Leylandi Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Diğer Yöntemler
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Leylandi çeliği ile nasıl çoğaltılır? Tohumdan Leylandi yetişir mi? Evde veya bahçede hızlı büyüyen Leylandi çitlerini çoğaltmanın en etkili yolları nelerdir?
Bahçelerde hızlı büyüyen çitler, mahremiyet sağlayan duvarlar veya peyzajın vazgeçilmezi olan Leylandi (× Cuprocyparis leylandii), çok hızlı gelişen bir iğne yapraklı türdür. Yıllık 1 metreye kadar boy atabilen bu bitkiyi çoğaltırken en önemli kural, ana bitkinin özelliklerini korumaktır.
Çelikle çoğaltma (En etkili ve yaygın yöntem)
Leylandi bir hibrit türdür (Monterey servisi ve Nootka servisi çaprazlaması). Bu nedenle tohumları genellikle sterildir, yani tohumdan yeni bir bitki elde etmek çok zordur. Bu yüzden profesyonel üretimde ve evdeki uygulamalarda neredeyse tamamen çelik yöntemi kullanılır. Çelikle üretimde şu adımları izleyebilirsiniz:
- Çelik Seçimi: Sağlıklı, hastalıksız ve gelişimi iyi olan bir ağaçtan, taze ama biraz odunsulaşmaya başlamış sürgünler seçilmelidir.
- Kesim İşlemi: Yaklaşık 10–15 cm boyunda, uç kısmında birkaç adet pul yaprağı bulunan çelikler kesilir. Kesim yaparken temiz ve dezenfekte edilmiş bir budama makası kullanmaya özen gösterin.
- Ortam Hazırlığı: Çeliklerin dikileceği ortamın geçirgen olması şarttır. Perlit gibi havadar bir ortam kullanmak kök gelişimini destekler.
- Köklenme Süreci: Çelikler nemli tutulan, sıcaklığın dengeli olduğu bir ortamda bekletilmelidir. Köklenme tamamlandıktan sonra bitki daha büyük saksılara veya bahçeye aktarılabilir.
Not: Evde yetiştiriciliği yaparken çeliklerin kurumaması için nem dengesini sağlamak en kritik noktadır.

Tohumla çoğaltma neden zordur?
Leylandi, iki farklı türün birleşmesiyle oluşan bir hibrit bitkidir. Bu türlerin tohumları genellikle steril (kısır) yapıdadır. Yani bir tohum ekerek aynı formda, aynı koyu yeşil yapraklara ve aynı hızda büyüyen bir Leylandi elde etmeniz biyolojik olarak çok zordur. Bu sebeple tohumla üretim yerine çelik yöntemi tercih edilir.
Daldırma ve Ayırma yöntemleri
Leylandi gibi çok hızlı büyüyen ve sık dallanan bitkilerde, çok nadir de olsa dalların toprağa temas ettirilerek köklendirilmesi (daldırma) denenebilir. Ancak bu yöntem, çelik yöntemi kadar hızlı ve yüksek sayıda bitki elde etmenizi sağlamaz. Bitki çok hızlı büyüdüğü için (yıllık 1 metre) geniş alanlarda çit oluştururken, çeliklerin köklenip yeni birer fidan haline gelmesi en garantili yoldur.
Öne Çıkan Ürünler
Leylandi çiti kurarken dikkat edilmesi gerekenler
Eğer amacınız hızlı bir çit duvarı oluşturmaksa, çelikle üretilmiş hazır fidanları kullanmak size zaman kazandıracaktır. Ancak kendi çeliklerinizi yetiştirecekseniz şu detayları unutmayın:
- Işık ve Nem: Çeliklerin köklenme aşamasında doğrudan yakıcı güneşten korunması ve nemli bir ortamda tutulması gerekir.
- Alan Sınırları: Leylandiler çok hızlı büyüdüğü ve geniş bir hacme ulaştığı için, komşu parsellere veya yapılarınıza aşırı gölge yapıp baskı kurmamasına dikkat etmelisiniz.
- Toprak Yapısı: Bitki, besin değeri düşük topraklarda bile büyüyebilir ancak verimli bir gelişim için drenajı iyi, geçirgen topraklar tercih edilmelidir.
Leylandi hesaplama araçları
Leylandi çit hesaplama – çitim için kaç leylandi fidanı gerekir?
Çit için standart aralık: 60–100 cm (tek sıra). Ağaç olarak dikilecekse 3–4,5 m bırakılır.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Çok hızlı büyür (yılda 60–90 cm); düzenli budanmazsa çok yükselir.
- Çok sık dikilirse iç kısımlar kurur ve mantar hastalıkları artar.
- Daha sık ve kalın çit için fidanlar 30–40 cm arayla iki sıra hâlinde zikzak dikilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Leylandi çit hesaplama
Kaynaklar
- Ceviz Yan Ürünlerinin Yıldız Çalısı (Pittosporum tobira ) ve Taflan ... (https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4171899)
- Wikipedia – Leyland cypress (https://en.wikipedia.org/wiki/Leyland_cypress)
Leylandi hakkında diğer yazılar
- Leylandi Budama Rehberi: Çit Şekillendirme ve Bakım Teknikleri
- Leylandi Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Leylandi Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Leylandi (Leyland Cypress) Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Leylandi Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Kesilir?
- Leylandi Bakımı: Kışlatma, Saklama ve Mevsim Sonu İşlemleri
- Leylandi (Leyland Cypress) Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Leylandi İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Leylandi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Leylandi Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Ne Kadar Sulamalı?
- Leylandi Yıllık Bakım Takvimi
- Leylandi (Leyland Cypress) Verim ve Ekonomik Değeri
- Leylandi Çitlerde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Leylandi Zararlıları: İğne Yapraklı Çit Bitkilerinde Zararlı Takibi ve Mücadele