Börülce Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata

Börülce (Vigna unguiculata), sıcak iklimleri seven, toprağı azot bakımından zenginleştiren çok değerli bir bitkidir. Ancak hem taze sebze (uzun fasulye gibi) hem de kuru baklagil olarak yetiştirilirken yapılan bazı hatalar, verimi ciddi oranda düşürebilir. İşte bahçenizde veya tarlanızda kaçınmanız gereken en yaygın hatalar:

1. Yanlış toprak yapısı ve drenaj sorunları. Börülce, suyun biriktiği, ağır ve çamurlaşan topraklarda kök çürüklüğüne yakalanır. Doğrusu: Kumlu, süzek ve iyi drenajlı toprakları tercih edin. Kumlu topraklar su tutmadığı için sulama sıklığına dikkat edilmelidir.
2. Soğuk iklimde veya don riski olan dönemde ekim yapmak. Börülce tropikal kökenli bir bitkidir ve don olaylarına karşı hiç toleransı yoktur. Doğrusu: Tohumların çimlenmesi için toprağın sıcak olması gerekir; ekimi mutlaka sıcak mevsimde, don tehlikesi tamamen geçtikten sonra yapın.
3. Yetersiz güneş ışığı sağlamak. Gölge alanlarda büyütülen börülce, bitki olarak gelişse de meyve verimi ve kalitesi çok düşük kalır. Doğrusu: Bitkinin tam güneş alan, bol ışıklı bir noktada yetişmesini sağlayın.
4. Tırmanıcı çeşitler için destek sistemi kurmamak. Eğer ektiğiniz çeşit "uzun fasulye" (subsp. sesquipedalis) gibi tırmanıcı bir yapıdaysa, destek olmadan büyümesi verimi engeller. Doğrusu: Bitki çok güçlü büyüdüğü için sağlam bir askı sistemi veya destek çubuğu (trellis) kullanın.
5. Yanlış sulama sıklığı ve miktarı. Toprak tipine göre sulama yapılmaması büyük hatadır. Kumlu topraklarda su çabuk süzülür, killi topraklarda ise su uzun süre kalır. Doğrusu: Kumlu topraklarda haftada üç, kumlu tınlılarda haftada iki, killi veya tınlı topraklarda ise haftada bir kez sulama yapın. Aşırı suyun besinleri kökten uzaklaştırabileceğini unutmayın.
6. Hasat zamanını kaçırmak. Meyveler çok büyüdüğünde veya tohumlar kabuğun içinde tamamen dolduğunda tadı bozulur ve sertleşir. Doğrusu: Sebze olarak tüketecekseniz, meyveler yaklaşık 30-35 cm (12-14 inç) uzunluğa ulaştığında ve bir kurşun kalem çapının yarısı kadar olduğunda, yani tohumlar dolmadan hasat edin.
7. Hasadı aksatmak ve seyrek toplamak. Meyveler dalda bekledikçe bitki yeni meyve verme isteğini kaybedebilir. Doğrusu: Bitkinin üretkenliğini yüksek tutmak için hasadı günlük olarak yapmaya özen gösterin.
8. Hastalık belirtilerini görmezden gelmek. Sıcak ve nemli havalarda külleme (powdery mildew) gibi mantari hastalıklar hızla yayılabilir. Doğrusu: Yapraklarda beyaz lekeler veya diğer hastalık belirtilerini takip edin. Hastalıklı bitkiyi ayırın ve ruhsatlı ürünler ile etiket dozuna uygun müdahale için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.
9. Depolama aşamasında zararlıları ihmal etmek. Kurutulmuş tohumları saklarken böcek (bruchid) istilasına karşı önlem almamak tüm mahsulü kaybettirebilir. Doğrusu: Tohumları hava geçirmeyen kaplarda saklayın veya geleneksel yöntemlerden faydalanın. Tohumları kullanmadan önce 50 °C'de 25-30 dakika sıcak su banyosu yaparak mantar ve bazı patojenlerden arındırabilirsiniz.
10. Ekim yoğunluğunu yanlış ayarlamak. Dikim mesafesini ayarlamamak ya bitkilerin birbirini boğmasına ya da boş alan kalmasına neden olur. Doğrusu: Dikim sıklığını çeşidinize göre belirleyin; dik (erect) çeşitler için hektar başına yaklaşık 133.000, tırmanıcı çeşitler için ise yaklaşık 60.000 tohum kullanılması önerilir.

Bir ipucu daha: Börülceyi bir "örtü bitkisi" olarak kullanıyorsanız, yaz boyunca toprağı kapatarak yabancı ot gelişimini baskılayabilir ve toprağın azot seviyesini artırarak bir sonraki ekim dönemi için toprağı zenginleştirebilirsiniz.