Dut Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Dut bahçesinde ay ay yapılacak işler: budama teknikleri, sulama, gübreleme zamanları, aşı uygulamaları ve hasat yöntemleri. Dut yetiştiriciliğinde verim artırıcı rehber.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki dut bahçeleri için hazırlanmış bir rehberdir. İklim koşullarına göre, sahil şeridinde işler daha erken, iç bölgelerde ise daha geç tamamlanmalıdır. Uygulamalarınızı bölgenizdeki hava durumuna ve ağacın gelişim evresine göre takip etmeniz önemlidir.
Ocak – Şubat
- Dut fidanlarının dikim hazırlığı; dikimden bir süre önce 30–40 cm derinlikte ve 4 cm çapta çukurlar açılmalıdır.
- Dikim çukurlarına birkaç kürek yanmış çiftlik gübresi veya toprak analizine göre fosfatlı ve potaslı gübreler karıştırılarak toprak hazırlanmalıdır.
- Eğer yeni fidan dikilecekse, söküm sırasında zarar görmüş köklerin sağlam noktadan budanması ve dikim sonrası olası hastalıklara karşı %2'lik Bordo bulamacı ile ilaçlama yapılması tavsiye edilir.
- Kış döneminde yabancı otlarla mücadele; boylanmış otlar biçilmeli veya ağaç altlarındaki yabancı otlar düzenli olarak temizlenmelidir.
Mart – Nisan
- İlkbahar döneminde azotlu gübrelerin verilmesi.
- Ağaçların büyüme evresine girmesiyle birlikte şekil budamalarının yapılması.
- Erken ilkbaharda odun çeliği ile üretim yapılacaksa çeliklerin alınması.
- Aşı dönemi: Erken ilkbaharda yapılan kalem ve göz aşıları (sürgün aşısı olarak da bilinir) bu dönemde gerçekleştirilir.
- Sonbahar ve kıştan kalan toprak işleme faaliyetlerinin tamamlanması.
Mayıs – Haziran
- Dut ağaçlarının meyve vermeye başlamasıyla birlikte ürün budamalarına geçilmesi.
- Aşı uygulamaları: Haziran ayında yapılan göz aşıları (sürgün aşısı) bu dönemde yapılır.
- Sulama ihtiyacının takibi; toprağın nemli tutulması ürün verimini %50'ye kadar artırabilir.
- Ağaçların gelişimine göre, türün yapısına (beyaz, kırmızı veya karadut) uygun terbiye şekillerinin verilmesi.

Temmuz – Ağustos
- Sıcak ve kurak dönemlerde sulamanın aksatılmaması; su kalitesinin iyi olmasına ve aşırıya kaçılmamasına dikkat edilmelidir.
- Tohum toplama zamanı: Temmuz ve Ağustos ayları tohum toplamak için en uygun dönemdir.
- Hasat dönemi: Meyveler olgunlaştığında elle toplanmalı veya temiz örtüler üzerine silkelenerek hasat edilmelidir.
- Hasat sırasında karadut gibi zor kopan türlerde meyvelerin ezilmemesi için mutlaka elle toplama yapılmalıdır.
- Ağaç dallarına zarar vermemek adına hasat sırasında kesinlikle sopalarla vurulmamalıdır.
Dut Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Aşı uygulamaları: Ağustos ve Eylül aylarında yapılan, sürgün vermeyen "durgun göz aşıları" bu dönemde gerçekleştirilir.
- Karadut türlerinde aşı tutma başarısını artırmak için uygun tekniklerin (T göz aşısı gibi) uygulanması.
- Sulama imkânı kısıtlı olan bahçelerde, fosfatlı ve potaslı gübrelerin verilmesi.
- Yabancı ot mücadelesinin devam ettirilmesi.
Kasım – Aralık
- Sulama imkânı olmayan bahçelerde azotlu gübrelerin verilmesi.
- Sonbahar döneminde yapılacak toprak işleme faaliyetleri (gerekli görüldüğünde bir kez yapılabilir).
- Kurutmalık dut tipleri için ağaç üzerinde kuruyan meyvelerin hasat edilmesi.
- Bir sonraki yılın gübreleme planı için yaprak ve toprak analizlerinin yapılması.
Dut hesaplama araçları
Dut fidanı hesaplama – arazime kaç dut fidanı sığar?
Dut verim hesaplama – dut ağaçlarımdan kaç kilo dut alırım?
Dut kurusu hesaplama – kaç kilo yaş duttan kaç kilo dut kurusu çıkar?
1 kg dut kurusu için yaklaşık 5 kg yaş dut gerekir.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dikim mesafesi olarak 7 × 7 m ve dekara 20 ağaç önerilir; Ulukale gibi kuvvetli dutlarda 8 × 8 – 10 × 10 m kullanılır.
- Verime yatmış 15 yaşındaki bir ağaçtan haftada 10–15 kg meyve alınır; toplam verim ağaç başına 100 kg'ı geçer.
- Gençleştirme budaması yapılmış 150–200 yaşında verim veren ağaçlara sıkça rastlanır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Dut fidanı hesaplama · Dut verim hesaplama · Dut kurusu hesaplama
Kaynaklar
- Dut Yetişti̇ri̇ci̇li̇ği (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Dut.pdf)
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Dut+Yetiştiriciliği.pdf)
Dut hakkında diğer yazılar
- Dut Budama ve Bakım Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Sulama Teknikleri
- Dut Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Dut Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Dut Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Dut Ağacı Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Dut Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Dut Hasadı Sonrası Saklama, İşleme ve Raf Ömrünü Uzatma Yöntemleri
- Dut Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri
- Dut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Dut Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Dut Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Dut Yetiştiriciliğinde Verim, Hasat ve Ekonomik Değer
- Dut Ağaçlarında Gençleştirme ve Bahçeyi Yenileme Rehberi
- Dut Zararlıları ve Mücadele Yolları: Kabuklu Bit, Koşnil ve Amerikan Beyaz Kelebeği