Fasulye Nasıl Çoğaltılır? Tohum Seçimi ve Ekim Teknikleri

Fasulye (Phaseolus vulgaris), bitkisel protein ve karbonhidrat bakımından çok zengin bir besin kaynağıdır. Bahçecilikte ve tarımda fasulye çoğaltımı, diğer pek çok sebzeden farklı olarak neredeyse tamamen tohum yoluyla gerçekleştirilir. Çelikle üretim veya aşı gibi yöntemler fasulye yetiştiriciliğinde yaygın bir uygulama değildir.

Tohumla çoğaltma ve çeşit seçimi

Fasulye yetiştirmek istiyorsanız, işe doğru tohumu seçerek başlamalısınız. Fasulyeler şekil, renk ve irilik bakımından çok büyük farklılıklar gösterir. Çoğaltma yaparken kullanacağınız tohumun türü, sofranıza gelecek lezzeti ve bitkinin büyüme şeklini belirler. Ülkemizde sıkça rastladığımız bazı çeşit grupları şunlardır:

• Şeker fasulyesi: Bilye gibi yuvarlak tohum yapısına sahiptir.
• Çalı fasulyesi: Böbrek şeklinde tohumları vardır.
• Horoz fasulyesi: Silindir şeklinde tohum yapısı görülür.
• Dermason fasulyesi: Köşeli tohum yapısı ile bilinir.
• Barbunya: Üzeri çizgili tohumlara sahiptir.
• Alacalı Ayşekadın: Yarısı beyaz, yarısı şarap rengi veya tamamı bej/çizgili kırmızı olabilir.
• Kara Ayşekadın: Tamamı koyu lacivert renktedir.

Tohum seçerken kabuk kalınlığına dikkat edilmelidir. Taneden kolayca ayrılan, çok ince kabuklu tohumlar yerine, daha dayanıklı olanlar tercih edilmelidir. Ayrıca tohumların çimlenme gücü yaklaşık 3-4 yıl kadar korunabilir; ancak her zaman taze ve sağlıklı tohum kullanmak verimi artırır.

Sağlıklı tohum nasıl anlaşılır?

Ekim yapacağınız tohumların hastalıksız olması, bahçenizin sağlığı için en kritik noktadır. Bazı hastalıklar doğrudan tohumun içinden (embriyo yoluyla) taşınabilir. Bu durum, bitki daha çimlenir çimlenmez sorun çıkarmasına neden olur. Dikkat edilmesi gereken bazı fungal (mantari) hastalıklar şunlardır:

• Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)
• Ascochyta Yaprak Lekesi (Phoma exigua)
• Pembe Kabuk Çürüklüğü (Trichothecium roseum)
• Çökerten / Web Blight (Rhizoctonia solani)
• Beyaz Küf (Sclerotinia sclerotiorum)

Bu hastalıklarla mücadele etmek için en güvenli yol, sertifikalı ve hastalık taşımayan tohumlar kullanmaktır. Eğer organik tarım yapıyorsanız, tohumları ekmeden önce uygun biyolojik yöntemlerle veya uzman tavsiyesiyle koruma altına almanız gerekebilir. Belirtili bitkilerden asla kendi tohumunuzu ayırıp bir sonraki yıl için saklamayın.

Ekim öncesi hazırlık ve toprak bakımı

Fasulyenin verimli olması için toprağın besin değerinin yüksek olması gerekir. Eğer daha önce fasulye yetiştirilmemiş bir alana ekim yapacaksanız, toprağın azot ve fosfor ihtiyacını karşılamak önemlidir. Uygulama önerileri şöyledir:

1. Gübreleme: Sonbaharda tarla sürülmeden önce dönüm başına 2-3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmesi toprağı zenginleştirir.
2. Besin Takviyesi: Ekim sırasında fosfor (P2O5) ve azot (N) desteği sağlanması bitki gelişimi için faydalıdır.
3. Bakteri Aşılaması: Eğer toprakta yeterli nodül (azot bağlayıcı yapı) oluşumu sağlanamayacaksa, tohumlar uygun bakterilerle aşılanarak ekilebilir.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

Tohum saklama ve kaliteyi koruma

Eğer hasat ettiğiniz fasulyeleri tohum olarak saklayacaksanız, nem ve sıcaklık kontrolü hayati önem taşır. Yanlış saklama koşulları "bin burn" denilen kahverengileşmeye veya tohumun pişme sırasında sertleşmesine (hard-to-cook) neden olur.

Tohumları saklarken şu kurallara uyun:

• Tohumların nem oranını %12'nin altına düşürmeye çalışın.
• Serin, kuru ve iyi havalandırılan ortamları tercih edin.
• Yüksek nem ve yüksek sıcaklık, tohumun tadını bozar ve çimlenme kabiliyetini öldürür.

Not: Zararlı böceklerle mücadele veya ilaçlama gerektiren durumlarda mutlaka ruhsatlı ürünleri kullanın, etiket dozuna uyun ve bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden bilgi alın.