Bitki Yetiştirme Rehberi

Kiraz Gübreleme Rehberi: Ne Zaman, Hangi Gübre Verilmeli?

Kiraz yetiştiriciliğinde verim ve meyve kalitesi, doğrudan doğruya doğru gübreleme programına bağlıdır. Ancak gübreleme yaparken "tahminle" hareket etmek yerine, toprağın ve ağacın gerçek ihtiyacını bilmek gerekir. Yanlış veya aşırı gübreleme, meyve kalitesini düşürebileceği gibi ağaç sağlığını da bozabilir.

Gübrelemeye başlamadan önce ne yapmalı?

Gübreleme programınızı oluştururken mutlaka toprak ve yaprak analizi yaptırmalısınız. Gübre miktarı; toprağın yapısı, ağaçların yaşı, anacın cinsi, ağaçların genel kondisyonu, sulama miktarı ve verim miktarı gibi birçok faktöre göre değişir. Analiz sonuçlarını değerlendirirken mutlaka bir ziraat mühendisine veya il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

Temel besin elementleri ve görevleri

• Azot (N): Sürgün büyümesini teşvik eder, erken yaprak dökümünü önler ve verimi artırır. Ancak aşırı azot, sürgünlerin gereğinden fazla uzamasına (90 cm'den fazla) neden olabilir.
• Fosfor (P): Özellikle genç ağaçlarda kök teşekkülünü sağlar; çiçeklenme ve meyve tutumunda kritik rol oynar.
• Potasyum (K): Meyve kalitesi için en çok ihtiyaç duyulan elementlerden biridir. Ancak fazla potasyum, ağacın kalsiyum ve magnezyum alımını azaltabilir.
• Magnezyum (Mg): Dal uzunluğunu, çiçek tomurcuğu sayısını ve verimi artırır.
• Bor (B): Çiçek tozlarının çimlenmesini artırarak meyve tutumuna yardımcı olur.
• Organik Madde (Ahır Gübresi): Toprak yapısını iyileştirmek için üç yılda bir dekar başına 2-3 ton yanmış (bekletilmiş) keçi veya koyun gübresi verilmesi önerilir. Yanmamış gübre kullanımı otlanmayı artırabilir ve aşırı dozda yakıcı etki yapabilir.

Besin eksikliği belirtileri nelerdir?

• Azot Eksikliği: Sürgünlerin 60 cm'den kısa kalması, ağacın yeterli gelişememesi.
• Fosfor Eksikliği: Özellikle azotlu gübreleme arttığında yapraklarda görülebilir; gelişme yavaşlar.
• Potasyum Eksikliği: Özellikle büyüme mevsimi sonunda yapraklarda görülür; ilkbaharda belirtiler belirginleşir.
• Çinko Eksikliği: Yapraklarda küçülme ve "rozetleşme" (yaprakların birbirine çok yakın, küçük ve sık dizilmesi) görülür.
• Demir Eksikliği: Özellikle kireçli ve yüksek pH'lı topraklarda, erken ilkbaharda yapraklarda sararmalar görülebilir.
• Kalsiyum Eksikliği: Meyvelerde, özellikle hasattan önce yağmurlardan sonra çatlamalar meydana gelebilir.

Gübreleme zamanı ve uygulama yöntemi

Gübreleme zamanı, ağacın fenolojik dönemine (gelişim aşamalarına) göre planlanmalıdır:

• Erken İlkbahar: Azotlu gübrelerin birinci dilimi, fosforlu gübreler ve potasyumlu gübrelerin başlangıcı bu dönemde yapılır.
• Çiçeklenme Dönemi: Tomurcuk kabarması ile çiçeklenme arasında, bor eksikliğini önlemek için yapraktan bor uygulaması yapılabilir.
• Çiçek Dökümünden Sonra: Azotlu gübrelerin ikinci dilimi uygulanır.
• Hasat Sonrası: Verimi ve bir sonraki yılın meyve gözlerini korumak için azotlu gübrelerin üçüncü dilimi ve potasyum uygulamaları yapılmalıdır.
• Uygulama Şekli: Gübreleme, ağacın izdüşümüne (kök bölgesine) veya bant sistemiyle yapılmalıdır. Ağaçların kök dağılımını teşvik etmek için sulama setleri gövdeden 2-3 metre dışarıda kurulmalıdır.

Gübre miktarları; ağacın yaşına, toprağın süzeklik durumuna ve alınan verime göre değişir. Kesin dozlar için mutlaka toprak analiz sonuçlarınıza göre hareket edin ve ruhsatlı ürünler ile etiket dozları için tarım müdürlüklerinden bilgi alın.