Fasulye ekimi için en uygun zaman nedir?
Bölgelere ve iklim koşullarına göre değişmekle birlikte, Türkiye genelinde fasulye ekimi için en uygun dönem Nisan ayıdır. Ancak bölgenizdeki don riskine ve iklim yapısına göre bu tarih değişiklik gösterebilir. Ekim yaparken toprağın uygun sıcaklığa ulaşmış olması önemlidir.
Fasulye ekim derinliği ve sıra arası mesafe nasıl olmalıdır?
Ekim derinliği toprak yapısına göre değişir: Tavlı ve ağır topraklarda 4–6 cm, nemini çabuk kaybeden hafif topraklarda ise 6–8 cm derinliğe ekim yapılmalıdır. Eğer kimyasal ot öldürücü kullanacaksanız derinliği 7–8 cm yapmanız daha uygundur. Verimli ve su sorunu olmayan alanlarda sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri ise 10–15 cm mesafe bırakılması önerilir. Kurak ve verimsiz topraklarda bu mesafeler artırılabilir.
Fasulyede tohum kaynaklı hastalıklar nelerdir?
Fasulye tohumları (embriyo ve dokular aracılığıyla) bazı fungal hastalıkları bünyesinde taşıyabilir. Bunlar arasında Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum), Ascochyta Yaprak Lekesi (Phoma exigua), Pembe Kapsül Çürüklüğü (Trichothecium roseum), Çökerten/Ağ Örtüsü (Rhizoctonia solani) ve Beyaz Küf (Sclerotinia sclerotiorum) yer alır. Bu hastalıklar tohumla taşındığı için hastalık taşımayan, sertifikalı tohum kullanmak en etkili korunma yöntemidir.
Fasulye yetiştirirken hangi hastalık ve zararlılara dikkat edilmelidir?
Arazi çalışmalarında fasulyede Fusarium türleri (F. oxysporum, F. solani vb.), Rhizoctonia solani, Pythium intermedium, Phytophthora capsici ve Sclerotium rolfsii gibi fungal etmenlerin yanı sıra Pseudomonas syringae bakterisinin görülebileceği saptanmıştır. Zararlı olarak ise yaprak bitleri (Aphis fabae, Myzus persicae) ve kırmızı örümcek (Tetranychus urticae) verimi olumsuz etkileyebilir. Belirtiler görüldüğünde mutlaka tarım müdürlüğüne danışın.
Fasulye sulaması ne zaman ve nasıl yapılmalıdır?
Ekimden sonra toprakta yeterli nem yoksa sulama yapılmalıdır. Çıkış ile çiçeklenme arasındaki dönemde iklim ve toprak yapısına bağlı olarak bir-iki sulama gerekebilir. Özellikle çiçeklenme, bakla oluşumu ve tane doldurma dönemlerinde bitki suya karşı çok hassastır. Yaprak hastalıklarını önlemek için damlama sulama tercih edilmeli, bitki üstünden (yağmurlama gibi) sulamadan kaçınılmalıdır. Ayrıca bitki yaprakları ıslakken tarlada çalışmamaya özen gösterilmelidir.
Fasulye tarımında gübreleme nasıl yapılmalıdır?
Sonbaharda tarla sürülmeden önce dekara 2–3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmesi önerilir. Ekim sırasında ise dekara 6 kg P2O5 ve 2–3 kg N (Azot) verilmesi bitki gelişimi için önemlidir. Eğer daha önce hiç fasulye yetiştirilmemiş bir alanda ekim yapılıyorsa, yeterli nodozitasyonun (azot bağlama) oluşması için tohumların uygun bakterilerle aşılanması faydalı olacaktır.
Hasat zamanı nasıl anlaşılır?
Hasat edilecek baklaların büyük çoğunluğu sararmış olmalıdır, ancak baklalar kupkuru olmamalıdır. En uygun hasat zamanı, bakla içindeki tanenin sertleştiği, iyi geliştiği ve bakla hafifçe kırıldığında tanenin kolayca dışarı çıkacağı zamandır. Hasadın sabahın erken saatlerinde yapılması kaliteyi korur.
Hasat edilen fasulyeler nasıl kurutulur ve harmanlanır?
Hasat edilen bitkiler kuru ve kapalı bir yere taşınarak 3–5 gün boyunca kurutulmalıdır. Bitkiler iyice kuruduktan sonra sopalarla dövülerek, harman makineleriyle veya üzerinden lastik tekerlekli traktör geçirilerek harman işlemi gerçekleştirilebilir.
Organik fasulye üretiminde hastalıklarla nasıl mücadele edilir?
Organik üretimde seçenekler daha sınırlıdır. Hastalıkları önlemek için sertifikalı tohum kullanılmalı, hastalık görülen bitkilerden tohum alınmamalıdır. Biyolojik kontrol için Trichoderma spp. veya Bacillus subtilis içeren ürünler tohum uygulaması olarak kullanılabilir. Ayrıca baklagillerin yanı sıra şeker pancarı ve patates gibi hassas bitkilerle 2–3 yıl münavebe (ekim nöbeti) yapılması ve derin sürüm uygulanması önerilir. Bakır bazlı spreyler de sınırlı koruma sağlayabilir ancak organik sertifikasyon kurallarına uygunluğu kontrol edilmelidir.
Depolanan fasulyelerde böcek mücadelesi nasıl yapılır?
Depolardaki böceklerle mücadelede dezenfektanlar (fumigasyon) veya koruyucu yöntemler kullanılır. Fosfin (alüminyum fosfür) böceklerin tüm evrelerini yok edebilir ancak çok toksiktir; sadece uzmanlar tarafından uygulanmalıdır. Koruyucu olarak ise tohumun kalıcı etkili bir insektisit ile karıştırılması (sadece ekimlik tohumlar için) veya daha güvenli olan yağ uygulamaları tercih edilebilir. Uygulama yaparken ürün etiketindeki talimatlara ve güvenlik önlemlerine kesinlikle uyulmalıdır.
Fasulye tarlasında yabancı otlarla nasıl mücadele edilir?
Fasulye üretiminde Convolvulus arvensis, Amaranthus retroflexus ve Chenopodium album gibi yabancı otlar verimi sınırlayabilir. Bu otlarla mücadele için ekim derinliğinin ve zamanlamasının doğru ayarlanması, gerekirse ruhsatlı ot öldürücülerin kullanılması önemlidir. Kimyasal ot öldürücü kullanıldığında ekim derinliğinin 7–8 cm yapılması tavsiye edilir.
Drenaj sorunu fasulyeyi nasıl etkiler?
Toprağın iyi drenaj yapmaması, özellikle Rhizoctonia solani gibi patojenlerin gelişmesine zemin hazırlar. Bu nedenle tarlada su birikmesini önlemek için toprak sağlığına dikkat edilmeli ve alanın drenajı iyileştirilmelidir. Kötü drenajlı, ıslak topraklar hastalık riskini artırır.
