Sardunya Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Sardunya yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak bakım işleri: hastalıklarla mücadele, sulama düzeni, budama ve temizlik. Bölgesel iklim şartlarına göre bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki iklim koşulları göz önüne alınarak hazırlanmış bir rehberdir. Sardunyalar sıcak sever ancak nem ve su dengesine karşı hassastır. Sahil şeridinde (Akdeniz, Ege) bakım faaliyetleri daha erken başlarken, iç kesimlerde don tehlikesi geçtikten sonra hareketlenmek gerekir. Bitkinizin türüne ve bulunduğu bölgenin mikro klimasına göre tarihleri esnetebilirsiniz.
Ocak – Şubat
- Dinlenme dönemi: Sardunyalar kışın daha yavaş büyür. Eğer çok soğuk bir bölgedeyseniz, bitkileri don riskinden korumak için daha korunaklı yerlere alın.
- Temizlik: Kurumuş, çürümüş veya hastalık belirtisi gösteren yaprak ve çiçek kalıntılarını bitkinin dibinden temizleyin. Bu, toprakta kışlayan hastalık etmenlerinin (örneğin Verticillium veya Pythium) yayılmasını önler.
- Budama hazırlığı: Çok aşırı uzamış veya formunu kaybetmiş dallar için bahar başında yapılacak budama için planlama yapın.
- Sulama: Bu aylarda bitki su ihtiyacı minimumdur. Toprak tamamen kurumadan su vermekten kaçının; aşırı sulama kök çürüklüğüne (Blackleg) yol açabilir.
Sardunya fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp
Mart – Nisan
- Yeni sürgün takibi: Havalar ısınmaya başladığında yeni sürgünler görülür. Bu dönemde bitkiyi canlandırmak için uygun gübreleme planı yapılabilir.
- Hastalık kontrolü: Nemli ve serin havalarda Alternaria (yaprak lekesi) veya Botrytis (gri küf) belirtileri olup olmadığını kontrol edin. Yaprak altlarında halkalı lekeler görüyorsanız müdahale edin.
- Dikim ve Çoğaltma: Yeni fidan dikimi veya çelikle çoğaltma için en ideal dönemdir. Çelik alırken kullandığınız bıçak veya makasların mutlaka dezenfekte edilmiş olduğundan emin olun; aksi halde bakteriyel hastalıkları (Xanthomonas gibi) bitkiye bulaştırabilirsiniz.
- Sulama düzeni: Havalar ısındıkça sulama sıklığını yavaş yavaş artırın ancak suyu asla yaprakların üzerine (üstten sulama) gelmeyecek şekilde, doğrudan toprağa verin.
Mayıs – Haziran
- Çiçeklenme dönemi: Sardunyaların en aktif olduğu dönemdir. Bol çiçek için ölü çiçekleri düzenli olarak temizleyin.
- Hastalıkla mücadele: Sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bakteriyel hastalıklar (Bacterial blight veya Bacterial leaf spot) hız kazanabilir. Yapraklarda sulu, koyu renkli lekeler veya gövdede kararmalar görürseniz dikkatli olun.
- Sulama ve Nem: Sıcaklık artışıyla sulama ihtiyacı artar. Toprağın drenajının iyi olduğundan emin olun; durgun su kök çürüklüğüne neden olur.
- Hava sirkülasyonu: Bitkilerin birbirine çok yakın olması nemi artırıp mantari hastalıkları tetikler. Bitkiler arasında hava akışını sağlayacak mesafeyi koruyun.

Temmuz – Ağustos
- Sıcaklık yönetimi: Aşırı sıcaklarda bitki stres altına girebilir. Eğer yapraklarda küçük, su dolu kabarcıklar ve ardından mantarlaşmış dokular görüyorsanız, bu Edema (su baskısı) olabilir. Bunu önlemek için aşırı sulamadan kaçının ve nemi düşük tutun.
- Düzenli sulama: Yazın en sıcak döneminde toprak nemini koruyun ancak bitkiyi "boğmayın". Toprak yüzeyi kurudukça sulama yapın.
- Zararlı kontrolü: Sera beyaz sineği gibi böceklerin bakteriyel hastalıkları (Xanthomonas) bitkiden bitkiye taşıyabileceğini unutmayın. Bitkilerinizi düzenli olarak yaprak altlarından kontrol edin.
- Besleme: Çiçeklenme devam ettiği için bitkinin enerji ihtiyacı yüksektir; bölgeye ve çeşide göre uygun gübreleme yapılabilir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Sonbahar hazırlığı: Havalar serinlemeye başladığında sulama miktarını kademeli olarak azaltın.
- Hastalık takibi: Nemli ve serin sonbahar günleri Botrytis (gri küf) ve pas hastalığı için uygun ortam hazırlar. Çiçeklerin çürüdüğünü veya yapraklarda turuncu-kahverengi sporlar oluştuğunu görürseniz bitki temizliğine önem verin.
- Temizlik: Dökülen yaprakları ve bitki artıklarını bahçeden uzaklaştırın. Bu, hastalık etmenlerinin toprakta veya bitki üzerinde kışlamasını engeller.
- Kök kontrolü: Eğer bitkileriniz saksıdaysa, kışa girmeden önce köklerin sağlıklı olup olmadığını kontrol edin.
Kasım – Aralık
- Kışa hazırlık: Soğuk bölgelerde sardunyaları korunaklı alanlara veya iç mekanlara alın.
- Sulama kesintisi: Bitki büyümesi durma noktasına geldiği için sulamayı minimuma indirin. Toprağın çok ıslak kalması, kışın köklerin hızla çürümesine neden olur.
- Hastalık yönetimi: Kışın düşük sıcaklıklarda bazı bakteriyel hastalıklar belirti göstermeyebilir ancak bitki içinde taşınmaya devam edebilir. Hastalıklı veya çok zayıf düşmüş bitkileri imha ederek diğerlerini koruyun.
- Budama: Çok yoğunlaşmış, hava almayan bitkilerde hafif bir form budaması yapılabilir, ancak sert budamalar için baharın gelmesini beklemek daha güvenlidir.
Kaynaklar
- Geranium / Floriculture and Ornamental Nurseries / Agriculture: Pest ... (https://ipm.ucanr.edu/agriculture/floriculture-and-ornamental-nurseries/geranium/)
- Bacterial Diseases of Geranium (https://ipm.illinois.edu/diseases/rpds/607.pdf)
- Integrated Pest Management Program - ipm-cahnr.media.uconn.edu (https://ipm-cahnr.media.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/3216/2024/07/bacterialdiseasesofgeraniums.pdf)
- Bacterial Diseases on Geranium - University of Connecticut (https://ipm.cahnr.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/3216/2022/05/2022bacterialdiseasesofgeraniumsfactsheetfinal.pdf)
Sardunya rehberinin tamamını okumak istiyorsanız:Sardunya Yetiştirme Rehberi →
Sardunya hakkında diğer yazılar
- Sardunya Bakımı ve Budama Rehberi: Formu Korumak ve Sağlıklı Gelişim
- Sardunya Nasıl Çoğaltılır? Çelikle ve Tohumla Çoğaltma Yöntemleri
- Sardunya Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Sardunya Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fide Nasıl Anlaşılır?
- Sardunya Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Sardunya Çiçek Hasadı ve Kesimi: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Sardunya Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Kış Bakımı Rehberi
- Sardunya Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Sardunya İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Sardunya Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Sardunya Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Ne Kadar Sulanmalı?
- Sardunya Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Sardunya Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Sardunya Zararlıları: Zarar Şekli, Takip ve Mücadele Yöntemleri
Sardunya fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp