Dut Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Dut fidanı ne zaman dikilir, dikim mesafesi nasıl olmalıdır, çukur hazırlığı ve dikim sırasında nelere dikkat edilmelidir? Doğru dut dikimi için izlemeniz gereken adımlar.
Dut ağaçları, doğru toprak ve iklim koşulluna sahip olduğunda uzun yıllar verim verebilen, dayanıklı meyve ağaçlarıdır. Ancak başarılı bir bahçe kurulumu için dikim aşamasında yapılacak titiz bir çalışma, ağacın gelecekteki verimini ve ömrünü doğrudan etkiler. Yanlış dikim mesafesi veya hatalı çukur hazırlığı, ağaçların birbirine gölge yapmasına ya da gelişiminin durmasına neden olabilir.
Ne zaman dikilir?
Dut fidanlarının dikimi için en uygun dönemler ağaçların dinlenme (durgun) dönemleridir. Genel olarak iki ana dönem tercih edilir:
- Sonbahar: Yaprak dökümünden sonra, kış bastırmadan önce yapılan dikimler, kışı yumuşak geçen bölgelerde en ideal yöntemdir.
- İlkbahar: Ağaçlar henüz uyanmadan, yani tomurcuklar patlamadan önceki dönemdir. Kışı sert geçen bölgelerde fidanın don riskine karşı ilkbahar dikimi daha güvenlidir.
Dut fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp
Toprak ve iklim isteği nedir?
Dut, iklim ve toprak açısından oldukça dayanıklı bir bitkidir; ancak en yüksek verim için şu şartlar aranmalıdır:
- Toprak Yapısı: En iyi gelişimi tınlı, kumlu-tınlı veya killi-tınlı topraklarda gösterir. Sığ (derin olmayan) topraklar tavsiye edilmez.
- pH Değeri: Toprağın pH derecesinin 6,5–7 aralığında olması idealdir.
- Tuzluluk: Dut ağacı tuzluluğa karşı hassastır. Tuz oranı %0,2’nin altında olan topraklar uygundur.
- Drenaj: Dikim yapılacak yerde taban suyu toprak yüzeyine çok yakın olmamalıdır.
Dikim mesafesi ne olmalı?
Dikim aralıkları, yetiştireceğiniz çeşidin (karadut, beyaz dut, kırmızı dut) büyüme hızına ve kuracağınız bahçe sistemine göre değişir:
- Kapama Bahçeler: Daha yoğun dikimlerde 7 m x 7 m (dekara yaklaşık 20 ağaç) veya 8x8 m, 9x9 m, 10x10 m gibi mesafeler kullanılabilir.
- Sınır veya Grup Dikimi: Ticari kapama bahçelerden ziyade, ağaç grupları veya sınır ağacı olarak yetiştiricilikte farklı aralıklar tercih edilebilir.
- Çeşit Farkı: Karadutların daha yavaş büyüdüğünü, beyaz ve kırmızı dutların ise daha hızlı büyüyüp uzun sürgün verdiğini dikkate alarak mesafe planlaması yapmalısınız.
Dut Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Adım adım dikim süreci
- Çukur Hazırlığı: Dikim yapılacak çukurları dikimden bir süre önce açın. Çukurların yaklaşık 30–40 cm derinlikte ve 40 cm çapta olması uygundur.
- Toprak Zenginleştirme: Dikimden önce her çukura birkaç kürek yanmış çiftlik gübresi veya fosforlu/azotlu gübre (örneğin Triple Super Fosfat ve Amonyum Sülfat) ilave ederek toprağı iyice karıştırın.
- Fidan Kontrolü: Söküm sırasında kökleri zarar görmüş, ezilmiş veya kopmuş fidanların, sağlam olan noktalardan budanarak temizlenmesine dikkat edin.
- Köklerin Korunması: Fidanları dikmeden önce, olası hastalıklara karşı kökleri ilaçlı su ortamına bandırmak önemli bir tedbirdir.
