Fidan Dikiminden Sonra Yapılması Gerekenler
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Fidanın dikilmesiyle iş bitmez; aksine asıl bakım dönemi başlar. Dikimden sonraki ilk haftalar ve ilk yıl, fidanın tutması ve sağlıklı bir ağaca dönüşmesi için en kritik dönemdir. Bu yazıda fidan dikiminden sonra yapılması gerekenleri sıralıyoruz.
1. Can Suyu
Dikim tamamlanır tamamlanmaz fidanın çevresine bir çanak açılarak 20-30 litre su verilmelidir. Can suyu, kökler ile toprak arasındaki hava boşluklarını doldurur ve köklerin toprağa oturmasını sağlar. Toprak yağmurla ıslak olsa bile can suyu atlanmamalıdır.
2. Destek Kazığı ve Bağlama
Fidan, hâkim rüzgâr yönüne çakılmış bir kazığa sekiz şeklinde ve gevşek olarak bağlanmalıdır. Sıkı bağlama gövdede boğulma yapar. Bodur anaçlı fidanlarda kalıcı destek (tel-direk sistemi) gerekir.
3. Tepe Kesimi
Açık köklü fidanlarda, dikim sırasında kaybedilen kökleri dengelemek ve taç oluşumunu başlatmak için gövde, türe ve terbiye sistemine göre 50-90 cm yükseklikten, sağlıklı bir gözün üzerinden kesilir. Yan dallı (tüylü) fidanlarda ve tüplü fidanlarda tepe kesimi farklı uygulanabilir.
4. Düzenli Sulama
- İlk haftalarda toprak kurudukça sulama yapılmalıdır.
- İlk yaz boyunca, yağış yoksa haftada 1-2 derin sulama genellikle yeterlidir.
- Toprak sürekli çamur hâlinde tutulmamalıdır; aşırı su kökleri boğar.
- Toprağın 10-20 cm derinliği elle kontrol edilerek sulama zamanı belirlenebilir.
5. Malçlama
Fidan dibine, gövdeye değmeyecek şekilde 5-10 cm kalınlığında saman, ağaç kabuğu veya kompost serilmesi; toprak nemini korur, yabancı otları baskılar ve toprak sıcaklığını dengeler.
6. Yabancı Ot Kontrolü
Fidan çevresindeki 1 metrelik alan yabancı otlardan temiz tutulmalıdır. Genç fidan, su ve besin için otlarla rekabette kolayca geri kalır.
Öne Çıkan Ürünler
7. Gövde Koruması
- Tavşan ve kemirgenlere karşı plastik veya tel gövde koruyucu takılmalıdır.
- Güneş yanığına karşı gövde beyaz badana ile boyanabilir.
- Hayvan otlatılan alanlarda fidan çit ile korunmalıdır.
8. Gübreleme
Dikim çukuruna organik gübre verildiyse ilk aylarda ek gübre gerekmez. Fidan sürgün vermeye başladıktan sonra (mayıs-haziran) az miktarda azotlu gübre verilebilir. İlk yıl gübreyi abartmak, köklere zarar verebilir.
9. Sürgün Takibi ve İlk Şekil Budaması
İlk sürgünler 20-30 cm olduğunda, taç için uygun yönlere bakan 3-4 güçlü sürgün seçilir; gövdenin alt kısmından ve anaçtan çıkan sürgünler temizlenir.
10. Hastalık ve Zararlı Takibi
Genç fidanların taze sürgünleri yaprak bitleri ve yaprak kıvırcıklığı gibi sorunlara açıktır. Düzenli kontrol, sorunların erken fark edilmesini sağlar.
Dikim sonrası gösterilen özen, fidanın tutma oranını artırır ve sağlıklı, erken ürüne yatan bir ağacın temelini atar.
İlgili Yazılar
- Fidan Dikim Planı ve Dikim Aralıkları
- Fidanın Tuttuğu Nasıl Anlaşılır? Tutmama Sorunu ve Çözümleri
- Dikimden Önce Nelere Dikkat Edilmeli? Fidan Hazırlığı
- Fidancılık Nedir? Fidan Yetiştiriciliği Hakkında Her Şey
Fotoğraf: Luke McKernan · CC BY-SA 2.0