri (Carpophilus spp.), Sirke Sinekleri ve Tripsler: Bu zararlılar sadece doğrudan zarar vermekle kalmaz, aynı zamanda Sürme (siyah toz yığınları oluşturan bir küf) gibi hastalıkların taşınmasında da rol oynarlar. Sürme ile mücadele, bu böceklerin popülasyonunu azaltmakla doğrudan ilişkilidir.

Kök ve Gövde Hastalıkları: Beyaz kök çürüklüğü ve Armillaria kök çürüklüğü gibi önemli kök hastalıkları ile çelik marazı, güneş yanıklığı gibi gövde/dal sorunları incirde görülebilir. Bu tür durumlarda kültürel önlemler yetersiz kalırsa ilaçlı mücadele düşünülmelidir.

Beslenme Durumunun Takibi: Yaprak Analizi

Zararlılarla mücadele kadar, bitkinin direncini artırmak için beslenme durumu da takip edilmelidir. İncirde en uygun yöntem yaprak analizidir. Ağustos ayının ilk günlerinde (meyvelere ben düşme dönemi), yıllık sürgünlerin alt kısmından üçüncü yapraklar alınarak analiz yapılmalıdır. Örnekleme yapılırken ağacın dört yönünden örnek alınması ve "N" veya "M" çizerek araziyi temsil edici şekilde ilerlenmesi gerekir. Analiz sonuçları; P, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn ve B gibi elementlerin noksanlığını veya fazlalığını göstererek doğru gübreleme programı oluşturmanıza yardımcı olur.

İncir Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?

İncir yetiştiriciliğinde hasat; meyvenin tadını, raf ömrünü ve ticari değerini belirleyen en kritik aşamadır. İncir meyvesinde derim (meyvenin dalındayken olgunlaşması) gerçekleştikten sonra olgunluk ilerlemez. Bu nedenle doğru zamanı yakalamak hayati önem taşır.

Hasat zamanı nasıl anlaşılır?

İncirde hasat zamanının geldiğini anlamak için meyvenin rengindeki değişimlere ve dokusundaki yumuşamaya bakılır. Hasat, meyve çeşidine özgü renk ve tadı tam olarak aldıktan sonra yapılmalıdır.

• Renk dönüşümü ve yumuşama: Meyvenin renginin değişmesi ve dokusunun yumuşaması en temel göstergedir.
• Meyve yapısı: Taze tüketilecek incirlerde meyvenin dolgun, yumuşak, çatlamamış ve ezilmemiş olması gerekir. Eğer meyveler ekşi kokuyorsa, bu durum aşırı olgunlaştığını gösterir.
• Hasat sırası: Ağaç üzerindeki tüm meyveler aynı anda olgunlaşmaz. Bu yüzden hasada her zaman sürgünün alt kısmındaki meyvelerden başlanmalıdır.

Çeşitlere göre hasat dönemleri nelerdir?

İncir çeşitlerinin olgunlaşma süreleri birbirinden oldukça farklıdır. Bölgeye ve çeşide göre değişmekle birlikte genel tablo şöyledir:

• Beyaz Orak (Yellop): Erken bir çeşittir. 15 Haziran'dan itibaren meyveler olgunlaşmaya başlar; Temmuz sonunda ilk olgunluk görülür.
• Sarılop: Temmuz sonu ile Ağustos başında ilk olgunlaşma gerçekleşir, Eylül sonunda ise süreç tamamlanır. Hasat süresi yaklaşık 40–45 gündür.
• Siyah Orak: Ağustos başında başlayıp Eylül sonuna kadar devam eden, çift ürün verebilen bir çeşittir.
• Göklop: 10 Ağustos ile 30 Eylül tarihleri arasında olgunlaşır.
• Bursa Siyahı: Ege bölgesinde Ağustos başından Ekim ortasına kadar olgunlaşma devam eder.
• Yeşil Güz: En geç olgunlaşan çeşitlerden biridir; Ağustos başından Ekim ortasına kadar hasat sezonu sürer.
• Siyah Orak (İkinci ürün): İkinci ürün meyveleri daha küçük ve armut şeklindedir.

Doğru toplama yöntemi nasıl olmalıdır?

Hasat sırasında meyvenin zarar görmemesi, ticari kalitenin korunması için şu adımlar izlenmelidir:

• Hafifçe döndürerek toplayın: Meyveyi dalından koparırken nazikçe hafifçe döndürerek almak en doğru yöntemdir.
• Sapın durumu: Taze hasatta meyve sapının ağaçta kalmasına özen gösterilmelidir.
• Zamanlama: Çok sıcak havalarda meyvenin ısınmaması ve bozulmaması için hasat günün en serin saatlerinde yapılmalıdır.
• Ambalajlama: Hasat edilen meyveler temiz sepetlere konulmalıdır. Meyvelerin zedelenmemesi için tek sıra halinde dizilebildiği, ayrı hücreleri bulunan ambalajlar en idealidir.
• Taşıma: Meyveler, ezilmeyecek ve yaralanmayacak şekilde taşınabilecek kaplarda pazara ulaştırılmalıdır.

Hasatta yapılan hatalar ve dikkat edilmesi gerekenler

İncir hassas bir meyve olduğu için yapılan küçük hatalar büyük kayıplara yol açabilir:

• Yere dökülen meyveler: Hasattan hemen sonra yere dökülmüş incirler toplanmalı ve bahçede bırakılmamalıdır. Ayrıca yere dökülen çürük meyveler mutlaka imha edilmelidir.
• Dalların kırılması: Ağaçlar büyüdükçe meyve ağırlığıyla dallar aşağı sarkar. Meyvelerin ve dalların kırılmasını önlemek için dallara mutlaka herek (destek) verilmelidir.
• Budama artıkları: Budama sonrası bahçede bırakılan artıklar hastalık riskini artırabilir; bu artıklardan kaçınılmalıdır.
• Yanlış depolama: Beyaz Orak gibi bazı çeşitlerin oda koşullarında dayanma süresi çok kısadır; derimden sonra 1-2 gün içinde tüketilmelidir.