Domates Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Domates yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: toprak hazırlığı, gübreleme, sulama, budama ve hastalık takibi. Türkiye genelinde uygulanabilecek bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelinde domates yetiştiriciliği için hazırlanmış bir rehberdir. İklim koşulları bölgeden bölgeye büyük farklılık gösterir; örneğin Akdeniz ve Ege kıyılarında işler çok daha erken başlarken, İç Anadolu veya Doğu Anadolu gibi bölgelerde don tehlikesi nedeniyle takvim daha geç ilerler. Uygulamalarınızı mutlaka bölgenizdeki iklim şartlarına ve kullandığınız çeşidin özelliklerine göre ayarlayın.
Ocak – Şubat
- Toprak Hazırlığı: Eğer açık alan yetiştiriciliği yapacaksanız, sonbaharda yapılan derin sürümün ardından toprağın durumu kontrol edilir.
- Gübreleme Planı: Yeni sezon öncesinde mutlaka toprak analizi yaptırılmalıdır. Analiz sonuçlarına göre hangi gübrelerin ne miktarda verileceği planlanır.
- Gübre Stoklama: Dekara 3-4 ton yanmış çiftlik gübresi gibi organik madde takviyeleri için hazırlık yapılır.
- Fide Hazırlığı: Örtü altı (sera) üretimi yapacak olanlar için fide üretim süreçleri ve tohum ıslahı çalışmaları bu dönemde yoğunlaşır.
Domates fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp
Mart – Nisan
- Toprak İşleme: İlkbaharda toprak yüzlek olarak sürülür. Diskaro veya rotavatör kullanılarak toprak dikime hazır hale getirilir.
- Temel Gübreleme: Fosforlu gübreler, sürümden önce pulluk altına verilmelidir. Potasyumlu ve azotlu gübrelerin bir kısmı da bu dönemde toprağa karıştırılır.
- Fide Dikimi: Siyah naylon torbalarda veya saksılarda (plantuvar topraklı) yetiştirilen fideler tarlaya dikilir. Dikimden hemen sonra fideler bolca sulanmalıdır.
- Dikim Mesafeleri: Sırık domates çeşitlerinde sıra arası 60 cm, üzeri 40 cm; yer çeşitlerinde ise sıra arası 120-135 cm, üzeri 50 cm olacak şekilde dikim yapılır.
- İlk Çapa: Dikimden 10 ila 20 gün sonra ilk çapa yapılır ve fidelerin kök boğazları toprakla doldurulur.
Mayıs – Haziran
- Destekleme (Herek Dikimi): Sırık domates bitkileri 30-35 cm boya ulaştığında, bitkiden yaklaşık 10 cm uzağına bir herek yerleştirilerek destek sağlanır.
- Bağlama İşlemi: Herekler dipten itibaren rafyayla "8" rakamı şeklinde bağlanarak bitkinin zarar görmesi engellenir.
- Budama (Koltuk Alma): Kaliteli ürün için sırık budama şarttır. Bitki gövdesi ile yeni yaprakların arasından çıkan sürgünler (koltuklar) düzenli olarak koparılır. Bu işlem her 15 günde bir tekrarlanmalıdır.
- Sulama Yönetimi: En iyi yöntem damla sulama sistemidir. Toprakta rutubet seviyesini koruyacak şekilde, iklim ve toprak özelliklerine göre sulama yapılır.
- İkinci Çapa: İlk çapadan 2-3 hafta sonra ikinci çapa yapılır.
- Hastalık Takibi: Erken yanıklık, geç yanıklık, külleme ve bakteriyel hastalıklar gibi risklere karşı bitkiler gözlemlenmelidir.
Temmuz – Ağustos
- Besleme (İkinci Dönem Gübreleme): İlk meyve tutumu görüldüğünde potasyumlu gübrenin kalan kısmı ile azotlu gübrenin 1/3'ü verilir.
- Sürekli Sulama: Sıcaklıkların arttığı bu dönemde sulama aksatılmamalıdır. Ancak meyve tutumu tam gerçekleşene kadar aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
- Zararlı ve Hastalık Kontrolü: Meyve üzerindeki lekeler (Blossom-end rot gibi fizyolojik bozukluklar veya hastalıklar) ve yapraklardaki belirtiler takip edilmelidir.
