Badem Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
Badem, doğru bakıldığında çok verimli olan ancak dikimden itibaren yapılan hataları affetmeyen bir ağaçtır. Bahçenizi kurarken veya mevcut ağaçlarınızı yönetirken en çok yapılan hataları ve bunların doğrularını aşağıda sizin için sıraladık.

- Çukurları yetersiz derinlikte ve genişlikte açmak. Kök yapısının rahat gelişememesi, fidanın bodur kalmasına veya kurumasına neden olur. Doğrusu: Kök yapısına ve toprağın durumuna göre 60-80 cm genişlik ve derinlikte çukurlar açın.
- Ağır topraklarda çukuru hemen dikimden önce açmak. İyi işlenmemiş ve ağır topraklarda çukurun hemen açılması toprağın sıkışmasına yol açar. Doğrusu: Ağır topraklarda çukurları dikimden bir iki ay önceden açarak toprağın havalanmasını sağlayın.
- Toprağı çukurun içine yanlış yerleştirmek. Alttan çıkan ağır toprağı üste, üstten çıkan verimli toprağı alta koymak kök gelişimini zorlaştırır. Doğrusu: Üstten çıkan işlenmiş toprağa bir miktar yanmış çiftlik gübresi karıştırarak çukurun alt kısmına, alttan çıkan toprağı ise üst kısma koyun.
- Dikim budamasını ihmal etmek. Köklerdeki yaralanmalar veya yanlış kesimler ağacın gelişimini durdurabilir. Doğrusu: Söküm sırasında kökte oluşan kırık ve zedelenmeleri sağlam yerlerinden temiz bir makasla kesin ve kök budamasına paralel olarak taç budaması yapın.
- Fidanın tepesini çok yüksek bırakmak. Fidanın boyunun kontrolsüz uzaması, ileride form vermeyi zorlaştırır. Doğrusu: Dikimden sonra fidanın tepesini 70-80 cm'den (veya bazı kaynaklara göre aşı yeri üstünden 80 cm tepede bir göz üzerinden) vurarak uç budaması yapın.
- Yanlış çeşit seçimi ve tozlayıcı eksikliği. Kendine kısır çeşitlerde tozlayıcı kullanmamak veya çiçeklenme zamanı uymayan çeşitler seçmek verimi sıfıra indirebilir. Doğrusu: Çiçeklenme dönemleri tam çakışan çeşitler seçin. Örneğin ana ürün Nonpareil ise, çiçeklenme zamanına göre Ne Pus Ultra veya Texas gibi dölleyici çeşitlerle bahçe kurun.
- Aşı noktasını toprak seviyesinin altına gömmek. Aşı yerinin toprak altında kalması, fidanın köklenmesine veya çürümesine yol açar. Doğrusu: Aşı noktasının her zaman toprak seviyesinin üzerinde kalmasına dikkat edin.
- Yanlış anaç kullanımı. Su tutan veya kök çürüklüğü olan yerlerde yanlış anaç seçimi ağacın ömrünü kısaltır. Doğrusu: Ağır topraklarda erik anaçlarını bademe anaç olarak kullanabilirsiniz ancak bu anaçların verim ve uyuşma problemlerine karşı dikkatli olunmalıdır.
- Gübrelemeyi toprağı analiz ettirmeden yapmak. Rastgele gübreleme hem maliyetli hem de ağaca zararlıdır. Doğrusu: Gübre miktarını yaprak ve toprak analizi sonuçlarına göre, ağacın yaşına ve verim durumuna göre saptayın.
- Budama şekline dikkat etmemek. Badem ağaçlarında meyve, beş yıl yaşamını sürdüren mahmuzlarda (spurus) geliştiği için yanlış budama verimi bitirir. Doğrusu: Badem ağaçlarına vazo biçimi verin ve mahmuz yapısını koruyacak şekilde budamaya özen gösterin.
Önemli bir not: Hastalık ve zararlılarla mücadelede her zaman ruhsatlı ürünleri kullanın, etiket dozuna uyun ve mutlaka bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerinden bilgi alın.
Kaynaklar
- BADEM - konyadayatirim.gov.tr (https://www.konyadayatirim.gov.tr/assets/upload/dosyalar/badem-uretici-rehberi-kop.pdf)
- BADEM (https://www.kop.gov.tr/storage/documents/219.pdf)
- ERİK- BADEM - kilis.tarimorman.gov.tr (https://kilis.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Yetiştiricilik+Dökümanları/erik-badem.pdf)
- BADEM YET[1].. (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Badem+Yetiştiriciliği.pdf)