Elma Fidanı Çeşitleri ve En Verimli Türler
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Elma, binlerce çeşidiyle meyve dünyasının en zengin türlerinden biridir. Bahçenize uygun elma fidanı çeşidini seçmek; hasat zamanınızı, satış kanalınızı ve bakım yükünüzü belirler. İşte en yaygın çeşitler ve aralarındaki farklar.
Elma Çeşitleri Nasıl Gruplandırılır?
- Olgunlaşma zamanına göre: Yazlık (temmuz-ağustos), güzlük (eylül) ve kışlık (ekim-kasım)
- Renge göre: Kırmızı, sarı, yeşil ve çizgili/karışık renkli
- Kullanıma göre: Sofralık, sanayilik (meyve suyu, kurutma) ve çok amaçlı
Kırmızı Elma Çeşitleri
Starking (Red Delicious)
Uzun yıllar ülkemizin en çok yetiştirilen kırmızı elmasıydı. Koyu kırmızı, uzunca ve tatlıdır. Mutant tipleri (Scarlet Spur, Red Chief, Super Chief) yaygındır.
Gala
Erkenci, sarı zemin üzerine kırmızı çizgili, çok aromatik bir çeşittir. Galaxy, Royal Gala, Buckeye Gala gibi renkli mutantları bulunur. Erken ürün ve yüksek verimiyle öne çıkar.
Fuji
Geççi, çok tatlı ve gevrek etli bir çeşittir. Depolama ömrü uzundur; dünyada en çok üretilen elmalardandır.
Pink Lady (Cripps Pink)
Pembe-kırmızı renkli, tatlı-ekşi dengesi mükemmel, çok geç olgunlaşan bir çeşittir. Uzun ve sıcak sonbahar ister.
Jonagold ve Braeburn
İri meyveli, aromatik ve kaliteli çeşitlerdir; Avrupa pazarında aranır.
Sarı ve Yeşil Elma Çeşitleri
Golden Delicious
Dünyanın en bilinen sarı elmasıdır. Verimlidir, pek çok çeşit için iyi bir tozlayıcıdır. Tatlı ve sulu etlidir.
Granny Smith
Parlak yeşil, ekşi ve gevrek bir çeşittir. Çok geç olgunlaşır ve uzun süre depolanır. Pasta ve salatalarda aranır.
Yerli Elma Çeşitleri
Amasya Elması
Kendine has kokusu, tatlı-mayhoş tadı ve kırmızı yanaklı görünümüyle ülkemizin en ünlü yerli elmasıdır. Verimi modern çeşitlere göre düşüktür, ancak lezzetiyle yüksek değer görür.
Diğer Yerel Çeşitler
Arapkızı, Hüryemez, Ankara Elması, Gelin Elması ve bölgesel pek çok çeşit, yerel pazarlarda aranır.
En Verimli Elma Fidanları
- Gala grubu: Erken ürüne yatar, düzenli ve bol verir
- Golden Delicious: Yüksek verim ve kolay tozlanma
- Fuji: İri meyve ve yüksek pazar değeri
- Granny Smith: Verimli ve uzun depolama ömrü
M9 anacında, tel-direk sistemiyle kurulmuş modern bahçelerde dekara 5-8 ton ve üzeri verim alınabilir.
Elma Fidanı ve Öne Çıkan Ürünler
Elma Çeşitleri Arasındaki Farklar
- Hasat: Gala ağustosta, Pink Lady kasımda olgunlaşır.
- Depolama: Fuji ve Granny Smith aylarca saklanabilir; yazlık çeşitler çabuk bozulur.
- Hastalık hassasiyeti: Gala ve Fuji karalekeye hassastır; bazı yeni çeşitler dayanıklıdır.
- Soğuklama ihtiyacı: Çeşitten çeşide değişir; ılık bölgelerde düşük soğuklamalı çeşit seçilmelidir.
Tozlayıcı Unutulmamalı
Elma çeşitlerinin çoğu kendine verimsiz veya kısmen verimlidir. Çiçeklenme zamanı örtüşen iki-üç çeşit birlikte dikilmeli ya da süs elması gibi tozlayıcı ağaçlar sıralar arasına yerleştirilmelidir.
Pazar hedefinize, iklim koşullarınıza ve anaç tercihinize göre doğru elma çeşidini seçtiğinizde, bahçeniz yıllarca bol ve kaliteli ürün verir.
İlgili Yazılar
Elma hesaplama araçları
Elma fidanı hesaplama – arazime kaç elma fidanı sığar?
Elma verim hesaplama – elma ağaçlarımdan kaç kilo elma alırım?
Elma kurusu hesaplama – kaç kilo yaş elmadan kaç kilo elma kurusu çıkar?
1 kg elma kurusu için yaklaşık 6–8 kg yaş elma gerekir.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Verimli topraklarda tohum anacındaki ağaçtan 60–70 kg'a kadar ürün alınabilir.
- Bodur sık dikim bahçelerde dekara 170–200 ağaç dikilir; ağaç başına 9–13 kg, dekara 2,3–3,3 ton verim alınmıştır.
- Yarı bodur anaçlara aşılı çeşitler dikimden sonraki 2.–3. yılda meyveye yatar.
- Amasya elması geç meyveye yatar; 8–10 yaşından önce ürün vermez.
- Tozlanma için tam verimdeki bahçelere dekara 1 kovan, genç bahçelere 4 dekara 1 kovan arı konmalıdır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Elma fidanı hesaplama · Elma verim hesaplama · Elma kurusu hesaplama