Turunç Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Turunç yetiştiriciliği, sabır ve teknik bilgi isteyen bir süreçtir. Özellikle yeni kurulan bahçelerde yapılan küçük bir hata, yıllarca sürecek verim kaybına veya ağaçların kök boğazı hastalıklarına yakalanmasına neden olabilir. İşte en sık karşılaşılan hatalar ve çözüm yolları:

1. Fidanı çok derine dikmek. Kök boğazı toprak seviyesinin altında kalırsa, zamanla toprak çökmesiyle birlikte fidan boğulur. Bu durum özellikle limon ve turunç türlerinde kök boğazı ve gövdede zamk hastalığı riskini artırır. Doğrusu: Fidanı dikerken çökme payını hesaplayın; kök boğazı bölgesi toprak seviyesinden 3-4 parmak yüksekte kalacak şekilde dikim yapın.
2. Dikim çukurunu ıslak toprakla açmak. Çukur açılırken toprağın çok ıslak olması, çukurun etrafında sert ve geçirimsiz tabakalar oluşturur. Doğrusu: Dikim çukurları toprak tam tavındayken açılmalıdır; imkan varsa iş gücünden tasarruf ve homojenlik için burgu kullanın.
3. Kesici aletleri sterilize etmeden kullanmak. Budama makası veya çakı gibi aletlerin temiz olmaması, Exocortis ve Cachexia gibi hastalıkların aşı gözlerine ve kesiklerden ağaca taşınmasına yol açar. Doğrusu: Tüm kesici aletleri kullanmadan önce %2’lik sodyum hipoklorit çözeltisi içerisinde bekleterek sterilize edin.
4. Toprak pH değerini kontrol etmemek. Çok düşük (pH 5 altı) veya çok yüksek (pH 7,5 üstü) pH değerleri, bitkide element zehirlenmesine veya noksanlığına yolçuk açar. Örneğin pH 5'in altında Mangan zehirlenmesi, pH 7,5 üstünde ise Çinko, Demir ve Mangan noksanlığı görülebilir. Doğrusu: İdeal pH 6 civarında olmalıdır; toprak analizine göre düzenleme yapın.
5. Fidanı diker dikmez sulamayı ihmal etmek. Dikim sonrası su verilmemesi, fidanın toprağa tutunmasını engeller. Doğrusu: Dikimden hemen sonra mutlaka can suyu verin; ardından toprak kurumadan ikinci bir sulama daha yaparak kökün yerleşmesini sağlayın.
6. Drenajı olmayan, su biriken alanlara dikim yapmak. Taban suyu yüksek olan veya yağmur suyunun biriktiği alanlarda kök çürüklüğü kaçınılmazdır. Doğrusu: Eğer drenaj yapılamıyorsa, kök çevresinin havalanması ve fazla suyun uzaklaşması için 50 cm yüksekliğinde sırtlar oluşturarak dikim yapın.
7. Fidanın kök yapısını kontrol etmeden dikmek. Plastik tüp veya torba ile gelen fidanlarda kazık kök dipte kıvrılmış olabilir. Doğrusu: Fidanı dikmeden önce torbayı iki taraftan keserek çıkarın; eğer kökler dipte kıvrılmışsa bu kısmı keserek uzaklaştırın.
8. Toprağı yeterince derin işlememek. Yüzeysel işlenmiş toprakta kök gelişimi kısıtlı kalır. Doğrusu: Toprağı olabildiğince derin işleyin; verimli topraklarda yaklaşık 60 cm derinlikte çukurlar açın, zayıf topraklarda ise bu derinliği artırın.
9. Yanlış tohum veya meyve seçimi yapmak. Yere düşmüş meyvelerden alınan tohumlar mantari hastalıklara açıktır. Doğrusu: Fidan üretiminde kullanılacak tohumlar, mutlaka virüs ve virüs benzeri hastalıklardan temiz olduğu bilinen, ağaç üzerinden hasat edilmiş meyvelerden alınmalıdır.
10. Arazide suyun dengesiz dağılmasına izin vermek. Eğri veya tesviye edilmemiş arazilerde, yüksek yerler kururken alçak yerlerde su birikir. Doğrusu: Su birikmesini ve gelişim geriliğini önlemek için arazi mutlaka tesviye edilmelidir.

Bir ipucu daha: Dikim yaparken göz kararı ölçümlerden kaçının; mutlaka teknik malzemeler kullanarak işaretleme yapın ki bahçeniz bir örnek ve düzenli olsun.