Ceviz Fidanı Bakımı Nasıl Yapılır?

Ceviz fidanı, ilk yıllarında özenli bir bakım isteyen ama karşılığında yüzyıla yakın ürün veren bir ağaçtır. Bu yazıda ceviz fidanı bakımının tüm adımlarını bulabilirsiniz.

Dikimden Sonra İlk Bakım

• Fidan dikilir dikilmez bol can suyu verilir.
• Fidan sağlam bir hereğe bağlanır; ceviz gövdesinin düz büyümesi önemlidir.
• Gövde, güneş yanığına karşı beyaz badana veya koruyucu ile korunabilir.
• Fidanın etrafındaki 1-1,5 m çaplı alan yabancı otlardan temizlenir ve malçlanır.

Ceviz Fidanı Sulama

Ceviz derin köklü olsa da gelişme ve meyve dönemlerinde yüksek su ister. Sulamanın en kritik olduğu dönemler:

• Mayıs-haziran: Sürgün ve meyve büyüme dönemi
• Temmuz-ağustos: İç dolum dönemi; su eksikliği içi boş veya buruşuk ceviz demektir

İlk 3 yılda yaz boyunca haftada bir derin sulama yapılmalıdır. Verim çağındaki bahçelerde damla sulama hem su tasarrufu sağlar hem de ceviz yanıklığı riskini azaltır. Ceviz, taban suyu yüksek ve su göllenen alanlarda kök çürüklüğüne yakalanır.

Ceviz Fidanında Gübreleme

Ceviz en çok azot ister; fosfor ve potasyum ise iç kalitesi ve dayanıklılık için önemlidir. Sonbaharda yanmış ahır gübresi, ilkbaharda bölünmüş dozlarda azotlu gübre uygulanır. Ayrıntılı bilgi için ceviz gübreleme rehberimize göz atabilirsiniz.

Ceviz Budaması

Ne Zaman Budanır?

Ceviz, kış sonu ve erken ilkbaharda budandığında yaralardan bol miktarda öz su akıtır (ağlama). Bu nedenle cevizde budama genellikle yaz sonu (ağustos-eylül) ya da yaprak dökümünden hemen sonra sonbaharda yapılır. Kış budaması yapılacaksa şiddetli soğukların geçmesi beklenmelidir.

Şekil Budaması

İlk yıllarda gövde 1-1,5 metreye kadar dalsız bırakılır ve modifiye lider sistemiyle 4-6 ana dal oluşturulur. Yan dal verimli çeşitler sık dikimde merkezi lider sistemine de uygundur.

Ürün Budaması

Ceviz, aşırı budama istemez. Kuru, kırık, hastalıklı ve birbirini kesen dallar alınır; tacın içine ışık girmesi sağlanır. Büyük kesim yerlerine aşı macunu sürülmelidir.

Geç Donlara Karşı Önlem

Ceviz sürgünleri ve çiçekleri -1 / -2 °C gibi hafif donlarda bile zarar görebilir. Don riski yüksek bölgelerde geç yapraklanan çeşitler seçilmeli, bahçe soğuk havanın biriktiği çukur alanlara kurulmamalıdır.

Ceviz Hastalık ve Zararlıları

Ceviz Bakteriyel Yanıklığı

Yaprak, sürgün ve meyvelerde siyah lekelerle kendini gösterir; yağışlı ilkbaharlarda ciddi kayıplara neden olur. Bakırlı preparatlarla koruyucu ilaçlama yapılır.

Ceviz Antraknozu

Yapraklarda kahverengi lekeler ve erken yaprak dökümü yapan mantar hastalığıdır. Dökülen yaprakların toplanması enfeksiyon kaynağını azaltır.

Ceviz İç Kurdu

Meyvenin içine girerek iç kısmı tüketir. Feromon tuzaklarla izleme ve zamanında mücadele önemlidir.

Ceviz Yaprak Biti

Yaprak altında koloniler hâlinde yaşar; doğal düşmanlar genellikle popülasyonu dengeler.

Mevsimlik Ceviz Bakım Takvimi

• Kış: Ahır gübresi, gerekirse bakırlı ilaçlama
• İlkbahar: Azotlu gübre, don takibi, yanıklığa karşı ilaçlama
• Yaz: Düzenli sulama, zararlı takibi, yaz budaması
• Sonbahar: Hasat, kurutma, yaprak temizliği

Ceviz fidanına ilk yıllarda verilen düzenli su ve doğru budama, onlarca yıl sürecek verimli bir ağacın temelidir.

İlgili Yazılar

• Ceviz Fidanı Kaç Yılda Meyve Verir?
• Ceviz Fidanı Çeşitleri ve En Verimli Türler
• Ceviz Fidanı Özellikleri
• Ceviz Fidanı Nasıl Gübrelenir?

Fotoğraf: Ivar Leidus · CC BY-SA 4.0