Bitki Yetiştirme Rehberi

Dikim zamanı bölgenin iklimine göre değişir. Kışı ılık geçen bölgelerde sonbahar döneminde, kış şartlarının sert geçtiği bölgelerde ise ilkbaharda dikim yapılması uygundur.

Fidanın kök yapısına ve toprağın durumuna göre 60-80 cm genişlik ve derinlikte çukurlar açılmalıdır. Eğer toprak ağır ve işlenmemişse, çukurların dikimden bir iki ay önce açılması faydalıdır. Toprak iyi işlenmişse dikimden hemen önce de açılabilir.

Çukur açılırken üstten çıkan işlenmiş toprak bir yana, alttan çıkan işlenmemiş toprak diğer yana konur. Dikim sırasında üstten çıkan işlenmiş toprağa bir miktar yanmış çiftlik gübresi karıştırılarak çukurun alt kısmına yerleştirilir. Alttan çıkan toprak ise çukurun üst kısmına konur. Bu yöntem, köklerin daha iyi gelişebileceği besin maddelerince zengin bir ortam yaratır.

Dikimden önce mutlaka dikim budaması yapılmalıdır. Söküm sırasında kökte meydana gelen kırılma veya zedelenmeler, sağlam yerlerden iyi bir budama makasıyla temizlenmelidir. Kök budamasına paralel olarak taç budaması da yapılmalıdır. Dikim budaması yapılan fidanlar bekletilmeden hemen yerlerine dikilmelidir.

Fidanlar, ortalama aşı yeri üstünden 80 cm tepede bir göz üzerinden kesilmelidir. Yan dallar ise 10 cm dışa bakan bir göz üzerinden kesilerek dikime hazır hale getirilmelidir. Bazı kaynaklarda fidan tepesinin 70-80 cm'den vurulması önerilmektedir.

Verimli bir bahçe için döllenme biyolojisi göz önünde bulundurulmalıdır. Çiçeklenme dönemleri tam çakışan çeşitler tercih edilmelidir. Örneğin ana ürün Nonpareil ise ve dölleyici çeşit ile çiçeklenme zamanı uyuşmuyorsa; ondan erken çiçeklenen Ne Pus Ultra veya ondan geç çiçeklenen Texas gibi çeşitlerle bahçe tesis edilerek bu fark kapatılabilir. Ferragnes ve Ferraduel çeşitleri de çiçeklenme zamanları birbirine uygun olduğu için birlikte kullanılabilir.

Dikim mesafesi; kullanılan anaç, çeşit, ekoloji ve bakım şartlarına göre değişiklik gösterebilir. Genel bir bilgi olarak zayıf ve az derin topraklarda 5x6 m, kuvvetli topraklarda ise 7x9 m civarında mesafeler tercih edilebilir.

Ağır topraklarda erik anaçları badem anaç olarak kullanılabilir. Erik anaçları su tutan ve kök çürüklüğü riski olan bölgelerde tercih edilir. Ancak unutulmamalıdır ki erik anaçları bademle her zaman iyi uyuşmayabilir, verim düşük olabilir ve ağaçlar kısa ömürlü olabilir. Bademde kalem aşılar genellikle iyi sonuç vermediği için "durgun T göz aşısı" metodu tercih edilmektedir.

Gübreleme miktarı; yaprak ve toprak analizi sonuçlarına, ağacın yaşına, verim durumuna ve toprak yapısına göre belirlenmelidir. Kimyasal gübreleme yapılacaksa fosfor ve potaslı gübreler kış başında, azotlu gübreler ise kış sonunda (ilkbahar gelişmesi başlamadan önce) verilmelidir. Azot gelişimi, bor ve kalsiyum ise meyve kalitesini etkiler.

Badem ağaçlarına genellikle vazo biçimi verilir. Dikimden sonra yapılan yaz budaması ile fidanlar modifiye lider veya goble (vazo) şekillerine göre terbiye edilir. Meyve, beş yıl ömrünü sürdüren mahmuzlarda (spurus) geliştiği için budama işlemlerine dikkat edilmelidir.

Dikim işlemi tamamlandıktan sonra mutlaka can suyu verilmelidir. Ayrıca fidanın dik durmasını sağlamak amacıyla yanına bir herek dikilmesi önerilir.

Hastalık, zararlı ve yabancı otlar verim ve kaliteyi doğrudan etkiler. Don, dolu ve kuraklık gibi abiyotik stres koşullarına karşı yapılan tüm koruma faaliyetleri zirai mücadele kapsamındadır. Zararlı organizmalar ciddi ekonomik kayıplara yol açabileceğinden, bitki sağlığı tedbirleri titizlikle alınmalıdır. Spesifik bir sorunla karşılaşıldığında ruhsatlı ürünler ve etiket dozları için bölgenizdeki tarım müdürlüğüne danışın.