Stevia (Şeker Otu) Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Stevia üretiminde ay ay yapılacak işler: dikim, gübreleme, sulama, hasat zamanı ve kurutma teknikleri. Verimli bir şeker otu bahçesi için bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim koşulları için hazırlanmış bir rehberdir. İklim şartlarına göre işlerin zamanlaması değişebilir; özellikle Akdeniz kıyı şeridinde süreçler daha erken ilerlerken, iç bölgelerde daha geç tamamlanır. Uygulamalarınızı bölgenizin hava durumuna ve bitkinin gelişim evresine göre takip etmelisiniz.
Ocak – Şubat
- Stevia çok yıllık bir bitki olduğu için kış döneminde bitki gelişimi yavaşlar.
- Yeni bir üretim alanına başlanacaksa, dikim öncesi arazi hazırlığı planlanmalıdır.
- Toprağın derin bir şekilde sürülmesi ve yabancı otlardan temizlenmesi bu dönemde yapılabilir.
- Toprak yapısının iyileştirilmesi için organik madde takviyesi planlanmalıdır.
Stevia fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp
Mart – Nisan
- Dikim Zamanı: Antalya gibi iklim koşullarında fidelerin dikimi Nisan ayı içinde yapılmalıdır. Bu dönemde toprak sıcaklığının 15-20°C civarında olması idealdir.
- Arazi Hazırlığı: Dikimden önce toprağın daha ince yapılı olması için arazinin 2-3 defa sürülmesi önerilir.
- Taban Gübrelemesi: Dikim öncesi taban gübresi (DAP 20-20-0 veya 15-15-15 gibi) verilerek diskaro ile toprağa karıştırılmalıdır.
- Dikim Düzeni: Sıra arası 60-70 cm, sıra üzeri 20-40 cm mesafe bırakılarak dikim yapılabilir. Bir dekara yaklaşık 4000-7000 adet fide dikilmesi hedeflenmelidir.
- Çoğaltma: Eğer fide üretilecekse, tohumların sera ortamında 20-30°C sıcaklıkta çimlendirilmesi sağlanmalıdır.
Mayıs – Haziran
- Sulama Yönetimi: Bitkinin su ihtiyacı artmaya başlar. Özellikle yaz sıcakları yaklaşırken kontrollü sulama yapılmalıdır.
- Dikkat Edilmesi Gerekenler: Aşırı sulamadan kaçınılmalıdır; çünkü ağır bünyeli topraklarda aşırı su, kök çürüklüğüne (Rhizoctonia ve Phytophthora) yol açabilir.
- Gübreleme: Bitkinin gelişimi için azot, fosfor ve potasyum ihtiyacı takip edilmelidir. İdeal bir mahsul için 10 kg/da azot, 5 kg/da fosfor ve 5 kg/da potasyum uygulaması hedeflenmelidir.
- Organik Destek: Azotun yavaş salınması için çiftlik gübresi, vermikompost veya inek gübresi/idrarı gibi organik kaynakların kullanılması verimi artırır.
Temmuz – Ağustos
- Yoğun Sulama: Yazın yaşanan yüksek sıcaklıklarda bitki sulamaya ihtiyaç duyar. Toprak nemi düzenli kontrol edilmelidir.
- Hastalık Kontrolü: Aşırı sulama kaynaklı kök çürüklüğü belirtileri (bitkide solgunluk vb.) gözlemlenirse, ruhsatlı fungusitlerle mücadele edilmelidir.
- Çiçeklenme Takibi: Çiçeklenme başlangıcı, yapraklardaki tatlandırıcı (steviosit) içeriğinin en yüksek olduğu kritik dönemdir.
- Kalite Kontrolü: Bitkilerin sağlıklı gelişimi ve yaprak kalitesi için yabancı ot kontrolü yapılmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat Zamanı: Akdeniz ikliminde Eylül ayı başlarında tek hasat yapılması, yüksek yaprak verimi ve kalite sağlar.
- Hasat Tekniği: Biçim işlemi, bitki saplarında gelecek yılın sürgün tomurcuğu zarar görmemesi için toprak yüzeyinden 10-15 cm yükseklikte yapılmalıdır.
- Hasat Koşulları: Hasat sırasında bitkilerin üzerinde çiğ olmamasına dikkat edilmelidir.
- Kurutma Süreci: Hasat edilen bitkiler doğrudan güneş almayan, rüzgar sirkülasyonu olan gölge alanlarda kurutulmalıdır.
- Kurutma Hatası: Yığın kalınlığı 15 cm’yi geçmemelidir. Kalın yığınlarda ve güneş altında kurutma yapıldığında sıcaklık artar, bu da steviosit içeriğinin hızla düşmesine neden olur.
Kasım – Aralık
- Verim Takibi: İlk yıl alınan verim (yaklaşık 200-300 kg/da kuru yaprak) ile ikinci yıldan itibaren artan verim (400-500 kg/da) kayıt altına alınmalıdır.
- Toprak Bakımı: Bir sonraki yılın dikim hazırlığı için toprak analizi yapılabilir.
- Desteklemeler: Tıbbi ve aromatik bitkiler kapsamında sağlanan mazot ve gübre destekleri için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtları kontrol edilmelidir.
Stevia hesaplama araçları
1
Stevia fidesi hesaplama – arazime ne kadar stevia fidesi gerekir?
–
Denenen dikim aralıkları: 30 × 60 cm – 60 × 60 cm (dekara 2.800–5.600 fide).
2
Stevia verim hesaplama – dönümden ne kadar kuru stevia yaprağı alırım?
–
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Çukurova denemesinde 30 × 60 cm aralıkta dekara 110,9 kg kuru yaprak alınmıştır.
- En yüksek verim 45 × 60 cm aralıkta 3. yılda dekara 268,9 kg ölçülmüş, 4. yılda 88,7 kg'a düşmüştür.
- Yaprakları şekerden 200–300 kat tatlıdır; soğuğa hassastır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Stevia fidesi hesaplama · Stevia verim hesaplama
Kaynaklar
- Stevia Tarımı ve Endüstrisi (https://baka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/stevia.pdf)
- Stevia Cheryl Kaiser1 and Matt Ernst2 - ccd.uky.edu (https://ccd.uky.edu/sites/default/files/2024-11/ccd-cp-055_stevia.pdf)
Stevia rehberinin tamamını okumak istiyorsanız:Stevia Yetiştirme Rehberi →
Stevia hakkında diğer yazılar
- Stevia Bakımı ve Budama Teknikleri
- Stevia Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Doku Kültürü Yöntemleri
- Stevia Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Stevia Fidanı Seçimi: Hangi Çeşidi Dikmeliyim?
- Stevia Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilmeli?
- Stevia Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Stevia Hasadı ve Kurutma: Yaprak Kalitesi Nasıl Korunur?
- Stevia Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Stevia (Şeker Otu) İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Stevia Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Stevia Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulanmalı?
- Stevia (Şeker Otu) Verimi ve Ekonomik Değeri
- Stevia (Şeker Otu) Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Stevia Zararlıları ve Hastalıkları: Kök Çürüklüğü ve Mücadele Yöntemleri
Stevia fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp