Brokoli Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları

Brokoli yetiştiriciliğinde verimi ve ürün kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri bitki sağlığıdır. Brokoli, özellikle nemli ve su biriken topraklarda hastalıklara karşı oldukça hassas bir yapıya sahiptir. Hastalıklarla mücadelede en etkili yöntem, hastalık ortaya çıkmadan önce alınan kültürel önlemlerdir. Eğer hastalık belirtileri ağırlaşırsa, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiket dozunda ve zamanında kullanmalı; uygulama öncesinde bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerinden teknik destek almalısınız.

1. Kök Çürüklüğü ve Çökerten (Rhizoctonia solani / Sclerotinia sclerotiorum)

Fotoğraf: Tashkoskip · CC BY-SA 4.0

Belirtiler: Bu hastalık özellikle fide döneminde, bitkilerin henüz toprakla yeni temas ettiği veya çıkış yaptığı evrede büyük zarar verir. Fide devresinde, bitkilerin toprakla temas eden kök boğazlarından yattıkları görülür. Çıkış öncesi veya sonrası meydana gelen bu ölümler sonucunda, fidelikte ocaklar hâlinde boşluklar oluşur. Daha ileri dönemlerde ise kök, gövde, yaprak ve taç kısımlarında çürümeler görülür. Çürüyen doku üzerinde zamanla pamuk gibi beyaz bir kitle oluşur; bu kitle daha sonra koyulaşarak sert, küçük siyah renkli yapılar (sklerot) haline gelir. Bu siyah yapılar toprakta uzun yıllar canlı kalabilir.

Nasıl yayılır? Hastalık etmeni toprakta ve bitki artıklarında kışı geçirir. Özellikle su ile kaplanmış, drenajı bozuk alanlarda genç bitkilerde daha sık rastlanır. Düşük sıcaklıklar bu fungusun aktivitesini artırabilir.

Korunma:

• Tarlada su birikmesine izin vermeyin; drenajı iyi, su tutmayan toprakları tercih edin.
• Fidelikte ve tarlada temizlik şartlarına dikkat edin; enfekte olmuş bitki artıklarını temizleyin.
• Yağmurlama sulama yönteminden kaçınarak bitki kök bölgesinin aşırı ıslanmasını engelleyin.

2. Lahana Siyah Damar Çürüklüğü (Xanthomonas campestris pv. campestris)

Fotoğraf: Dr. Jan Hinrichs-Berger, Landwirtschaftliches Technologiezentrum Augustenberg, K · CC BY 4.0

Belirtiler: Bu hastalık bitkinin her döneminde görülebilir. Fide döneminde yakalanırsa yapraklar esmerleşir ve kurur. Olgun bitkilerde ise belirtiler önce alt yapraklardan başlar. Yaprak lekeleri yaprağın kenarından başlayarak içeriye doğru "V" şeklinde ilerler ve bu alanlar sarımtırak bir renk alır. Hastalığın en tipik ve ayırt edici belirtisi, yaprak damarlarının siyahlaşması ve çürümesidir.

Nasıl yayılır? Hastalık etmeni tohumla taşınır ve hastalıklı bitki artıklarında kışı geçirebilir. Bakteri; sıçrayan su damlaları, rüzgâr ve böcekler aracılığıyla bitkiye bulaşabilir.

Korunma:

• Kesinlikle hastalıklı alanlardan tohum almayın; her zaman hastalıktan ari, sertifikalı tohum ve fideler kullanın.
• Tohumluk üretimini sıcak ve kurak bölgelerde yapmaya özen gösterin.
• Hastalığın görüldüğü tarlalarda, lahanagiller dışındaki kültür bitkileri ile en az 3 yıllık bir ekim nöbeti (münavebe) uygulayın.
• Fidelik toprağını ve kullanılan harcı mutlaka dezenfekte edin.
• Bitkilerde yara açılmasını önlemek için toprak altı zararlılarıyla mücadele edin.

3. Bakteriyel Yaprak Lekesi (Pseudomonas syringae pv. maculicola)

Fotoğraf: Dr. Jan Hinrichs-Berger, Landwirtschaftliches Technologiezentrum Augustenberg, K · CC BY 4.0

Belirtiler: Yeşil yaprakların hem damarları hem de damar araları (parankima) üzerinde çok sayıda kahverengimsi leke oluşur. Bu lekeler genellikle 1–3 mm çapındadır ve zamanla birleşerek geniş alanlar kaplayabilir. Ağır enfeksiyon durumunda hastalıklı yapraklar 3–5 hafta içinde dökülür.

Korunma:

• Hastalıkla mücadelede en önemli adım, hastalıksız ekim nöbetinin uygulanmasıdır.
• Fidelik toprağının dezenfeksiyonu hayati önem taşır.
• Tohum yoluyla bulaşma riski nedeniyle sertifikalı tohum kullanımı esastır.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

4. Lahana Mildiyösü (Peronospora brassicae)

Fotoğraf: Michal Maňas · CC BY 2.5

Belirtiler: Özellikle lahana grubunda görülen bu hastalıkta, yaprakların alt yüzeylerinde gri veya kirli beyaz renkte küf tabakaları oluşur. Yaprakların üst yüzeyinde ise sarı lekeler dikkat çeker. Bu lekeler zamanla kuruyarak yaprağın ölümüne yol açar. Hastalık özellikle seralarda yetiştirilen fidelerde büyük zararlar verebilir.

Hangi koşullarda artar? Fazla yağışlı yıllarda, nemin yüksek olduğu durumlarda, akarsu yatağı bulunan vadilerde ve yüksek yayla bölgelerinde verim kaybı daha belirgindir.

5. Lahana Kök-Ur Hastalığı (Plasmodiophora brassicae)

Belirtiler: Bitkilerde solgunluk ve bodurlukla kendini gösterir. Fidelerde kök boğazında küçük urlar oluşurken, tarladaki olgun bitkilerde köklerde parmak benzeri, gövde ve kök boğazında ise yumruk gibi şişkinlikler (urlar) meydana gelir. Bu urlar kesildiğinde iç kısmın benekli bir mermer görünümünde olduğu fark edilir. Hastalık şiddetliyse bitki taç bağlayamaz ve verim ciddi oranda düşer; çok bulaşık topraklarda ürün alınamayabilir.

Korunma: Bu hastalık toprak kaynaklıdır ve mücadele edilmesi oldukça güçtür. Toprak yapısı ve drenajı bitki sağlığı için kritiktir.