Krizantem Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Bölme Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Krizantem (kasımpatı) nasıl çoğaltılır? Tohumdan yetiştirme, çelik alma ve bitki bölme yöntemleri ile yeni kasımpatı fideleri nasıl üretilir?
Kasımpatı (Chrysanthemum), hem iç mekanlarda dekoratif bir bitki olarak hem de kesme çiçekçilikte dünya çapında büyük bir ticari değere sahiptir. Bu bitkiyi çoğaltmak için kullanılan yöntemler, bitkinin genetik özelliklerini korumak veya yeni çeşitler geliştirmek amacıyla iki ana gruba ayrılır: Generatif (tohumla) ve Vejetatif (bitki parçalarıyla) üretim.
Tohumla çoğaltma (Generatif üretim)
Tohumla üretim en ucuz ve yaygın yöntemdir ancak her türde aynı sonucu vermeyebilir. Tohumla üretimde en büyük risk, yeni bitkinin ana bitkiyle (anne bitkiyle) aynı özelliklere sahip olmamasıdır; yani genetik açılmalar görülebilir. Bu yöntem genellikle yeni çeşitler geliştirmek için kullanılır.
Evde veya bahçede tohumla üretim yapacaksanız şu adımları izleyebilirsiniz:
- Tohumlar saksılara, viyollere veya seralarda hazırlanan özel tohum yataklarına ekilir.
- Ekim zamanı, seçtiğiniz türün özelliğine ve bulunduğunuz bölgenin iklimine göre değişiklik gösterir.
- Tohumdan yetişen bitkiler genellikle ilk yıllarında çiçeklenme dönemine girerler.
Çelikle çoğaltma (En garantili yöntem)
Kasımpatide çeşit birliğini (yani yeni bitkinin de tıpkı annesi gibi aynı renk ve formda olmasını) sağlamak için en çok tercih edilen yöntem çelikle üretimdir. Ticari üreticiler de bitki kalitesini ve boyutunu standart tutmak için bu yöntemi kullanır. Hatta günümüzde daha ileri bir teknik olan doku kültürü (mikroçoğaltım) ile tek bir düğümden alınan parça kullanılarak çok daha hızlı üretim yapılabilmektedir.
Evde çelik alarak çoğaltmak için:
- Sağlıklı bir bitkiden, tek bir düğüm (node) içeren sürgün parçaları kesilir.
- Bu çelikler uygun ortamlara dikilerek köklendirme işlemi gerçekleştirilir.
- Köklenmiş çelikler, bitki tamamen yerleşene kadar uygun nem ve ışık koşullarında bakılmalıdır.
Bitki bölme (Ayırma) yöntemi
Kasımpatı, çok yıllık (perennial) bir bitki olduğu için kök sisteminin ve gövdenin ayrılmasıyla da çoğaltılabilir. Özellikle eskiyen ve çok büyüyen bitkileri yenilemek için bu yöntem oldukça pratiktir:
- Bitki saksıdan veya topraktan dikkatlice çıkarılır.
- Kök yapısı ve gövde parçaları, her bir parçada en az bir sağlam kök ve sürgün olacak şekilde birbirinden ayrılır.
- Ayrılan her bir parça, yeni bir bitki olarak uygun toprağa dikilir.

Öne Çıkan Ürünler
Kasımpatı yetiştirirken dikkat edilmesi gerekenler
Çoğalttığınız veya yeni aldığınız kasımpatıların sağlıklı gelişmesi için şu temel ihtiyaçları göz önünde bulundurmalısınız:
- Işık: Bol aydınlık ortamları sever ancak doğrudan güneş ışığına maruz kalmamalıdır.
- Toprak: Organik maddece zengin ve gevşek yapılı bahçe topraklarını tercih eder.
- Sulama: Toprak kurudukça bol su verilmelidir.
- Gübreleme: Büyüme döneminde, çiçekli bitkiler için hazırlanan sıvı gübreler haftada bir kez uygulanabilir.
- Budama: Bitkinin formunu korumak ve sağlıklı kalmasını sağlamak için çiçeklenme dönemi bittiğinde budama yapılmalıdır.
Not: Bitkinizde solgunluk, yaprak lekesi, külleme veya yaprak yanıklığı gibi hastalıklar ya da yaprak biti ve örümcek gibi zararlılar görürseniz, doğru müdahale için bölgenizdeki tarım müdürlüklerine veya uzman bir ziraat mühendisine danışın.
Kaynaklar
- Civanperçemi Yetiştiriciliği (https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Aynısefa+Yetiştiriciliği+Ders+Notları.pdf)
- arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/KesmeÇiçekYetiştiriciliği-H.AycanALP.pdf)
- Chrysanthemums - Purdue University (https://www.extension.purdue.edu/extmedia/HO/HO-77.pdf)
- Wikipedia – Chrysanthemum × morifolium (https://en.wikipedia.org/wiki/Chrysanthemum_%C3%97_morifolium)
- Krizantem (Kasımpatı) (https://www.aoc.gov.tr/Portal/BitkiselUretimler/krizantem-(kasimpati)/160)
- Wikipedia – Kasımpatı (https://tr.wikipedia.org/wiki/Kas%C4%B1mpat%C4%B1)
- Chrysanthemum morifolium Ramat Bacardi Kesme Krizantemde ... (https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4247018)
- Chrysanthemum x morifolium (Autumn Mum, Chrysanthemum ... (https://plants.ces.ncsu.edu/plants/chrysanthemum-x-morifolium/)
- Garden Hardy Chrysanthemum - Chrysanthemum x morifolium | North ... (https://plants.ces.ncsu.edu/plants/chrysanthemum-x-morifolium/common-name/garden-hardy-chrysanthemum/)
Krizantem hakkında diğer yazılar
- Krizantem (Kasımpatı) Bakımı ve Budama Rehberi: Çiçek Verimini Artırma Yolları
- Krizantem Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Krizantem Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fide Nasıl Anlaşılır?
- Krizantem Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Krizantem Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanmalı?
- Krizantem Hasat Sonrası: Depolama, Saklama ve Vazo Ömrünü Uzatma Yöntemleri
- Krizantem Hastalıkları: Belirtiler ve Mücadele Yolları
- Krizantem (Kasımpatisi) İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Krizantem Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Krizantem Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Krizantem (Kasımpatisi) Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Krizantem (Kasımpatisi) Verimi ve Ekonomik Değeri
- Krizantem (Kasımpatisi) Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Krizantem Zararlıları ve Hastalıkları: Belirtiler, İzleme ve Mücadele Yöntemleri