Süs Eriği Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları

Süs erikleri, özellikle mor yaprakları ve ilkbahardaki gösterişli çiçekleriyle peyzajın vazgeçilmezidir. Ancak bu bitkiler, özellikle nemli ve havasız koşullarda çeşitli hastalıklarla mücadele etmek zorunda kalabilirler. Hastalıklarla mücadelenin en etkili yolu, bitkiyi zayıflatmadan doğru bakım yapmak ve hastalık belirtilerini erkenden fark etmektir. İlaçlama yapmanız gerekirse yalnızca ruhsatlı ürünleri, etiketindeki doz ve zamanda kullanın ve mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğünüze danışın.

1. Bakteriyel Kanser (Pseudomonas syringae)

Fotoğraf: Dr. Jan Hinrichs-Berger, Landwirtschaftliches Technologiezentrum Augustenberg, K · CC BY 4.0

Belirtiler: Bu bakteri hastalığı, gövde ve ana dallardaki tomurcuk diplerinde kanser yaraları oluşturur. Bu yaralar genellikle enfeksiyon noktasının yukarısına doğru uzayarak uzun ve dar bir hat oluşturur. Hasarlı bölgeler, çevredeki kabuğa göre biraz daha çökmüş ve daha koyu renklidir. Ağaç uyanmaya başladığında, yaralardan dışarıya doğru sızan, ekşi kokulu bir reçine (gam) akışı görülür.

Nasıl yayılır? Bakteri, ağaç uyku dönemindeyken veya olumsuz büyüme koşulları nedeniyle zayıflamış olduğunda ciddi zarar verir. Sonbaharda aşırı azotlu gübreleme yapmak, bitkide çok sulu ve taze sürgünler oluşturarak enfeksiyon riskini artırır.

Korunma:

• Geç yaz aylarında yüksek miktarda azotlu gübreleme yapmaktan kaçının.
• Budama işlemlerini ağaç tam uyku halindeyken (Ocak ve Şubat aylarında) yapın.
• Hastalık belirtisi gösteren ağaçları, diğer sağlıklı ağaçların budama işlemi tamamen bittikten sonra en son olarak budayın.

2. Kahverengi Çürüklük (Monilinia fructicola)

Fotoğraf: Mary Ann Hansen · CC BY 3.0 us

Belirtiler: Bu mantar hem çiçeklerde hem de meyvelerde sorun yaratır. Enfekte olan çiçekler kahverengileşir ve su toplamış gibi görünür. Mantar, çiçek sapından aşağı doğru ilerleyerek dal kurumalarına neden olabilir. Meyveler ise genellikle olgunlaşma döneminde enfekte olur; meyve üzerinde kahverengi mantar kümeleri oluşur.

Nasıl yayılır? Yüzey nemi ve ılıman sıcaklıklar hastalığın gelişmesini hızlandırır. Rüzgar, dolu, böcek veya mekanik darbelerle zarar görmüş meyveler bu mantara karşı çok daha savunmasızdır. Mantar; kurumuş meyvelerde (mumya), dal kanserlerinde ve eski meyve saplarında kışlayarak hayatta kalır.

Korunma:

• Bahçede hijyene çok önem verin; yere dökülen hastalıklı meyveleri ve kurumuş dalları mutlaka temizleyin.
• Meyvelerin fiziksel zarar görmesini engelleyecek şekilde bakım yapın.

3. Pas Hastalığı (Tranzschelia discolor)

Fotoğraf: Colin Meurk · CC BY-SA 4.0

Belirtiler: Hastalık genellikle sezonun sonlarına doğru ortaya çıkar ve yaprak dökümüne neden olur. İlk belirtiler yaprakların üst yüzeyinde çok küçük sarı noktalar şeklindedir. Hastalık ilerledikçe, yaprakların alt yüzeyinde kırmızıdan koyu kahverengiye dönen pas rengi lekeler oluşur. Şiddetli durumlarda ağaç hızla yapraklarını kaybedebilir.

Önemli: Bu pas türü süs eriklerini etkilerken, şeftali ağaçlarını etkilemez.

Korunma: Erken yaprak dökümü verimi ve bitki sağlığını etkileyebileceği için bitkinin genel kondisyonunu yüksek tutmak önemlidir.

4. Siyah Düğüm (Apiosporina morbosum)

Fotoğraf: Robert L. Anderson · CC BY 3.0

Belirtiler: Dallarda ve sürgünlerde siyah, odunsu çıkıntılar (gallar/urular) oluşur. Bu yapılar dalın şeklini bozar. Hastalık en çok küçük dallarda görülse de, şiddetli durumlarda büyük dallara da sıçrayabilir.

Nasıl yayılır? Enfeksiyon, çiçeklenme döneminden meyve ayrılma aşamasına kadar olan süreçte yeni sürgünlere bulaşabilir. Hastalığın ana kaynağı bir veya iki yaşındaki mevcut siyah urulardır.

Korunma:

• En etkili yöntem sanitasyondur; siyah uru bulunan dalları mutlaka budayın.
• Budama yaparken, mantarın tamamen temizlendiğinden emin olmak için kesimi urun en az 5-7 cm (iki-üç inç) altından yapın.
• Budanan bu hastalıklı dokuları bahçeden uzaklaştırın ve imha edin.

5. Bakteriyel Leke (Xanthomonas campestris pv. pruni)

Belirtiler: Yapraklarda önce küçük, düzensiz şekilli ve koyu yeşil dokuya göre daha açık renkli lekeler görülür. İlerleyen aşamalarda bu lekeler köşeli bir hal alır ve etrafında açık renkli bir halka oluşur. Lekenin orta kısmı kararır ve düşer; bu da yaprakta "delik deşik" veya "yırtık" bir görüntü oluşturur. Ağır enfeksiyonlarda yapraklar sararır ve dökülür.

Korunma:

• Bitkinin besin dengesini (optimum besleme) korumak direnci artırır.
• Erken ve geç uyku dönemlerinde uygulanan bakırlı spreyler kontrol sağlamaya yardımcı olabilir.