Antep Fıstığı Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Antep fıstığı, uzun yıllar sabır ve doğru teknik isteyen, ekonomik değeri yüksek bir ağaçtır. Ancak dikimden aşılama aşamasına, budamadan gübrelemeye kadar yapılan tek bir hata, ağacın verimini yıllarca düşürebilir veya tamamen kaybına neden olabilir. İşte yetiştiricilerin en sık düstüğü hatalar ve dikkat etmesi gerekenler:

1. Aşı yerini toprağın altında bırakmak. Fidan dikilirken aşı noktasının toprak altında kalması, aşılı kısmın köklenmesine veya çürümesine yol açabilir. Doğrusu: Aşılı fidan dikiminde aşı yerinin mutlaka toprak yüzeyinde kalmasına dikkat edin.
2. Aşı yaparken anacın odun dokusuna zarar vermek. T göz aşısı yaparken bıçağı anacın odun kısmına kadar derin sokmak, ağacın reçine (sakız) salgılamasına neden olur. Bu sakız, aşı gözü ile gövde arasına girerek aşının tutmasını engeller. Doğrusu: T çizimi yaparken bıçağı odun dokusuna değdirmeyin; sadece kabuğu çizerek ilerleyin.
3. Yanlış yöne aşı yapmak. Rüzgârın ve iklimin etkisini hesaba katmadan, ağacın her tarafına rastgele aşı yapmak başarı oranını düşürür. Doğrusu: Aşıyı, hakim rüzgârın estiği yönde, anacın düzgün ve pürüzsüz bir kısmına yapın. Örneğin, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde en uygun yön ağacın kuzey-batısıdır.
4. Aşı kalemini yanlış yerden seçmek. Ağacın uç dallarındaki sürgünleri veya obur dalları aşı kalemi olarak kullanmak, verimi ve ağaç yapısını bozar. Doğrusun: Aşı kalemleri, gövdeye yakın, pişkinleşmiş ve üzerinde meyve gözü bulunmayan yıllık sürgünlerden seçilmelidir.
5. Budamada "soluk dalı" bırakmamak. Kesilen her dalın ucunda küçük bir yan sürgün bırakmamak, o dalın kurumasına neden olur. Doğrusu: Kesilen her dalın ucunda mutlaka bir soluk dalı bırakın; ağacın büyüklüğüne göre ikinci veya üçüncü derecedeki dalları budayarak taç yapısını koruyun.
6. Aşırı sürgün temizliği yapmak. Mayıs ayında çıkan tüm taze sürgünleri temizlemek, ağacın gelişimini durdurabilir. Doğrusu: Dalın kalınlığına göre 2-4 tanesini dalı çepeçevre saracak şekilde bırakın, diğerlerini temizleyin.
7. Yanlış mevsimde dikim yapmak. Kışın çok sert geçtiği bölgelerde, bitkinin arazide tutma şansını azaltan yanlış zamanlama risklidir. Doğrusu: Kışları çok sert geçmeyen yerlerde, bitkinin tutunma şansını artırmak için sonbahar dikimini tercih edin.
8. Yetersiz çukur hazırlığı ve yanlış gübreleme. Çukurların dar açılması veya doğrudan bitki köküne temas eden gübre kullanımı kök gelişimini engeller. Doğrusu: 40-50 cm genişliğinde, 60-80 cm derinliğinde çukurlar açın; dibine 1-2 kürek yanmış ahır gübresiyle karıştırılmış yüzey toprağı koyun.
9. Fosfor eksikliğini göz ardı etmek. Yapraklarda görülen kahverengileşmeleri fark etmemek, ağacın beslenmesini durdurabilir. Doğru uygulama: Topraktaki fosfor düzeyi 7 ppm’den az ise, ağaç başına yaklaşık 2 kg triple süper fosfat gübresi uygulaması yapılabilir (Analiz sonucuna göre).
10. Zararlılarla mücadelede geç kalmak. Hastalık ve zararlıların ekonomik zarar sınırını aşmasını beklemek, verimde %30'dan %100'e varan kayıplara yol açabilir. Doğrusu: Bitki sağlığı için düzenli gözlem yapın; bir sorun gördüğünüzde ruhsatlı ürünleri etiket dozunda kullanmak için mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

Bir ipucu daha: Aşı yaparken kullandığınız aşı bıçağının temiz ve keskin olduğundan emin olun; kör bıçak dokuyu zedeler ve aşının tutma şansını düşürür.