Kakao Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri

Kakao (Theobroma cacao) yetiştiriciliğinde en önemli amaç, meyve kalitesi, verim ve hastalıklara karşı direnç gibi istenen özellikleri korumaktır. Bu yüzden kakao, bitkinin genetik özelliklerini aynen aktaran vejetatif (eşeysiz) çoğaltma yöntemleriyle, yani aşı ve çelikle çoğaltılır. Tohum kullanımı ise genellikle sadece güçlü bir kök sistemi oluşturacak anaçları yetiştirmek için tercih edilir.

Tohumla çoğaltma ve anaç yetiştirme

Kakao tohumları ekildiğinde çimlenebilir; ancak bu yöntemle yetişen ağaçlar ana ağacın özelliklerini taşımaz. Meyve iriliği, yağ oranı ve verim tamamen farklı olabilir. Bu nedenle tohum, bahçe kurmak için değil, aşı yapılacak olan anaç (rootstock) fidanlarını üretmek için kullanılır. Çoğu bölgede, toprak kaynaklı hastalıklara karşı dirençli ve hızlı gelişen tohumdan yetişmiş fidanlar anaç olarak tercih edilir.

Aşıyla çoğaltma (En profesyonel yöntem)

Kakao yetiştiriciliğinde en yaygın ve tercih edilen yöntem yarma aşı (top wedge/cleft graft) tekniğidir. Bu yöntemle, istediğiniz kaliteli bir çeşidin kalemi (scion), güçlü bir anaç üzerine takılır. Başarılı bir aşılama için şu adımlar izlenmelidir:

1. Anaç Seçimi: Aşının yapılacağı anaç fidan, yaklaşık 4-5 aylık olmalı ve çapı bir kurşun kalemden daha kalın (yaklaşık 1/4 inç veya 6 mm civarı) olmalıdır.
2. Kalem (Scion) Hazırlığı: Anne ağaçtan alınan kalemler taze olmalıdır. İdeal olarak kalemler, tomurcukları şişmiş ancak henüz açılmamış parçalardan seçilir. Kalemlerin boyu 25 cm'den kısa tutulmalı, nemini kaybetmemesi için kağıt havluya sarılıp plastik poşette saklanmalıdır. En iyi sonuçlar, hasattan sonraki ilk 48 saat içinde yapılan aşılarda alınır.
3. Kesim ve Birleştirme: Anaç fidanın tepesi kesilerek hazırlanır. Kalem ve anaç çapları birbirine mümkün olduğunca yakın olmalıdır; kalem asla anaçtan daha kalın olmamalıdır. Kalem, anaç içine yerleştirilirken her iki taraftaki kambiyum tabakalarının (kabuk altındaki canlı doku) birbirine tam temas etmesi sağlanmalıdır.
4. Sabitleme ve Koruma: Aşı bölgesi parafilm veya kauçuk bantlarla sıkıca sarılmalıdır. Eğer yüzeyler tam örtüşmüyorsa, bağlantıyı sıkılaştırmak için bant kullanılmalıdır.

Aşı sonrası bakım ve dikkat edilmesi gerekenler

Aşı işlemi yapıldıktan sonra bitkinin hayatta kalması için çok hassas bir bakım süreci gerekir:

• Gölgeleme: Aşılı bitki, başlangıçta %50'den fazla gölge sağlayan yoğun bir koruma altında tutulmalıdır.
• Sulama: Aşı bölgesinin ıslanmaması çok kritiktir. Tepe sulaması yerine mutlaka damlama sulama kullanılmalıdır.
• Hareket Ettirmeme: Aşı birleşimi ilk 2 ay boyunca oldukça zayıftır. Bitkiyi yerinden oynatmak veya sarsmak aşı bağının kopmasına neden olur.
• Gözlem: Başarılı bir aşıda, 2 ila 4 hafta içinde tomurcukların parafilmden dışarı çıktığı görülür. 5. haftadan sonra koruyucu bantlar dikkatlice çıkarılabilir.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

Ev yetiştiricileri için öneriler

Eğer ev ortamında kakao yetiştirmeyi planlıyorsanız, bitkinin tropikal doğasını unutmamalısınız. Kakao meyveleri (pod) 15–30 cm uzunluğunda, sarı veya turuncu renkte olabilen, içinde 20-60 arası tohum barındıran meyvelerdir. Tohumdan yetiştireceğiniz bir bitki evde dekoratif bir görüntü sağlasa da, meyve alabilmek için profesyonel aşı yöntemlerini öğrenmeniz veya sertifikalı, aşılı fidanlar temin etmeniz gerekecektir. Bitkinizin sağlığı için bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden veya uzmanlardan yerel ikliminize uygun çeşitler hakkında bilgi almanız faydalı olacaktır.