Frenk üzümü ne kadar soğuğa dayanıklıdır?
Frenk üzümü türleri oldukça kışlık ve dayanıklı bitkilerdir. Çok sert iklimlerde bile −22 ile −31 °F (yaklaşık −30 ile −35 °C) arasındaki düşük sıcaklıklara kadar dayanıklılık gösterebilirler.
Frenk üzümü yetiştirmek için nasıl bir toprak seçmeliyim?
En iyi verim için drenajı iyi olan, süzek, tınlı veya kumlu tınlı topraklar tercih edilmelidir. Organik madde içeriği en az %1 olan ve su tutma kapasitesi yüksek topraklar idealdir. Ağır killi veya çok kumlu topraklardan, ayrıca suyun biriktiği alanlardan kaçınılmalıdır. Eğer toprağınız drenaj açısından zayıfsa, yükseltilmiş yataklar (raised beds) yaparak bu sorunu aşabilirsiniz.
Toprak pH değeri ne olmalıdır?
İdeal toprak pH aralığı 5.5 ile 6.5 (hafif asidik) arasıdır. Eğer pH 5.5'in altındaysa, kireç uygulamasıyla pH 6.0-6.3 seviyelerine çıkarılmalıdır. pH değeri 7.0'ın üzerine çıkan alkali topraklarda mikro besin elementi eksiklikleri görülebilir.
Frenk üzümü dikimi ne zaman ve nasıl yapılır?
Fidan dikimi için sonbahar veya erken ilkbahar dönemleri uygundur. Dikim yaparken 1 veya 2 yıllık, kökleri güçlü ve dinlenme dönemindeki fidanlar seçilmelidir. Fidanları dikerken bitkilerin arasında 3-4 fit (yaklaşık 1-1.2 metre), sıralar arasında ise 6-8 fit (yaklaşık 1.8-2.4 metre) mesafe bırakılmalıdır. Dikim sırasında fidanın üst kısmını 6-10 cm olacak şekilde kısaltmak da bir yöntemdir.
Frenk üzümü gübrelemesi nasıl yapılmalıdır?
Siyah frenk üzümü (black currant) azot ve ahır gübresine daha fazla ihtiyaç duyar. Dekara 2.5 ton ahır gübresi, 25-50 kg amonyum sarmat (azot), 35-50 kg süperfosfat (fosfor) ve 10-15 kg potasyum klorür uygulaması önerilir. Genel bir kural olarak, 10-10-10 gibi dengeli gübreleri bitkinin etrafında 18 inçlik bir halka oluşturacak şekilde ilkbaharda uygulayabilirsiniz. Ancak dikkat: Kırmızı ve beyaz frenk üzümü ile gooseberry türleri klora hassas olduğundan, potasyum kaynağı olarak potasyum klorür yerine potasyum sülfat kullanılması daha sağlıklıdır.
Frenk üzümü kaç yılda meyve verir ve ne kadar ürün alır?
Bitkiler tam verime genellikle 3-4 yaşlarında ulaşır. Siyah frenk üzümü için 4-5 yaş daha uygundur. Verim miktarı çeşide göre değişmekle birlikte; iyi bakılan bir gooseberry bitkisinden 8-10 pound (yaklaşık 3.6-4.5 kg), kırmızı frenk üzümünden 5-8 pound (yaklaşık 2.2-3.6 kg) ürün alınabilir. Siyah frenk üzümü verimi genellikle bu miktarların %50 daha azıdır.
Frenk üzümü budama nasıl yapılır?
Budama, meyve veren dalların yaşına göre değişir. Kırmızı frenk üzümü ve gooseberry, 1 yaşındaki odunlarda meyve verir; en yüksek verim ise 2 ve 3 yaşındaki dallarda (spurs) alınır. Siyah frenk üzümü ise en iyi meyveyi 1 yaşındaki dallarda verir. 3 yaşından büyük olan tüm dalları (canes) bitkiden uzaklaştırarak yeni sürgün oluşumunu teşvik etmelisiniz. Budama işlemini bitki uyanmadan hemen önce, Mart veya Nisan başında yapmanız önerilir.
Frenk üzümünde görülen en yaygın hastalıklar nelerdir?
En sık karşılaşılan iki büyük sorun Külleme (powdery mildew) ve Yaprak Lekesi (anthracnose) hastalıklarıdır. Eğer önlem alınmazsa bu hastalıklar sezon ortasında yaprak dökümüne neden olabilir. Ayrıca, beyaz çam pası (white pine blister rust) gibi mantar hastalıklarına karşı dikkatli olunmalıdır; özellikle yakınlarda beyaz çam ağaçları varsa dirençli çeşitler seçilmelidir.
Frenk üzümünde görülen zararlılar nelerdir?
Yaprak bitleri (aphids), akarlar (mites), kabuklu bitler (scale) ve dal karagiller (cane boring insects) önemli zararlılardır. Bitkilerinizi düzenli olarak kontrol etmeli (scouting), dirençli çeşitler seçmeli ve gerekirse ruhsatlı ürünler ve etiket dozuna uygun ilaçlar için tarım müdürlüğüne danışmalısınız.
Frenken üzümü tek başına meyve verebilir mi?
Frenk üzümü türleri kendi kendine verimlidir (self-fruitful). Yani, yeterli meyve tutumu için başka bir çeşide ihtiyaç duymazlar; tek bir bitki dikmeniz yeterlidir.
Frenk üzümü gölgeye dayanıklı mıdır?
Evet, frenk üzümü türleri diğer meyve veren bitkilerin aksına kısmi gölgeye (partial shade) tolerans gösterebilirler.
Frenk üzümü ne kadar süre verimli kalır?
Bakım şartlarına bağlı olarak; frenk üzümü türlerinin ömrü yaklaşık 8-15 yıl, gooseberry türlerinin ömrü ise 15-20 yıl civarındadır.
