Yonca Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Yonca yetiştiriciliğinde ay ay bakım rehberi: Gübreleme, sulama, biçim zamanları ve verim artırma yöntemleri. Bölgeye ve iklim şartlarına göre bakım takvimi.
Aşağıdaki takvim Türkiye geneli için hazırlanmış genel bir rehberdir. Yonca, iklim koşullarına göre farklılık gösteren bir bitkidir; kıyı bölgelerinde (Akdeniz, Ege) işler daha erken başlarken, iç kesimlerde ve daha soğuk bölgelerde takvim biraz daha ileriye kayabilir. Uygulamalarınızı yaparken bölgenizdeki hava durumunu ve bitkinin gelişim evresini mutlaka takip edin.
Ocak – Şubat
- Kış döneminde yonca genellikle dinlenme halindedir.
- Eğer toprak yapısı çok asitli ise, yeni ekim sezonu öncesinde kireçleme yapılması bitki gelişimi için kritik önem taşır.
- Toprak hazırlığı ve ekim planlaması bu dönemde yapılmalıdır.
- Sertifikalı tohumluk kullanımı, verim ve kalite sürekliliği için en önemli adımdır.
Mart – Nisan
- İlkbahar ekimleri için toprak hazırlığı yapılır.
- Ekimle birlikte veya ekim öncesinde fosforlu gübre uygulaması yapılmalıdır; bu uygulama verimi uzun yıllar olumlu etkiler.
- Sulanabilir koşullarda, ekim sırasında dekara 2-5 kg saf Azot ve 5-10 kg saf Fosfor verilmesi yeterli görülmektedir.
- Gübreleme yapılırken, gübrelerin tohumun hemen yanına banda verilmesine dikkat edilmelidir.
- Yoncanın köklerindeki yumrucuklar sayesinde havanın serbest azotunu toprağa sabitleme yeteneği vardır, bu yüzden başlangıçta çok yoğun azotlu gübrelemeye ihtiyaç duymaz.
Mayıs – Haziran
- Yonca suya en çok ihtiyaç duyan bitkilerden biridir; sulama genellikle Mayıs ayında başlatılır.
- Sulamalar, her seferinde dekara 8-10 ton su verilecek şekilde planlanmalıdır.
- İlk biçim dönemi için hazırlık yapılır. En yüksek yeşil ot verimi, nemin ve yağışın uygun olduğu dönemlerde alınır.
- Biçim zamanı olarak, sıcak ve kurak aylarda %25 çiçeklenme devresi en uygun dönemdir.
- Biçimden 10 gün önce sulama yapılması bitki sağlığı için önemlidir.
Temmuz – Ağustos
- Sıcak yaz aylarında sulama takibi çok kritiktir. Verilecek su miktarı; yoncanın yaşı, arazinin eğimi, toprak yapısı ve rüzgar hızı gibi etkenlere göre ayarlanmalıdır.
- Biçim işlemleri devam eder; genellikle bir yılda her çiçeklenme devresinde biçim yapılır.
- Biçim sırasında bitkiyi dipten kazıma şeklinde kesmekten kaçınılmalıdır; bu durum hem sonraki biçimleri geciktirir hem de yoncalığın seyrelmesine neden olur. İdeal biçme yüksekliği 8-10 cm olmalıdır.
- Biçilen bitkiler, kurutma işlemi için tarla üzerinde veya çıtalar üzerinde zaman zaman ters düz edilerek kurutulur.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Sonbahar biçimi için hazırlık yapılır.
- Kış mevsimi yaklaşırken, son biçim zamanı bitkide yeni bir gelişme olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
- Hasat edilen kuru ot verimi, sulu şartlarda çok yüksek seviyelere (dekarda 2000 kg civarı) çıkabilse de, bölge ve sulama imkanlarına göre değişiklik gösterebilir.
- Toprak besin maddesi açısından yorulmuşsa, bir sonraki sezon için organik gübreleme planlanmalıdır.
Kasım – Aralık
- Kışa hazırlık ve son biçimlerin tamamlanması.
- Yonca topraktan çok fazla besin maddesi kaldıran bir bitki olduğu için, kış döneminde toprak analizi yaptırarak gelecek yılın gübreleme programı netleştirilmelidir.
- İkinci sene için fosfor ihtiyacı varsa, dekara 3,5 - 4,5 kg saf Fosfor uygulaması planlanabilir.
- Bitkinin kışa güçlü girmesi için son biçim sonrası sulama ve bakım kontrolleri gözden geçirilmelidir.
Yonca hesaplama araçları
Yonca tohumu hesaplama – arazime ne kadar yonca tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 15–20 cm veya serpme; dekara 2–3 kg tohum.
Yonca verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru ot alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Yılda 4–6 biçim yapılır; bir ekimden 4–6 yıl ürün alınır.
- Baklagil olduğu için toprağa azot bırakır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Yonca tohumu hesaplama · Yonca verim hesaplama
Kaynaklar
- Tohum Üretim Miktarları, 2025 - İstatistik Bülteni (https://istatistik.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/2234)
- YONCA (https://bartin.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SolMenu/Yetiştiricilik+Bilgileri/Bitkisel+Üretim/Yonca+tarımı.pdf)
- Wikipedia – Alfalfa (https://en.wikipedia.org/wiki/Alfalfa)
- ulusal meslek standardı ağaçlandırma ve fidan yetiştirme işçisi (https://www.myk.gov.tr/images/articles/editor/180215/Agaclandirma_ve_Fidan_Yetistirme_Iscisi_Seviye_3-GIF.pdf)
Yonca hakkında diğer yazılar
- Yonca Bakımı ve Yetiştirme Teknikleri: Verimi Artırma Yolları
- Yonca Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Yonca Yetiştirme Rehberi
- Yonca Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Yonca Fidanı Seçimi: Çeşit ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Yonca Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Yonca Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Yonca Hasadı: En Doğru Biçim Zamanı, Kurutma ve Saklama Yöntemleri
- Yonca Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Yonca Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Yonca Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Yonca Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Ne Kadar Su Verilmeli?
- Yonca Verimi ve Ekonomik Değeri Nasıl Artırılır?
- Yonca Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Yonca Zararlıları: Yonca Hortumlu Böceği, Tarla Fareleri ve Mücadele Yöntemleri