Leylandi Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Kesilir?
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Leylandi ağaçları ne zaman kesilir, doğru budama ve şekillendirme yöntemleri nelerdir, hasat sırasında yapılan hatalar ve dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Leylandi (× Cupressocyparis leylandii), Monterey servisi ve Alaska sediri türlerinin bir hibritidir. Bu bitki, doğası gereği steril bir tür olduğu için tohumla değil, vejetatif (çelikle) yöntemlerle çoğaltılır. Bir süs bitkisi veya yılbaşı ağacı olarak yetiştirilen Leylandilerde "hasat" kavramı, bitkinin kullanım amacına göre kesim ve şekillendirme süreçlerini kapsar.
Kesim ve şekillendirme ne zaman yapılmalı?
Leylandilerin kullanım amacına göre kesim zamanları ve yöntemleri farklılık gösterir:
- Yılbaşı ağacı olarak kullanım: Eğer amacınız bir yılbaşı ağacı yetiştirmekse, genellikle 3 ila 6 yaş arasındaki ağaçlar hasat (kesim) için uygundur.
- Şekillendirme (Budama) zamanı: Kaliteli bir form elde etmek için budama işlemleri ağacın ikinci yılından itibaren başlatılmalıdır. Budama için en ideal zaman, yeni sürgünlerin dolgunlaştığı ve dokunun biraz sertleştiği dönemdir. Genellikle yaz sonu veya sonbahar tercih edilir; ancak bazı durumlarda kış sonu budaması da uygulanabilir.
- Gelişim süreci: Ağaçlar dikildikleri ilk 2-3 yıl boyunca biraz seyrek görünebilirler. Uygun budama ile 3. ve 4. yıllarda taç yapısı dolgunlaşarak daha sıkı bir görünüm kazanır.
Doğru kesim ve şekillendirme nasıl yapılır?
Leylandilerin formunu korumak ve sağlıklı gelişimini sağlamak için şu adımlara dikkat edilmelidir:
- Tek liderli yapı: İlk yıllarda ağacın çok fazla budanmasından kaçının. Sadece ağacın tek bir ana lider (tepe) oluşturmasını sağlayacak kadar müdahale edin.
- Yoğun budama: Ağaçlar hasat dönemine (3-2 yıl kala) yaklaştığında, daha yoğun ve yoğunlaştırılmış budama uygulamalarına geçilebilir.
- Dalların yapısı: Leylandilerin dalları esnektir ancak çok ağır süsleri taşıyacak kadar güçlü değildir. Bu nedenle şekillendirme yaparken dalların ağırlık altında kırılmamasına dikkat edilmelidir.

Hasat ve budama sırasında yapılan hatalar nelerdir?
Yanlış uygulamalar ağacın sağlığını ve estetik değerini doğrudan bozar:
- Erken dönem aşırı budama: İlk iki-üç yıl boyunca çok yoğun budama yapmak, ağacın formunun zayıf kalmasına neden olabilir.
- Hastalık riski (Sanitasyon): Budama veya kesim sırasında kullanılan ekipmanların temiz olmaması, Seiridium türü kanser hastalıklarının bulaşmasına yolca açabilir. Budama makaslarınızı her kullanım sonrası mutlaka dezenfekte edin.
- İlaçlama hataları: Leylandiler, geniş yapraklı otları öldürmek için kullanılan bazı herbisitlere (örneğin glifosat içeren ürünler) karşı oldukça hassastır. Budama veya çevre temizliği sırasında bu tür ilaçların bitkiye temas etmemesine özen gösterin.
- Güneş ihtiyacını göz ardı etmek: Leylandiler gölgeye dayanıklı değildir. Eğer ağaçlar çok gölge bir alanda budanırsa, alt dalların seyrelmesine ve ağacın formunun bozulmasına neden olabilir.
Önemli Not: Hastalık Belirtileri Hakkında
Budama veya hasat sırasında ağaçta Passalora iğne yaprak yanıklığı veya Seiridium kaynaklı kabukta koyu kahverengi/mor lekeler, reçine sızıntısı veya uç sürgünlerde kurumalar fark ederseniz, mutlaka bölgenizdeki tarım müdürlüğüne danışın ve bitkiyi diğerlerinden ayırın.
Öne Çıkan Ürünler
Leylandi hesaplama araçları
Leylandi çit hesaplama – çitim için kaç leylandi fidanı gerekir?
Çit için standart aralık: 60–100 cm (tek sıra). Ağaç olarak dikilecekse 3–4,5 m bırakılır.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Çok hızlı büyür (yılda 60–90 cm); düzenli budanmazsa çok yükselir.
- Çok sık dikilirse iç kısımlar kurur ve mantar hastalıkları artar.
- Daha sık ve kalın çit için fidanlar 30–40 cm arayla iki sıra hâlinde zikzak dikilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Leylandi çit hesaplama
Kaynaklar
- Ceviz Yan Ürünlerinin Yıldız Çalısı (Pittosporum tobira ) ve Taflan ... (https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4171899)
- Leyland Cypress - NC State Extension Publications (https://content.ces.ncsu.edu/leyland-cypress)
Leylandi hakkında diğer yazılar
- Leylandi Budama Rehberi: Çit Şekillendirme ve Bakım Teknikleri
- Leylandi Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Diğer Yöntemler
- Leylandi Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Leylandi Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Leylandi (Leyland Cypress) Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Leylandi Bakımı: Kışlatma, Saklama ve Mevsim Sonu İşlemleri
- Leylandi (Leyland Cypress) Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Leylandi İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Leylandi Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Leylandi Sulama Rehberi: Ne Zaman, Nasıl ve Ne Kadar Sulamalı?
- Leylandi Yıllık Bakım Takvimi
- Leylandi (Leyland Cypress) Verim ve Ekonomik Değeri
- Leylandi Çitlerde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Leylandi Zararlıları: İğne Yapraklı Çit Bitkilerinde Zararlı Takibi ve Mücadele