Patates Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Patates dikim zamanı ne zamandır? Dikim derinliği kaç cm olmalı, sıra arası mesafe nasıl ayarlanır? Verimli bir hasat için adım adım patates dikim teknikleri.
Patates yetiştiriciliğinde yüksek verim almanın anahtarı, doğru zamanda doğru derinlikte ve sağlıklı tohumluk yumruyla dikim yapmaktır. Yanlış dikim derinliği veya uyanmamış gözlere sahip yumrular, tarlada çıkış problemleri yaşamanıza ve ürün kaybına neden olur.
Patates ne zaman dikilir?
Patates dikim zamanını belirleyen en önemli faktör toprak sıcaklığıdır. Dikim işlemi, toprak sıcaklığı 8-10°C seviyesine ulaştığında ve geç don tehlikesi sona erdiğinde yapılmalıdır. Türkiye genelinde coğrafi koşullara göre değişmekle birlikte, uygun ekim zamanı genellikle 15 Nisan ile 15 Mayıs arasıdır. Ancak bölgenin iklimine, ova veya yayla olmasına göre bu süreç yılın farklı dönemlerine yayılabilir.
Dikim öncesi hazırlık ve tohumluk seçimi
Başarılı bir üretim için dikimden önce şu hazırlıkları yapmanız gerekir:
- Gözlerin uyanması: Dikimden önce tohumluk yumruların üzerindeki gözlerin uyanmış olması şarttır. Gözler uyanmamışsa bitki toprak yüzeyine çıkmakta zorlanır. Gözleri uyandırmak için yumruları 20-25°C sıcaklıkta, havadar ve yeterli ışık alan bir ortamda bekletmelisiniz.
- Filiz kontrolü: Filizlendirme sırasında ipliğimsi, zayıf yapıda filizler oluşturan yumruları ayıklamalı ve bunları dikmemelisiniz.
- Yumru boyutu: Tohumluk seçerken boyuta dikkat edilmelidir. Genel üretim için 35-60 mm çapındaki yumrular tercih edilirken, tohumluk üretimi yapılacaksa 28-35 mm çapındaki daha küçük yumrular kullanılabilir.
- Alan temizliği: Ekim yapılacak alanın çevresindeki yabancı otlar (tarla sarmaşığı vb.) temizlenmeli, alanın yüksek ağaçlarla çevrelenmemesine dikkat edilmelidir.
Dikim mesafesi ve derinliği nasıl olmalı?
Patates dikiminde mesafe ve derinlik, yetiştirilecek çeşide ve amaçlanan yumru büyüklüğüne göre değişebilir:
- Sıra arası mesafe: Genellikle traktör iz genişliğinin yarısı kadar, yani 70-75 cm olarak uygulanır.
- Sıra üzeri mesafe: Yetiştiricilik sistemine göre 20-40 cm arasında değişebilir.
- Dikim derinliği: Toprak nemi ve sıcaklığına bağlı olarak ideal derinlik 4-5 cm civarıdır. Yüzeyel dikim (0-2 cm) veya derin dikim (5 cm'den fazla) yapılabilir; ancak derin dikilen bir yumrunun üzerine 10 cm, yüzeyel dikilenin üzerine ise 15 cm toprak konularak sırt yapılmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Adım adım patates dikimi
- Gübreleme: Fosforlu gübreler, yumru sayısını ve verimi artırdığı için dikimden önce veya dikim sırasında uygulanmalıdır. Fosforlu gübrenin tamamı, azotlu gübrenin ise yarısı (Amonyum Sülfat veya Üre olarak) dikim çizgi diplerine uygulanmalıdır.
- Çizgi veya sırt hazırlığı: Dikim elle yapılacaksa açılan karık diplerine, makineli yapılacaksa önceden hazırlanmış sırtların kenar veya ortalarına yerleştirme yapılır.
- Yumruların yerleştirilmesi: Hazırlanan çizgiye veya sırtın ortasına, belirlenen derinlikte (yaklaşık 4-5 cm) yumrular yerleştirilir.
- Toprakla kapatma: Yumruların üzeri toprakla kapatılır ve gerekirse sırt yapılarak toprak tabakası düzeltilir.
Dikimden sonraki ilk haftalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Dikim ile bitkinin toprak yüzeyine çıkması arasındaki süreçte toprağın durumu kritiktir. Bu dönemde toprak nemli olmalı ancak aşırı yaş (su birikintisi olan) olmamalıdır. Islak toprağa dikim yapmaktan kaçınılmalıdır. Ayrıca, bitki çıkışından itibaren bitki dipleri kontrol edilerek zararlı larvaları (m2'de 2-3 larva görüldüğünde) veya bitkilerdeki kesikler takip edilmelidir. Zararlı mücadelesi için bölgenizdeki tarım müdürlüklerinin önerdiği ruhsatlı ürünleri ve etiket dozlarını kullanmanız önemlidir.
Patates hesaplama araçları
Tohumluk patates hesaplama – arazime ne kadar tohumluk patates gerekir?
Standart dikim: sıra arası 70–75 cm, sıra üzeri 25–35 cm.
Patates verim hesaplama – dönümden ne kadar patates alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dekara 200–300 kg tohumluk yumru kullanılır.
- Patatesin verimi dekara 3–3,5 ton civarındadır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Tohumluk patates hesaplama · Patates verim hesaplama
Kaynaklar
- Gida Ve Kontrol Genel Müdürlüğü Patates (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/patates.pdf?v=1.0.26)
- Gida Ve Kontrol Genel Müdürlüğü Patates (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/patates.pdf)
- BAKIM İŞLERİ Patates, fazla bakım isteyen bir bitki (https://sirnak.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Yayınlar/Patates+Yetiştiriciliği.pdf)
- PATATES TARIMI da önemlidir. Seçilen çeşit ne kadar yüksek meydana ... (https://kutahya.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/PATATES+TARIMI.pdf)
- Explore Cornell - Home Gardening - Vegetable Growing Guides - Growing Guide (http://www.gardening.cornell.edu/homegardening/scenec6be.html)
Patates hakkında diğer yazılar
- Patates Yetiştiriciliğinde Bakım ve Dikim Öncesi Hazırlık İşleri
- Patates Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Yumru Kullanımı
- Patates Çeşit Seçimi ve Kaliteli Tohumluk Seçme Rehberi
- Patates Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Patates Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalıdır?
- Patates Hasat Sonrası: Taşıma, Depolama ve Saklama Koşulları
- Patates Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Patates İçin İklim ve Toprak İstekleri: En İyi Verim İçin Şartlar Nelerdir?
- Patates Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Patates Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Patates Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Patates Verimi ve Ekonomik Değeri Hakkında Bilmeniz Gerekenler
- Patates Tarımında Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Patates Zararlıları ve Hastalıkları: Bozkurt ve Bakteriyel Çürüklükle Mücadele