Karalahana Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Karalahana (Brassica oleracea var. viridis), soğuk havayı seven, besin değeri oldukça yüksek bir sebzedir. Ancak lahanagiller ailesine mensup olduğu için yetiştiricilik aşamasında dikkat edilmezse hem bitki sağlığı hem de yaprak kalitesi hızla bozulabilir. İşte yetiştiricilerin en çok yaptığı 10 hata ve çözüm yolları:

1. Yanlış zamanda ekim veya dikim yapmak. Karalahana soğuk mevsim sebzesidir; çok sıcak havalarda yetiştirmeye çalışmak bitkinin gelişimini olumsuz etkiler. Doğrusu: Bölgenizin iklimine göre ekim zamanını ayarlayın. Genellikle Şubat, Mart ve Nisan aylarında ya da Eylül ayında dikim yapılmalıdır. Soğuk bölgelerde bu tarihler Haziran-Ağustos arasına kayabilir (Ekim Zamanı).
2. Toprağın azot ihtiyacını göz ardı etmek. Karalahana, koyu yeşil ve geniş yapraklar geliştirmek için yoğun miktarda azota ihtiyaç duyar. Azot eksikliği yaprakların soluk görünmesine neden olur. Doğrusu: Toprağa 4 inç (yaklaşık 10 cm) derinliğinde kompost karıştırın veya yüksek azotlu organik gübreler kullanın. Yapraklar solgun görünüyorsa yanlardan ek gübreleme yapın (Gübreleme).
3. Bitkileri birbirine çok yakın dikmek. Sık dikilen fideler yeterli hava alamaz ve nemli ortam nedeniyle hastalıklara davetiye çıkarır. Doğrusu: Fideleri dikerken aralarında en az 12 inç (yaklaşık 30 cm) mesafe bırakın; sıralar arası mesafe ise 30 inç (yaklaşık 75 cm) olmalıdır (Dikim).
4. Drenajı bozuk topraklarda yetiştirmek. Karalahana su sever ancak köklerin sürekli su içinde kalması bitkiyi zayıflatır. Doğrusu: pH değeri 6.5 ile 6.8 arasında olan, suyun iyi süzüldüğü (drenajı yüksek) toprakları tercih edin (Toprak İstekleri).
5. Zararlılara karşı korumasız bırakmak. Karalahana; lahana kelebeği, yaprak biti ve çeşitli nematodlar için açık bir hedef haline gelebilir. Doğrusu: Fideleri korumak için "floating row cover" denilen koruyucu örtüler kullanın. Ayrıca 'Cascade Glaze' gibi bazı dirençli çeşitleri tercih etmek işinizi kolaylaştırır (Zararlılarla Mücadele).
6. Sulama miktarını ayarlayamamak. Bitkiyi ya çok susuz bırakmak ya da aşırı suya boğmak verimi düşürür. Doğrusu: Haftalık yaklaşık 1 ile 1.5 inç (2.5 - 3.8 cm) arasında su ihtiyacını karşılayacak şekilde düzenli sulama yapın (Sulama).
7. Münavebe (Ekim Nöbeti) yapmamak. Üst üste aynı yere lahanagiller dikmek, toprak kaynaklı hastalıkların ve nematodların birikmesine yol açar. Doğrusu: Toprak hastalıklarını ve nematod birikimini azaltmak için lahanagillerden sonra farklı türdeki bitkileri ekerek münavebe uygulayın (Toprak Sağlığı).
8. Yanlış hasat yöntemi uygulamak. Bitkinin tamamını kökten söküp almak, bitkinin yeni yaprak verme kapasitesini yok eder. Doğrusu: Bitki yaklaşık 10 yaprağa ulaştığında dış yaprakları hasat ederek yeni büyüme teşvik edin. Bitki büyüdüğünde ise tek seferde yaprakların yarısını alıp, tekrar hasat etmek için bir hafta bekleyin (Hasat).
9. Olgunlaşmış, sertleşmiş yaprakları tüketmeye çalışmak. Çok büyük ve yaşlı yapraklar lifli ve sert olur, yemesi zordur. Doğrusu: Daha yumuşak ve tatlı bir doku için genç ve iç kısımdaki yaprakları tercih edin. Sertleşmiş yaprakları ise ancak uzun süre pişirerek (buharda veya ağır ateşte) tüketebilirsiniz (Hasat ve Kullanım).
10. Hastalık belirtilerini yanlış yorumlamak. Yapraklardaki renk değişimlerini sadece böcek sanıp ihmal etmek veya yanlış ilaç kullanmak bitkiyi öldürebilir. Doğrusu: Yapraklarda sorun gördüğünüzde önce sorunun böcek mi yoksa besin eksikliği mi olduğunu belirleyin. İlaçlama gerekiyorsa mutlaka ruhsatlı ürünleri etiket dozunda kullanın ve il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın (Hastalıklar).

Bir ipucu daha: Karalahanızı kış boyunca bahçede bırakırsanız, soğuk havaların etkisiyle yaprakların daha tatlı ve besleyici hale geldiğini göreceksiniz (Saklama ve Verim).