Çilek Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Çilek yetiştiriciliğinde verimi belirleyen en kritik aşama dikim sürecidir. Fidelerin doğru derinlikte dikilmesi, kök boğazının toprak seviyesiyle uyumu ve dikim sonrası sulama düzeni, bitkinin tutma oranını ve meyve kalitesini doğrudan etkiler. Yanlış dikim, ya köklerin kurumasına ya da bitkinin çürümesine neden olabilir.

Çilek dikimi ne zaman yapılır?
Çilekte dikim zamanı, yetiştiricilik sistemine ve bölgenin iklimine göre üç ana başlıkta incelenir:
- Yaz Dikimi: Frigo fideler kullanılarak yapılır. Dikim dönemi genellikle 15 Haziran – 1 Temmuz veya 15 Temmuz – 15 Ağustos aralıklarında gerçekleşebilir.
- Sonbahar Dikimi: Taze fidelerle Eylül – Ekim aylarında yapılır.
- Kış Dikimi: Kışları ılık geçen (Akdeniz Bölgesi gibi) yerlerde Ekim – Kasım aylarında taze fide ile gerçekleştirilir.
Dikim aralıkları ve mesafeleri nasıl olmalı?
Dikim mesafesi; toprak yapısına, çeşidin gücüne, sulama ve gübreleme imkânlarına göre değişir. Genel kurallar şöyledir:
- Yaz dikiminde (Frigo fide): Genellikle 30 x 35 cm aralıklarla üçgen dikim sistemi uygulanır.
- Sonbahar dikiminde: 25 x 30 cm aralık ve mesafeler tercih edilir.
- Kış dikiminde: 25 x 30 cm aralıklarla üçgen dikim yapılır.
- Genel kural: Eğer bol sulama ve gübreleme imkânınız varsa daha dar dikim yapabilirsiniz. Kuvvetli gelişim gösteren çeşitlerde ise daha geniş aralıklar bırakılmalıdır.
Adım adım çilek dikimi
- Fideleri koruyun: Fideler dikim zamanına kadar rüzgâr ve güneşten korunmalıdır. Fideleri araziye taşırken köklerini nemli tutmak için ıslak çuvallarla kaplanmış sepetler kullanın. Köklerin asla tamamen kurumaması, ancak aşırı ıslak bir ortamda da bekletilmemesi gerekir.
- Fide hazırlığı yapın: Eğer fideler uzun köklere sahipse, dikimden önce kök boyunu 8-10 cm olacak şekilde kesin. Fidelerdeki fazla yaprakları temizleyin; bitki üzerinde sadece 2-3 adet genç yaprak bırakmak tutum oranını artıraksın.
- İlaçlama (Frigo fideler için): Aralık-Ocak aylarında sökülen frigo fideler, mantari hastalıklara karşı fungusitlere etkili organik kaynaklı ilaçlama yapılmalıdır. Dikim sırasında fideleri %1’lik fungisit çözeltisine batırmak da koruyucu bir yöntemdir.
- Doğru derinliği ayarlayın: Fideyi çukura yerleştirirken en önemli kural kök boğazı (taç gövdesinin orta noktası) kısmının toprak yüzeyi ile aynı seviyede olmasıdır.
- Hatalı dikimden kaçının: Fideleri çok derin dikmek kol oluşumunu ve taç oluşumunu engeller, bitkiyi çürütür. Çok yüzlek (sığ) dikmek ise köklerin kurumasına yol açar.
- Can suyunu ihmal etmeyin: Dikim tamamlanır bitirmez, fidelerin etrafına mutlaka bolca can suyu verilmelidir.
Dikimden sonraki ilk haftalar nasıl geçmeli?
Dikim sonrası bakım, bitkinin toprağa tutunması için hayati önem taşır:
- Yaz dikiminde özel sulama: Yazın dikilen frigo fideler, yılın en sıcak günleri olduğu için 15-20 gün boyunca günde 3-4 defa yağmurlama sulama ile sulanmalıdır. Aksi halde fidelerin tutma şansı çok düşer.
- Kontrol ve düzeltme: Dikimden sonra fideleri düzenli kontrol edin. Çok derin veya çok yüzlek dikilen fideleri mutlaka düzeltin.
- Çiçek temizliği: Yaz dikim sisteminde, dikimden sonra açan çiçekler bitkinin enerjisini meyveye vermesi için mutlaka koparılmalıdır.
- Yabancı ot ve koruma: Eğer plastik örtü (malç) kullanıyorsanız, siyah örtü sayesinde yabancı ot mücadelesinin kolaylaştığını ve bitkinin daha sıcak bir ortamda gelişeceğini unutmayın.
Kaynaklar
- Organík Çi̇lek Yeti̇şti̇ri̇ci̇li̇ği (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/OrganikCilek.pdf)
- Çilek - Tarım ve Orman Bakanlığı (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/cilek.pdf)
- Çi̇lek Yeti̇şti̇ri̇ci̇li̇ği̇ (https://gaziantep.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/kutumenu/broşür/Meyvecilik/cilek.pdf)
- çilek yetişticiliği (https://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Çilek+Yetiştiriciliği.pdf)