Bitki Yetiştirme Rehberi

Dikim zamanı bölgenin iklimine göre değişir. Kışı ılık geçen bölgelerde sonbahar aylarında, kışı soğuk geçen bölgelerde ise ilkbaharda dikim yapılabilir. Kışı ılıman ve fazla yağışın olmadığı yerlerde kasım-aralık aylarından itibaren, ilkbahar gelişme dönemi başlayana kadar dikim yapılabilir.

Dikim mesafeleri çeşide, anaç tipine ve toprak yapısına göre farklılık gösterir. Genel olarak kare dikimde 6x6 m mesafeler yaygındır. Palmet sisteminde ise sıra üzeri 4-4,5 m, sıra arası 4-5 m tercih edilebilir. Zayıf ve az derin topraklarda 5x6 m, kuvvetli topraklışlarda ise 7x9 m civarına kadar çıkılabilir.

Dikim yerleri işaretlendikten sonra 60x60 cm boyutlarında ve 50 cm derinliğinde çukurlar açılmalıdır. Çukurun dip kısmına, çukurdan çıkan toprak ile yanmış çiftlik gübresi karıştırılarak konulmalıdır.

Kendine kısmen verimli veya kendine kısır çeşitlerle bahçe kurulacaksa tozlayıcı kullanımı zorunludur. Japon eriklerinde kendine verimli çeşit bulunmaz; bu türlerde tozlanma çok kritiktir. Bahçe tesis edilirken 8 ağaca bir tozlayıcı olacak şekilde (1/9 oranı) planlama yapılmalıdır. Tozlayıcı seçiminde çiçek açma zamanlarının uyuşması ve yüksek toz verimi çok önemlidir.

Gübre miktarı; toprak ve yaprak analizi sonuçlarına, ağacın yaşına, verimine ve ekolojik koşullara göre belirlenmelidir. Kimyasal gübrelerden fosfor ve potaslı olanlar kış başında, azotlu gübreler ise kış sonunda (ilkbahar gelişmesi başlamadan önce) verilmelidir. Azot ağaç gelişimini, bor ve kalsiyum ise meyve kalitesini etkiler.

Dikimden sonraki ilk 3-5 yıl şekil budaması, verime yatmış ağaçlarda ise ürün budaması yapılmalıdır. Ağacın iç kısımlarına ışık girmesi için kuru ve dikine büyüyen dallar temizlenmelidir. Tepe yüksekliği 3-4 m civarında tutulmalı, 5-6 yıllık meyve dalları (buket dallar) budanarak yeni meyve dalları oluşumu teşvik edilmelidir. Ayrıca yaz aylarında dal açımı ve yaz budaması yapılması önerilir.

Erik ve badem yetiştiriciliğinde ekonomik zarara yol açan başlıca hastalıklar arasında; Yaprak Delen (Çil) hastalığı, Sitospora kanseri, Meyve Monilyası (Mumya), Kanser ve Zamklanma, Armillaria kök çürüklüğü, Cep hastalığı, Kök kanseri ve Ekin pası gibi önemli türler yer almaktadır. Hastalık belirtileri görüldüğünde mutlaka uzman desteği alınmalıdır.

Kırmızı örümcekler, Kahverengi koşnil, San Jose kabuklupiti, Yaprak bitleri, Yaprak güveleri, Erik içkurdu, Ağaç sarıkurdu ve topraklaltı zararlıları gibi pek çok organizma ekonomik kayba neden olabilir. Zararlılarla mücadelede bitki sağlığı tedbirleri hayati önem taşır.

Kanserle bulaşık bahçelerde budama işlemi ağustos-eylül aylarında yapılmalıdır. Budama aletleri sık sık %3'lük lizol eriyiği veya %10'luk sodyum hipoklorit çözeltisi ile temizlenmelidir. Budama sonrası kesilen yerlere %5'lik göztaşı eriyiği sürülmeli ve kuruduktan sonra aşı macunu ile kapatılmalıdır. Ayrıca budama artıkları bahçeden uzaklaştırılmalı ve hemen yakılmalıdır.

Zerdali (kayısı çöğürü), özellikle nematotlu bölgelerdeki kumsal topraklarda erik anaç olarak kullanılabilir. Zerdali kuvvetli bir anaçtır; sıcak, süzek ve kireçli topraklara uygundur. Japon eriklerinin bu anaç üzerinde Avrupa eriklerine göre daha iyi geliştiği bilinmektedir. Ancak bu kullanımda kalem-anaç uyumuna dikkat edilmelidir.

Eğer bahçede kanser hastalığı mevcutsa, meyveler hasat sırığı ile değil, elle toplanmalıdır. Bu yöntem, hastalığın diğer ağaçlara bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olur.