Hurma Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Hurma yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak bakım işleri: tozlaşma, sulama, hastalık takibi ve hasat sonrası muhafaza yöntemleri. Türkiye ve benzer iklimler için rehber.
Aşağıdaki takvim, hurma yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gereken genel işleri içermektedir. Hurma ağaçları 12.7 ile 27.5 °C arasındaki ortalama sıcaklıklarda gelişir. Türkiye'nin sıcak kıyı bölgelerinde işler daha erken başlarken, iç kesimlerde iklim şartlarına göre takvim kayabilir. Ağaçlarınızın yaşına, çeşidine ve bölgenizdeki sıcaklık değişimlerine göre bu programı güncelleyin.
Ocak – Şubat
- Ağaçların kış dinlenme dönemidir; bu dönemde aşırı budamadan kaçınılmalıdır.
- Eğer ağaçlarınız çok yaşlıysa veya form bozukluğu varsa, budama makaslarının dezenfekte edildiğinden emin olarak hafif budamalar yapılabilir.
- Kış soğuklarının etkili olduğu dönemlerde, genç fidanların korunması sağlanmalıdır.
- Eski ve kurumuş yaprakların temizlenmesi, bitki sağlığı için önemlidir.
Mart – Nisan
- Bahar hareketliliğinin başlamasıyla birlikte bitki besleme planı gözden geçirilmelidir.
- Eğer ağaçlar çelikle üretilmişse, bu dönemde meyve verimi daha erken (2-3 yıl içinde) görülebilir; bitki gelişimi yakından takip edilmelidir.
- Tozlaşma dönemi öncesinde erkek ve dişi ağaçların durumu kontrol edilmelidir.
- Doğal tozlaşma olsa da, ticari üretimde verimi artırmak için el ile tozlaşma (manuel polenleme) işlemleri bu dönemde uzman ellerce yapılmalıdır.
- Erkek ağaçların, tozlayıcı olarak verimli olduğundan emin olunmalıdır; ihtiyaç fazlası erkek ağaçlar, meyve veren dişi ağaçların lehine budanabilir.
Mayıs – Haziran
- Sıcaklıkların artmasıyla birlikte sulama programı düzenli hale getirilmelidir.
- Meyve tutumu sonrası meyve büyüme evresi takip edilmelidir.
- Zararlı kontrolü: Özellikle genç bahçelerde kırmızı palmiye böceği (Rhynchophorus ferrugineus) gibi zararlılara karşı dikkatli olunmalıdır.
- Ağaçların gövde ve yaprak yapısı, olası mantari hastalıklara (Phytophthora spp. gibi) karşı gözlemlenmelidir.
- Eğer ağaçlar çok gençse (20 yaş altı), zararlıların yerleşmesi daha kolay olduğundan koruyucu önlemler artırılmalıdır.

Temmuz – Ağustos
- Sıcaklıkların en yüksek olduğu bu aylarda sulama, meyve kalitesini korumak için hayati önem taşır.
- Meyvelerin büyümesi ve iç yapısının oluşumu devam eder; meyve boyutları ve renk değişimleri takip edilmelidir.
- Uzun boylu ağaçlarda, gövdeye tırmanma araçları kullanılarak ağaç sağlığı ve zararlı varlığı kontrol edilmelidir.
- Ağaçların tac kısmındaki (crown) genişliğin ve yaprak sağlığının korunması sağlanmalıdır.
Hurma Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat zamanı yaklaşmaktadır. Meyve türüne göre (yumuşak, yarı kuru veya kuru) hasat zamanı belirlenmelidir.
- Hasat edilen meyvelerin kalitesini korumak için hasat sonrası işlemler planlanmalıdır.
- Hasat edilen Trabzon hurması gibi meyvelerde olduğu gibi, hurmanın da raf ömrünü uzatmak için uygun paketleme ve muhafaza koşulları (nem ve sıcaklık kontrolü) düşünülmelidir.
- Hasat sırasında meyvelerin fiziksel zarar görmemesi için dikkatli olunmalıdır.
Kasım – Aralık
- Hasat edilen meyvelerin depolanması ve muhafaza edilmesi aşamasıdır.
- Meyvelerde su kaybına bağlı ağırlık kaybını önlemek için uygun nem oranları sağlanmalıdır.
- Depolama sırasında meyvelerde kararma, lekelenme veya küflenme (yeşil/mavi küf) olup olmadığı düzenli kontrol edilmelidir.
- Hasat sonrası meyvelerin raf ömrünü uzatmak için modifiye atmosferli paketleme (MAP) gibi yöntemler, meyve çeşidine göre değerlendirilebilir.
- Ağaçların kışa girmeden önce genel bir sağlık kontrolünden geçirilmesi ve toprak besleme ihtiyaçlarının belirlenmesi uygundur.
Hurma hesaplama araçları
Hurma fidanı hesaplama – arazime kaç hurma fidanı sığar?
Hurma verim hesaplama – hurma ağaçlarımdan kaç kilo olgun hurma alırım?
Verim, ağaçta kurumuş olgun hurma (temr) içindir; piyasadaki hurmanın çoğu bu aşamada toplanır. Yaş (rutab) hasat edilirse ağırlık daha fazla, raf ömrü daha kısa olur. Türkiye'de meyvenin tam olgunlaşması sıcak kıyı bölgelerle sınırlıdır.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- FAO'ya göre 10 × 8 m aralıkla hektara 125 hurma dikilir, bunların 5'i erkektir; 8 × 8 m'den daha sık dikim önerilmez.
- 10. yılda palmiye başına yaklaşık 50 kg hurma beklenir.
- Tozlama elle yapılır; dişi çiçeklere erkek çiçek tozu verilir.
- Hurma ağaçta dört aşamada olgunlaşır: kimri (yeşil, sert), halal (renk almış, gevrek), rutab (yarı yumuşak, yaş hurma) ve temr (ağaçta kurumuş, tam olgun).
Ayrı sayfada hesaplayın: Hurma fidanı hesaplama · Hurma verim hesaplama
Kaynaklar
- Date Palm Pests and Diseases - CGIAR (https://mel.cgiar.org/reporting/download/hash/85e057c9f3dbaf10c392824f5b1c87fc)
- Hasat sonrası farklı uygulamaların Trabzon hurması (Diospyros kaki L ... (https://acikerisim.uludag.edu.tr/items/b26a4658-f080-46e2-907d-c169ab933a81)
- Wikipedia – Date palm (https://en.wikipedia.org/wiki/Date_palm)
Hurma hakkında diğer yazılar
- Hurma Bakımı ve Budama Teknikleri: Verimi Artırma Yolları
- Hurma Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
- Hurma Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Hurma Fidanı Seçimi: Çeşitler, Tozlaşma ve Kaliteli Fidan Rehberi
- Hurma Ağacı Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Hurma Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Hurma Hasat Sonrası: Saklama Koşulları, Raf Ömrü ve Kaliteyi Koruma Yöntemleri
- Hurma Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Hurma İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Hurma Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Hurma Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Hurma Verimi ve Ekonomik Değeri
- Hurma Ağaçlarında Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Hurma Zararlıları ve Hastalıkları: Kırmızı Palmiye Böceği, Bayoud ve Entegre Mücadele