Asma (Üzüm) Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Üzüm hasadı ne zaman yapılır? SÇKM değeri nasıl ölçülür? Hasat sırasında sulama ve yağışın meyve kalitesine etkileri nelerdir? Doğru hasat yöntemleri nelerdir?
Üzüm yetiştiriciliğinde hasat zamanı; üzümün çeşidine, kullanım amacına (sofralık, kurutmalık veya şaraplık) ve bölgenin iklim şartlarına göre değişiklik gösteren en kritik dönemdir. Yanlış zamanda yapılan bir hasat, sadece o yılın verimini değil, ürünün raf ömrünü, kuruma randımanını ve kalitesini de doğrudan etkiler.
Hasat olgunluğu nasıl anlaşılır?
Üzümün olgunlaştığını anlamak için sadece dış görünüşe bakmak yeterli değildir; meyvenin içindeki şeker ve asit dengesi takip edilmelidir.
- Suda Çözünür Kuru Madde (SÇKM) ölçümü: Özellikle çekirdeksiz kuru üzüm üretiminde en güvenilir yöntemdir. El refraktometresi kullanılarak meyve şırasından alınan örnekle ölçüm yapılır. Yüksek kalite ve randıman için çekirdeksiz üzümlerde SÇKM değerinin %22-23 seviyelerinde olması istenir.
- Renk Değişimi: Çeşide göre değişmekle birlikte, tanelerin renklerinin (yeşilden sarımsı yeşile veya kırmızıdan yeşile doğru) karakteristik rengine ulaşması bir göstergedir.
- Tane Yapısı: Tanelerin dolgunlaşması, kabuğun incelmesi ve salkım yapısının istenen ağırlığa ulaşması olgunluk belirtisidir.
Hasat zamanı ne zamandır?
Hasat tarihi, yetiştirilen çeşidin "erkenci" veya "geççi" olmasına ve bölgenin iklimine göre belirlenir. Akdeniz iklimi esas alındığında genel takvim şöyledir:
- Erkenci çeşitler: Temmuz başı veya hemen öncesi.
- Orta mevsim çeşitleri: Ağustos ortası veya sonu.
- Geççi çeşitler: Eylül ayı.
Not: Bağın bulunduğu yer yüksek rakımlı veya soğuk bir bölgeyse, bu tarihler 1-1.5 aya kadar gecikebilir.
Hasatta yapılan hatalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Hasat sürecinde yapılan bazı yanlış uygulamalar, meyvenin hızla bozulmasına veya çatlamasına neden olabilir.
- Aşırı sulama yapmayın: Özellikle ben düşme ve hasat döneminde asmanın aşırı sulanması, sofralık üzümlerde tane çatlamasına, salkım çürüklüğünün artmasına ve meyve kalitesinin düşmesine yol açar.
- Yağışlara dikkat edin: Hasada yakın dönemdeki yoğun yağışlar veya sulama, meyvenin olgunluğunu geciktirebilir ve tanelerin çatlamasına neden olabilir. Ayrıca kurutmalık üzüm üretiminde, kurutma periyodunun yağışsız geçmesi hayati önem taşır.
- İlaçlama kalıntısı: İlaçlama ile hasat arasındaki süreye (bekleme süresi) mutlaka dikkat edilmelidir. Son ilaçlamanın hasat zamanına denk gelmemesi gerekir.
- Depolama: Üzümler hasat edildikten sonra çok bekletilmeden, ihtiyaç varsa SO2 (Kükürt dioksit) gazı ile gazlanarak soğuk hava depolarına yerleştirilmelidir.
Asma (Üzüm) Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Hasat sonrası koruma yöntemleri
Hasat dönemine yaklaşan ve sonbahar yağışlarından etkilenme riski olan asmaların üzerini polietilen örtülerle kapatmak, meyveyi korumak adına etkili bir yöntemdir. Bu örtüler, dört köşeden iplerle yere çakılan kazıklara sabitlenerek rüzgardan korunmalıdır.
Asma (Üzüm) hesaplama araçları
Kuru üzüm hesaplama – kaç kilo üzümden kaç kilo kuru üzüm çıkar?
1 kg kuru üzüm için yaklaşık 3,5–4 kg üzüm gerekir.
Asma (üzüm) fidanı hesaplama – arazime kaç asma (üzüm) fidanı sığar?
Asma (üzüm) verim hesaplama – asma (üzüm) omcalarımdan kaç kilo üzüm alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Sofralık çeşitlerde 3 × 2 m, kurutmalıklarda sıra üzeri 1,6 m'ye kadar indirilir; yer bağlarında 1 × 1 – 3,5 × 3,5 m arası kullanılır.
- Çeşide göre dekara verim 1.000–2.400 kg arasındadır.
- Şaraplık çeşitlerde kısa budamada 500 kg/da olan verim uzun budamada 1.000 kg/da'a çıkar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Asma (üzüm) fidanı hesaplama · Asma (üzüm) verim hesaplama · Kuru üzüm hesaplama
Kaynaklar
- ASMA YETİŞTİRİCİLİĞİ bitti (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Asma+Yetiştiriciliği.pdf)
- ORGANIK ÜZÜM YETİŞTİRİCİLİĞI (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/BelgelerArsiv/Belgeler/Yayinlar/107-organik.uzum.pdf)
- ÜRETİCİ REHBERİ- ÜZÜM (https://www.konyadayatirim.gov.tr/assets/upload/dosyalar/uzum-uretici-rehberi-kop.pdf)
- BAĞ - tarimorman.gov.tr (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/bag.pdf)
Asma (Üzüm) hakkında diğer yazılar
- Asma (Üzüm) Budama Rehberi: Şekil Verme, Verim ve Yaz Budaması
- Asma (Üzüm) Nasıl Çoğaltılır? Çelik, Aşı ve Daldırma Yöntemleri
- Asma (Üzüm) Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Asma (Üzüm) Fidanı Seçimi: Çeşit, Tozlayıcı ve Kaliteli Fidan Rehberi
- Asma (Üzüm) Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Üzüm Hasadı Sonrası: Taşıma, Depolama ve Kurutma Teknikleri
- Bağ Hastalıkları Rehberi: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Asma (Üzüm) İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Asma (Üzüm) Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Asma (Üzüm) Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Yapılmalı?
- Asma (Üzüm) Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Üzüm Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Asma (Üzüm) Bağlarında Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Asma (Üzüm) Zararlıları: Zarar Şekli, Takip ve Entegre Mücadele Yöntemleri