Şeker pancarı verim hesaplama – dönümden ne kadar şeker pancarı alırım?

Şeker Pancarı: Şeker Pancarı Verimi ve Hasat Zamanının Önemi

Şeker pancarı, dünya şeker üretiminin yaklaşık %20'sini karşılayan, Türkiye'nin ise dünyada 5. sırada yer aldığı çok önemli bir endüstri bitkisidir. Türkiye genelinde geniş ekim alanlarına sahip olan bu bitkide, doğru zamanda hasat ve dengeli gübreleme, hem kök verimini hem de şeker oranını doğrudan belirleyen en kritik unsurlardır.

Hasat zamanı verimi nasıl etkiler?

Şeker pancarında hasat zamanı, bitkinin hem ağırlığını (kök verimi) hem de içindeki şeker miktarını (şeker verimi) doğrudan değiştirir. Yapılan araştırmalar, dondurucu düşük sıcaklıklar meydana gelmediği ve fotosentez devam ettiği sürece hasadın gecikmesinin verimi artırdığını göstermektedir. Erzurum gibi ekolojik şartlarda yapılan çalışmalara göre hasat zamanının etkileri şöyledir:

• Kök Verimi: Yetişme periyodu uzadıkça ve ekim ile hasat arasındaki gün sayısı arttıkça kök verimi artış gösterir.
• Şeker Oranı ve Verimi: Hasat tarihi geciktikçe şeker oranı, şeker verimi ve safiyet artmaktadır.
• Uygun Dönem: Erzurum koşullarında yapılan denemelerde, Kasım ayının ilk haftasında yapılan hasadın en yüksek kök verimi (8045.6 kg/da) ve en yüksek şeker verimi (1323.50 kg/da) ile en yüksek şeker oranını (%18.8) sağladığı tespit edilmiştir.

Dekardan ne kadar ürün alınır?

Pancar verimi; genotipe, hasat tarihine, bölgenin iklimine ve bakım şartlarına göre ciddi farklılıklar gösterir. Verim değerleri sabit bir rakam değildir, ancak genel eğilimler şu şekildedir:

Erzurum özelindeki çalışmalarda kök veriminin hasat zamanına göre 5527 kg/da ile 8045.6 kg/da arasında değişebildiği görülmüştür. Türkiye genelinde ise ortalama verim 5666 kg/da olarak kaydedilmiştir. Şeker verimi ise hasat zamanına bağlı olarak 799.29 kg/da ile 1323.50 kg/da arasında değişkenlik gösterebilir.

Gübrelemede potasyum ve klorür dengesi

Şeker pancarı yüksek miktarda potasyum (K) tüketen bir bitkidir. Verimli bir üretim için toprak analizine göre gübreleme yapılması şarttır. Ancak potasyum kaynağı seçilirken klorür miktarına dikkat edilmelidir:

• Potasyum İhtiyacı: Toprak analiz sonuçlarına göre ortalama olarak dekar başına 12-16 kg azot (N), 8-10 kg fosfor (P) ve 4-5 kg potasyum (K) kullanımı yaygındır.
• Klorür Hassasiyeti: Potasyum kaynağı olarak genellikle fiyat avantajı nedeniyle potasyum klorür (KCl) tercih edilse de, klorür miktarı çok yüksek topraklarda veya aşırı uygulamalarda toksik etki görülebilir.
• Güvenli Sınır: Yapılan çalışmalar, yıllık 14.0 kg/da seviyesindeki klorür miktarının kök verimi üzerinde olumsuz bir etki yaratmadığını göstermektedir.

Verimi etkileyen temel faktörler

Yüksek verim ve kaliteli şeker elde etmek için şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır:

1. İklim ve Sulama: Şeker pancarı gece-gündüz sıcaklık farkı isteyen, karasal iklime yakın bölgelerde ve sulama yapıldığında iyi yetişen bir bitkidir.
2. Vejetasyon Süresi: Yetişme süresinin kısa olması veya hasadın çok erken yapılması verimde düşüşlere neden olabilir.
3. Toprak Yapısı: Topraktaki klorür seviyesi ve potasyumun varlığı, bitkinin şeker biriktirme kapasitesini doğrudan etkiler.

Not: Gübreleme miktarları ve uygulama zamanları bölgenize, toprak yapınıza ve seçtiğiniz çeşide göre farklılık gösterebilir. En doğru uygulama için mutlaka toprak analizi yaptırınız ve ruhsatlı ürünler ile etiket dozları konusunda il/ilçe tarım müdürlüklerinden veya uzmanlardan bilgi alınız.