Gladiçya (Honey Locust) Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Gladiçya tohumdan nasıl yetiştirilir? Sert tohum kabukları nasıl kırılır? Çelikle ve aşıyla çoğaltma yöntemleri nelerdir? Adım adım çoğaltma rehberi.
Gladiçya (Gleditsia triacanthos), hızlı büyüyen ve dayanıklı bir ağaç türüdür. Ancak bu bitkiyi çoğaltmak, özellikle tohum aşamasında, tohum kabuğunun çok sert ve su geçirmez olması nedeniyle biraz sabır ve teknik bilgi gerektirir. Bahçenizde veya peyzaj projelerinizde kullanmak üzere Gladiçya üretmek için üç temel yöntem bulunur: tohum, çelik ve aşı.
Tohumla çoğaltma (En zorlu yöntem)
Gladiçya tohumlarının kabuğu doğal olarak su geçirmezdir. Bu durum, tohumun doğada yıllarca canlı kalabilmesini sağlasa da, ev ortamında doğrudan ekildiğinde çimlenme oranının çok düşük (yaklaşık %5) kalmasına neden olur. Çimlenmeyi artırmak için şu yöntemlerden birini uygulamalısınız:
- Sıcak su uygulaması: Tohum hacminin 4-5 katı kadar sıcak suyu (77–100°C arası) bir kaba alın. Tohumları bu suya 4-5 defa batırıp çıkarın. İşlemden sonra tohumları hemen serin suyun içine alın ve 12-24 saat boyunca tohumlar şişene kadar bekletin.
- Asit uygulaması: Çok daha yüksek çimlenme oranları için profesyonel bir yöntem olan sülfürik asit kullanımı mevcuttur. Ancak bu yöntem tehlikeli kimyasallar içerdiğinden çok dikkatli olunmalıdır. (Bu işlem için mutlaka uzman desteği alınmalıdır).
- Mekanik aşındırma: Tohum kabuğunu fiziksel olarak zayıflatmak için aşındırma yöntemleri de kullanılabilir.
Önemli Not: Sıcak su veya asit işlemi uygulanan tohumlar bekletilmeden, hemen ekilmelidir. Tohumlar uygun koşullarda (0°C ile 7°C arası) mühürlü kaplarda birkaç yıl boyunca canlılığını koruyabilir.
Çelikle çoğaltma
Gladiçya'da kaliteli ve istenen özelliklere sahip bireyler elde etmek için çelikle çoğaltma oldukça etkili bir yoldur. Özellikle yüksek kaliteli klonlar üretmek için şu yöntemler izlenir:
- Odunsu çelikler: Sertleşmiş dallardan alınan çelikler kullanılabilir.
- Yumuşak odun çelikleri: Daha taze sürgünlerden alınan çelikler denenebilir.
- Kök çelikleri: Büyük miktarlarda ve düşük maliyetle istenen türleri üretmek için en iyi yöntemlerden biri kök çelikleridir.
Çelikle üretim yaparken, seçtiğiniz dalın veya kökün sağlıklı ve hastalıksız olduğundan emin olmalısınız. Çelikler uygun bir köklendirme ortamına dikilmeli ve nem dengesi sağlanmalıdır.

Aşıyla çoğaltma
Özellikle belirli özellikleri (diken olmaması veya meyve vermemesi gibi) olan özel çeşitleri yetiştirmek istiyorsanız aşı yöntemi en garantili yoldur. Gladiçya'da aşı yapılırken genellikle şu yöntemler tercih edilir:
- Göz aşısı veya kalem aşısı: İstenen çeşidin parçaları, güçlü bir anaç üzerine takılır.
- Anaç kullanımı: Bazen başka türler veya çeşitler, Gladiçya anaçları üzerine aşılanabilir.
Öne Çıkan Ürünler
Peyzaj için çeşit seçimi
Eğer bu bitkiyi bir bahçede veya sokak ağacı olarak kullanacaksanız, bitkinin doğal yapısındaki büyük dikenler bir sorun olabilir. Bu nedenle, diken içermeyen veya meyve vermeyen özel kültivarları tercih etmeniz önerilir:
- 'Sunburst': Sarı yapraklı, dikensiz ve meyvesiz bir çeşittir.
- 'Skyline': Piramidal formda büyür, dikensizdir ve neredeyse meyvesizdir.
- 'Impcole' (Imperial): Yuvarlak ve kompakt bir form sergiler, dikensizdir.
- 'Harve': Kışa dayanıklı, dikensiz ve neredeyse meyvesiz bir çeşittir.
- Gleditsia triacanthos var. inermis: Diken içermeyen temel varyetedir.
Not: Bitki yetiştirme sürecinde bölgenizdeki iklim koşullarını göz önünde bulundurmalı ve herhangi bir hastalık veya zararlı (böcekler, mantar vb.) durumunda bölgenizdeki tarım müdürlüklerinden bilgi almalısınız.
Kaynaklar
- Gleditsia triacanthos L. Honeylocust - Virginia Tech (https://dendro.cnre.vt.edu/dendrology/USDAFSSilvics/30.pdf)
- Tasarim Bi̇tki̇leri̇ Yeti̇şti̇ri̇ci̇li̇ği̇ (https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3106/mod resource/content/0/4 TASARIM+BİTKİLERİNİN+ÇOĞALTMA+YÖNTEMLERİ+(GENERATİF+ÇOĞALTMA).pdf)
- Ankara Üniversitesi (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=2040)
- Wikipedia – Honey locust (https://en.wikipedia.org/wiki/Honey_locust)
- HONEY LOCUST - USDA (https://plants.sc.egov.usda.gov/DocumentLibrary/plantguide/pdf/pg_gltr.pdf)
- Gleditsia triacanthos (Common Honey Locust, Honeylocust ... (https://plants.ces.ncsu.edu/plants/gleditsia-triacanthos/)
Gladiçya hakkında diğer yazılar
- Gladiçya (Honey Locust) Budama ve Bakım Rehberi: Şekil Verme ve Sağlıklı Büyüme
- Gladiçya (Honey Locust) Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Gladiçya (Honey Locust) Fidanı Seçimi ve Çeşitleri
- Gladiçya Gübreleme Rehberi
- Gladiçya Hasadı: Meyve ve Yaprak Ne Zaman, Nasıl Toplanır?
- Gladiçya (Honey Locust) Tohumları Nasıl Hasat Edilir, Saklanır ve Çimlendirilir?
- Gladiçya Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Gladiçya (Honey Locust) İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Gladiçya (Honey Locust) Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Gladiçya Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulanmalı?
- Gladiçya (Honey Locust) Yıllık Bakım Takvimi
- Gladiçya Verimi ve Ekonomik Değeri
- Gladiçya (Honey Locust) Ağaçlarında Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Gladiçya Zararlıları: Yaprak Yiyiciler, Akarlar ve Kabuk Zararlıları