Süs Eriği Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Süs eriği (Prunus cerasifera) nasıl çoğaltılır? Tohumdan, çelikle köklendirme ve aşı yöntemleriyle süs eriği üretimi için adım adım rehber.
Bahçelerde koyu kırmızı yaprakları ve ilkbahardaki gösterişli çiçekleriyle dikkat çeken süs eriği, hem peyzaj değeri yüksek bir bitki hem de yabani türlerine göre daha dekoratif formlara sahiptir. Bu bitkiyi çoğaltmak için en sık kullanılan yöntemler tohum, çelik ve aşı yöntemleridir.
Tohumla çoğaltma
Süs eriği tohumdan yetiştirilebilir; ancak tohumdan elde edilen bitki, ana bitkinin o özel renk ve form özelliklerini (örneğin koyu kırmızı yaprak yapısını) her zaman tam olarak yansıtmayabilir. Tohumla üretim genellikle yeni çeşitler geliştirmek amacıyla veya aşı yapmaya uygun anaç bitkiler yetiştirmek için tercih edilir. Tohumdan yetiştirilen bitkilerin meyve vermesi ve tam formuna ulaşması daha uzun zaman alabilir.
Çelikle çoğaltma (Ev ve bahçe için en uygun yöntem)
Süs eriği gibi odunsu bitkilerde, ana bitkinin özelliklerini birebir korumak için en etkili yol çelikle üretimdir. Evde veya küçük bir bahçede denemek isterseniz şu adımları izleyebilirsiniz:
- Doğru zaman: Yaz başında, bitki henüz çok sertleşmeden "yumuşak odunsu çelikler" alınması başarı şansını artırır.
- Çelik hazırlığı: Sağlıklı bir ağaçtan yaklaşık 10–15 cm boyunda, üzerinde birkaç adet yaprak bulunan sürgünler kesin.
- Hazırlık: Çeliğin alt kısmındaki yaprakları temizleyin. Alt kısmın köklendirme hormonuna batırılması, kök oluşumunu hızlandırabilir.
- Dikim: Çelikleri, nemi iyi tutan ama suyu hapsetmeyen (perlit veya kum karışımlı) bir ortama dikin.
- Bakım: Çeliklerin bulunduğu ortamın nemli tutulması çok önemlidir. Köklenme gerçekleşene kadar toprağın kurumasına izin vermeyin.

Aşıyla çoğaltma
Profesyonel üretimde ve belirli bir çeşidin (örneğin 'Pissardii' gibi koyu yapraklı türlerin) özelliklerini korumak için en garantili yöntem aşıdır. Süs eriğinde genellikle şu yöntemler kullanılır:
- Göz aşısı (Chip budding): Bitkinin kabuğunun kolayca ayrıldığı dönemlerde tercih edilir.
- Kalem aşısı: Uygun mevsimde, istenen çeşitten alınan bir dal parçasının (kalem), anaç bitki üzerine yerleştirilmesiyle yapılır.
Aşı işlemi için bitkinin büyüme döneminde, yani özsuyunun hareketli olduğu ilkbahar aylarında işlem yapılması önerilir. Aşı yapılan bölgenin hava almayacak şekilde uygun aşı macunu ile kapatılması hayati önem taşır.
Öne Çıkan Ürünler
Dikkat edilmesi gerekenler
Süs eriği çoğaltırken kullandığınız materyalin (dal, çelik veya tohum) sağlıklı, hastalıksız ve ana bitkinin formunu yansıtan bir kaynaktan geldiğinden emin olun. Ayrıca, bitkinin çekirdek kısmında siyanojenik glikozitler (siyanür bileşikleri) bulunabileceğini, bu nedenle çekirdeklerin ezilmemesi veya çiğnenmemesi gerektiğini unutmamalısınız.
Kaynaklar
- Süs eriği - aoc.gov.tr (https://www.aoc.gov.tr/Portal/BitkiselUretimler/sus-erigi/98)
- Prunus cerasifera (Cherry Plum, Mirabelle, Myrobalan Plum, Purple Leaf ... (https://plants.ces.ncsu.edu/plants/prunus-cerasifera/)
- Wikipedia – Prunus cerasifera (https://en.wikipedia.org/wiki/Prunus_cerasifera)
- Prunus cerasifera 'Pissardii' | cherry plum 'Pissardii' (https://www.rhs.org.uk/plants/99810/prunus-cerasifera-pissardii/details)
- Wikipedia – Kiraz eriği (https://tr.wikipedia.org/wiki/Kiraz_eri%C4%9Fi)
Süs Eriği hakkında diğer yazılar
- Süs Eriği Budama ve Bakım Rehberi
- Süs Eriği Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Süs Eriği Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Süs Eriği Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Süs Eriği Hasadı ve Meyve Kullanımı: Ne Zaman Toplanır?
- Süs Eriği Bakımı: Mevsim Sonu ve Kış Hazırlığı
- Süs Eriği Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Süs Eriği İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Süs Eriği Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Süs Eriği Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulunmalı?
- Süs Eriği Yıllık Bakım Takvimi
- Süs Eriği Verim ve Ekonomik Değeri
- Süs Eriği Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Süs Eriği Zararlıları ve Hastalıkları: Etkili Mücadele Yöntemleri