- Yabancı Ot Mücadelesi: Bitki gelişimini engellememesi için yabancı ot kontrolü sürdürülmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat ve Son Gübreleme: İlk hasattan sonra, bitkinin kondisyonunu korumak için potasyumlu ve azotlu gübrelerin kalan kısımları uygulanır.
- Hasat Yönetimi: Ürünlerin kalitesini korumak için hasat zamanlaması ve toplama yöntemleri dikkatle yönetilir.
- Alan Temizliği: Hasat sonrası bitki artıklarının temizlenmesi, bir sonraki yıl hastalık ve zararlı riskini azaltmak için önemlidir.
- Münavebe (Ekim Nöbeti) Planlama: Domatesin aynı yere tekrar ekilmemesi için planlama yapılır. Biber ve patlıcan gibi aynı familyadan bitkiler arka arkaya ekilmemelidir. Baklagiller ekilerek toprağa azot sağlanması düşünülmelidir.
Kasım – Aralık
- Toprak Hazırlığı: Sonbaharda toprak derin sürülerek kışa bırakılır.
- Organik Madde Takviyesi: Toprağın yapısını iyileştirmek için yanmış çiftlik gübresi uygulamaları bu dönemde yapılabilir.
- Ekipman Bakımı: Budama makasları, sulama sistemleri ve diğer tarım aletlerinin bakımı ve temizliği yapılır.
- Analiz ve Planlama: Bir sonraki sezon için toprak analiz sonuçları değerlendirilir ve yeni üretim takvimi oluşturulur.
Domates hesaplama araçları
1
Domates fidesi hesaplama – arazime ne kadar domates fidesi gerekir?
–
Standart dikim: sıra arası 60–135 cm, sıra üzeri 40–50 cm.
2
Domates verim hesaplama – dönümden ne kadar domates alırım?
–
3
Kuru domates hesaplama – kaç kilo yaş domatesten kaç kilo kuru domates çıkar?
–
1 kg kuru domates için yaklaşık 13–15 kg yaş domates gerekir.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Sırık domateste sıra arası ve üzeri 60 × 40 cm, yer (sanayi) çeşitlerinde 120–135 × 50 cm'dir.
- Dikime en uygun fide 15–20 cm boyunda, kurşun kalem kalınlığında olandır; bu büyüklüğe yaklaşık 6 haftada ulaşır.
- Seralarda dekara 15–25 ton verim alınabilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Domates fidesi hesaplama · Domates verim hesaplama · Kuru domates hesaplama
Kaynaklar
- Domates Yetişti̇ri̇ci̇li̇ği (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/brosurler/Domates.pdf)
- Ürün Raporu DOMATES 2023 - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Ürün+Raporları/2023+Ürün+Raporları/Domates+Ürün+Raporu+2023-379+TEPGE.pdf)
- DOMATES ÜRÜN RAPORU - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Ürün+Raporları/2024+Ürün+Raporları/Domates+Ürün+Raporu+2024-396+TEPGE.pdf)
- Tomatoes | Cornell Vegetables (https://www.vegetables.cornell.edu/crops/tomatoes/)
- Tomato Field Production - Vegetable Production | NC State Extension (https://vegetables.ces.ncsu.edu/tomatoes-field-production/)
Domates rehberinin tamamını okumak istiyorsanız:Domates Yetiştirme Rehberi →
Domates hakkında diğer yazılar
- Domates Bakımı ve Budama Teknikleri: Verimi Artırma Yolları
- Domates Nasıl Çoğaltılır? Tohumdan Fide Yetiştirme Rehberi
- Domates Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Domates Fidesi Seçimi: Hangi Çeşidi Seçmeli ve Kaliteli Fide Nasıl Anlaşılır?
- Domates Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Domates Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Domates Hasadı Sonrası: Saklama, Taşıma ve İşleme Yöntemleri
- Domates Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Domates İçin İklim ve Toprak İstekleri: En İyi Verim İçin Şartlar Nelerdir?
- Domates Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Domates Sulama Rehberi: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Sulanmalı?
- Domates Verimi ve Ekonomik Değeri
- Domates Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Domates Zararlıları: Tuta Absoluta, Yaprak Bitleri ve Diğer Önemli Zararlılarla Mücadele
Domates fidanı için fiyat ve stok bilgisi alın, Türkiye geneline kargo:0546 422 32 46WhatsApp