Lahana verim hesaplama – dönümden ne kadar lahana alırım?

Lahana: Lahanada Verim, Hasat ve Ekonomik Değerlendirme

Lahanagiller familyasına ait olan lahana, geniş yaprak yapısı nedeniyle topraktan yoğun besin maddesi tüketen, besin değeri yüksek bir sebzedir. Verimli bir üretim için toprağın besin maddelerince zengin olması ve doğru gübreleme stratejilerinin uygulanması şarttır.

Lahanada verim ne kadardır?

Lahanada alınacak ürün miktarı; yetiştirilen çeşide, dikim sıklığına, sulama imkanlarına ve bakım şartlarına göre büyük farklılıklar gösterir. Kaynaklarda belirtilen bazı verim değerleri şöyledir:

• Brüksel Lahanası: Kademeli hasatta dekara 2–3 ton, makineli hasatta ise 1,5–2,5 ton ürün alınabilir.
• Brokoli: Dekara verim; çeşide, dikim sıklığına ve yetiştirilme şartlarına bağlı olarak 1500–3000 kg arasında değişmektedir.

Verimi doğrudan etkileyen en kritik unsurlar; hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlardır. Bitki sağlığına dikkat edilmediğinde, hastalık ve zararlılar nedeniyle ortalama %30–35, salgın durumlarda ise %100'e varan ürün kayıpları yaşanabilir.

Verimi artırmak için gübreleme nasıl yapılmalı?

Lahanalar bol miktarda besin ister. En sağlıklı yöntem, miktar belirlemeden önce mutlaka toprak tahlili yaptırmaktır. Genel yetiştiricilik prensiplerine göre:

• Genel Lahana: Dekara 4–5 ton yanmış çiftlik gübresi kullanılmalıdır. Ticari gübrelemede fosforun tamamı dikim öncesi, azotun ise yarısı dikimde, kalan yarısı ise ikinci çapada verilmelidir.
• Karnabahar: Dekara 3–6 ton hayvan gübresi verilmelidir. Azotun 1/3'ü ile fosfor ve potasyumun tamamı dikimden önce, kalan azot ise ikinci çapada verilmelidir. Kaliteli bir karnabahar için toprak analizine göre Bor ve Molibden takviyesi de gerekebilir.
• Brokoli: Brokoli, topraktan karnabahara göre daha fazla besin kaldırır. Özellikle yan sürgün oluşumu için azotlu gübreler büyük önem taşır.

Hasat zamanı nasıl anlaşılır?

Ürünün kalitesini korumak için hasat zamanlaması hayati önem taşır. Yanlış zamanda yapılan hasat, ürünün pazar değerini düşürür.

• Brüksel Lahanası: Bitki 30–40 cm boylandığında, yaprak koltuklarında 2,5–5 cm çapına ulaşan başlar hasat edilir. Hasat geciktirilirse başlarda gevşeme ve açılmalar meydana gelir.
• Brokoli: Hasatta temel amaç, yeşil renkli ve olgunlaşmamış çiçek taslaklarını, sıkı baş formunu bozmadan toplamaktır.

Brüksel lahanasında üstteki başların büyümesini hızlandırmak için, alttaki başlar 1,25 cm'ye ulaştığında "uç alma" denilen tepenin kırılması işlemi uygulanabilir.

Depolama ve pazar değeri

Hasat edilen ürünün raf ömrünü uzatmak için uygun koşullar sağlanmalıdır. Örneğin Brüksel lahanası, 10–14 °C sıcaklıkta ve %95 nemde 3–5 hafta boyunca muhafaza edilebilir. Ayrıca kontrollü atmosferde de depolama yapılabilmektedir.

Pazar çeşitliliği açısından; kırmızı baş lahanalar salata tüketimi için, kıvırcık ve gevrek yapraklı çeşitler ise salata ve turşu yapımı için talep görmektedir. Özellikle kışı sert geçen, marul yetişmeyen bölgelerde kıvırcık lahana çeşitleri ekonomik bir alternatif sunabilir. Yüksek kaliteli ve standart ürün elde etmek için mutlaka sertifikalı veya hibrit çeşitlerin kullanılması önerilir.