- Yerleştirme ve Derinlik: Fidanı çukura yerleştirirken aşı noktasının toprak yüzeyinden 2–3 parmak yukarıda kalmasına mutlaka dikkat edin. Aşı noktasının toprak altında kalması ağacın sağlığını bozar.
- Can Suyu: Dikim işlemi tamamlanır, toprak hava boşluğu kalmayacak şekilde sıkıştırılır sıkılmaz, fidanın etrafına bolca can suyu verilmelidir.
Dikimden sonraki ilk haftalar
- Sulama Düzeni: Verimli topraklarda 10 gün, killi topraklarda ise 15 gün aralıklarla sulama yapılmalıdır. Aşırı sulamadan kaçının; çünkü fazla su yapraklardaki protein ve karbonhidrat içeriğini düşürebilir.
- Koruma: Yeni dikilen fidanları çevredeki zararlılara karşı korumak için gerekirse koruyucu bariyerler kullanabilirsiniz.
- Gübreleme: Dikimden bir ay sonra, bitkinin gelişimini desteklemek için uygun gübreleme programına başlayabilirsiniz.
Dut hesaplama araçları
1
Dut fidanı hesaplama – arazime kaç dut fidanı sığar?
–
2
Dut verim hesaplama – dut ağaçlarımdan kaç kilo dut alırım?
–
3
Dut kurusu hesaplama – kaç kilo yaş duttan kaç kilo dut kurusu çıkar?
–
1 kg dut kurusu için yaklaşık 5 kg yaş dut gerekir.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dikim mesafesi olarak 7 × 7 m ve dekara 20 ağaç önerilir; Ulukale gibi kuvvetli dutlarda 8 × 8 – 10 × 10 m kullanılır.
- Verime yatmış 15 yaşındaki bir ağaçtan haftada 10–15 kg meyve alınır; toplam verim ağaç başına 100 kg'ı geçer.
- Gençleştirme budaması yapılmış 150–200 yaşında verim veren ağaçlara sıkça rastlanır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Dut fidanı hesaplama · Dut verim hesaplama · Dut kurusu hesaplama
Kaynaklar
- BAHÇECİLİK - megep.meb.gov.tr (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Dut+Yetiştiriciliği.pdf)
- Mulberry (Morus spp.) | Extension | University of Nevada, Reno (https://extension.unr.edu/publication.aspx?PubID=3656)
- ÇĠFTÇĠ EĞĠTĠM SERĠSĠ (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/kayisi/BelgelerArsiv/Belgeler/TescilliCesitler/Dut/Ichinose.pdf)
- Wikipedia – Morus (plant) (https://en.wikipedia.org/wiki/Morus_%28plant%29)
- TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI TARIMSAL ARAġTIRMALAR VE POLĠTĠKALAR ... (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/kayisi/BelgelerArsiv/Belgeler/TescilliCesitler/Dut/UluKale.pdf)
- Dut yetiÅ tiricliÄ i (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=26548)
- Dut Yetişti̇ri̇ci̇li̇ği (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Dut.pdf)
- 8. Hafta Bahçe bitkilerinin çoğaltılması: Çelikle çoğaltma, doku ... (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=2867)
Dut rehberinin tamamını okumak istiyorsanız:Dut Yetiştirme Rehberi →
Dut hakkında diğer yazılar
- Dut Budama ve Bakım Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Sulama Teknikleri
- Dut Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Dut Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Dut Ağacı Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Dut Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Dut Hasadı Sonrası Saklama, İşleme ve Raf Ömrünü Uzatma Yöntemleri
- Dut Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri
- Dut Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Dut Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Dut Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Dut Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Dut Yetiştiriciliğinde Verim, Hasat ve Ekonomik Değer
- Dut Ağaçlarında Gençleştirme ve Bahçeyi Yenileme Rehberi
- Dut Zararlıları ve Mücadele Yolları: Kabuklu Bit, Koşnil ve Amerikan Beyaz Kelebeği
Dut fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp