Buğday ekimi için en uygun zaman nedir?
Trakya bölgesi gibi alanlarda yapılan araştırmalar, en uygun ekim zamanının 15 Ekim ile 15 Kasım tarihleri arası olduğunu göstermektedir. Ekimi çok erken yaparsanız hastalık ve zararlılarla daha fazla mücadele etmek zorunda kalabilirsiniz; çok geç yaparsanız ise düşük verim alırsınız.
Toprak hazırlığı nasıl yapılmalıdır?
Kaliteli ve bol ürün için tohum yatağının özenle hazırlanması şarttır. Ayçiçeği-buğday ekim nöbetinde, topraktaki organik maddeyi korumak için azaltılmış toprak işleme yöntemleri uygundur. Ayçiçeği hasadından sonra tarlada kalan sap artıkları, çapraz çekilen goble disk ile parçalanıp toprağa karıştırılmalıdır. Önemli bir uyarı: Toprak çok kuru veya nemi çok yüksekken kesinlikle pullukla sürüm yapmamalısınız.
Dekara ne kadar tohum atılmalıdır?
Tohum miktarı; çeşidin kardeşlenme kapasitesine, bin tane ağırlığına ve tohumun iriliğine göre değişir. Genel kural olarak 1 m²'de 500 canlı tane olacak şekilde hesaplama yapılmalıdır. Örneğin; Pehlivan ve Golia gibi kardeşlenmesi yüksek çeşitlerde 18-20 kg/da, Saraybosna gibi küçük tanelilerde 16-18 kg/da, Flamura-85, Gelibolu, Tekirdağ, Aldane ve Selimiye gibi iri tanelilerde ise 20-22 kg/da tohum kullanılmalıdır.
Ekim derinliği ne kadar olmalıdır?
Normal koşullarda ekim derinliği 5-6 cm civarındadır. Ancak kullanacağınız tohumun yapısına göre bu durum değişebilir: Küçük tohumlarda 4-5 cm, iri tohumlarda ise 5-6 cm derinlik idealdir.
Gübreleme nasıl ve ne zaman yapılmalıdır?
Dengeli gübreleme için mutlaka yetkili laboratuvarlarda toprak analizi yaptırmalısınız. Dekardan 600 kg üzeri verim hedefliyorsanız, saf olarak 12-14 kg azot ve 4-5 kg fosfor dozları yeterli olabilmektedir. Fosforlu gübreler ekimle veya ekimden önce verilmelidir. Azot ise yıkanmaması için üçe bölünmelidir: Birinci kısım ekimde (toprakta fosfor/çinko eksikse 20-25 kg/da kompoze gübre ile), ikinci kısım şubat sonunda (8-10 kg/da üre ile) ve son kısım mart sonunda (16-20 kg/da amonyum nitrat ile) verilmelidir.
Buğdayda sulama verimi nasıl etkiler?
Sulama, kuru koşullara kıyasla buğdayda %100 verim artışı sağlayabilir. Özellikle mayıs ayının kurak geçtiği yıllarda, çiçeklenme veya süt olum döneminde sulama yapılmalıdır. Bitki en çok sapa kalkma ve süt olum dönemlerinde suya ihtiyaç duyar.
Yabancı otlarla ne zaman mücadele edilmelidir?
Otlar henüz 2-4 yapraklı olduğu erken dönemde yapılan mücadele, tane verimini %20-30 oranında artırır. İlaçlama yaparken otun dar veya geniş yapraklı olmasına göre doğru ürünü, tavsiye edilen dozda ve uygun su miktarıyla kullanmalısınız. Organik maddece fakir kumsal topraklarda, toprakta uzun süre kalan ilaçlar kullanırken çok dikkatli olunmalıdır.
Hangi hastalık ve zararlılara karşı dikkatli olunmalıdır?
Buğdayda kök hastalıkları, külleme ve pas gibi yaprak hastalıkları ile süne, ekin kurdu (Zabrus sp.) ve buğday sineği gibi zararlılar görülebilir. Bu sorunlara karşı uzman tavsiyesi doğrultusunda zamanında mücadele edilmelidir. Ayrıca aşırı azot kullanımı hem hastalıklara hem de bitkinin yatmaya neden olabilir.
Sertifikalı tohum kullanmanın önemi nedir?
Yüksek ve kaliteli ürün için sertifikalı tohum kullanımı kritiktir. Seçilen tohum; bölge şartlarına uyan, tescilli, verim potansiyeli yüksek, taneleri dolgun ve sürme hızı iyi olan, ayrıca sürme veya Zabrus gibi zararlılara karşı ilaçlanmış tohum olmalıdır.
Ekimde hangi ekipmanlar tercih edilmelidir?
Düzgün bir çıkış için modern, kombine ekim makinaları kullanmak faydalıdır. Yörenin toprak yapısına göre tohum miktarını kolay ayarlayabilen disk veya balta ayaklı ekim makinaları tercih edilmelidir.
Hasat zamanı nasıl belirlenir?
Tane kayıplarını önlemek ve kaliteyi korumak için tane rutubetinin %14’ün altına düştüğü dönemde hasat yapılmalıdır. Hasatta modern biçerdöverlerin kullanılması ürün kaybını azaltır.
Ekim nöbeti (münavebe) neden önemlidir?
Toprak verimini korumak ve ekin kurdu, buğday sineği gibi zararlılarla mücadele etmek için buğdayı her yıl üst üste ekmemelisiniz. En az iki yılda bir ayçiçeği, kanola, mısır, fasulye veya soğan gibi farklı ürünlerle ekim nöbeti yapılması önerilir.
