Erik Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
Erik yetiştiriciliği, doğru adımlar atıldığında yüksek verim sağlayan bir süreçtir. Ancak yanlış dikim mesafesi, hatalı budama veya tozlayıcı eksikliği gibi hatalar, bahçenizin yıllarca verimsiz kalmasına ya da tamamen kurumasına neden olabilir. İşte yeni başlayanların en çok düştüğü 10 hata ve çözüm yolları.

- Yanlış dikim zamanını seçmek. Kışın çok sert geçtiği bölgelerde erkenden dikim yapmak fidanın donmasına, çok ılıman bölgelerde ise geç dikim yapmak ise gelişimin aksamasına neden olur. Doğrusu: Kışı ılık geçen yerlerde sonbaharda, kışı soğuk geçen bölgelerde ise ilkbaharda dikim yapın (Dikim Zamanı).
- Tozlayıcıyı ihmal etmek veya yanlış yerleştirmek. Kendine kısmen verimli veya kendine kısır çeşitlerle bahçe kurarken tozlayıcıyı unutmak, meyve tutumunu %1.5 gibi çok düşük seviyelere düşürür. Doğrusu: 8 ağaca bir tozlayıcı olacak şekilde veya iki ana çeşit sırası arasına bir tozlayıcı yerleştirerek bahçeyi tesis edin (Tozlayıcı Seçimi).
- Aşı noktasını toprağa gömmek. Fidanın aşı noktasının toprak altında kalması, aşılı kısmın kök salmasına veya çürümesine yolun açar. Doğrusu: Dikim yaparken aşı noktasının mutlaka toprak seviyesinin üzerinde kalmasına dikkat edin (Dikim Tekniği).
- Fidan dikerken kökleri zayıf bırakmak. Dikimden önce köklerin kontrol edilmemesi, yaralı veya kuru köklerin fidanın gelişimini engellemesine sebsiyet verir. Doğrusu: Dikimden önce fidanlara mutlaka kök tuvaleti yapın; uzamış, yaralanmış, kuru, kırık veya kıvrık kökleri kesip atın (Kök Bakımı).
- Yanlış dikim aralığı kullanmak. Çok sık dikim ağaçların birbirini gölgelemesine, çok seyrek dikim ise alanın verimsiz kullanılmasına neden olur. Doğrusu: Çeşide ve anaç yapısına göre değişmekle birlikte; kare dikimde 6x6 m, palmet sisteminde ise sıra üzeri 4-4.5 m, sıra arası 4-5 m gibi uygun mesafeleri tercih edin (Dikim Mesafesi).
- Gübreyi doğrudan köke temas ettirmek. Gübreyi doğrudan kök bölgesine vermek köklerin yanmasına yol açabilir. Doğrusu: Yanmış çiftlik gübresini çukurdan çıkan toprakla karıştırarak çukurun dip kısmına uygulayın (Gübreleme).
- Budamayı yanlış zamanda veya yanlış şekilde yapmak. Özellikle kanser gibi hastalıkların olduğu bahçelerde yanlış budama hastalığı yayabilir. Doğrusu: Kanserle bulaşık bahçelerde budamayı ağustos-eylül aylarında yapın; budama aletlerini temiz tutun ve budama artıklarını hemen yakın (Hastalıkla Mücadele).
- Ağaç formunu korumayı ihmal etmek. Çok uzun veya çok geniş büyüyen ağaçlarda ışık geçişi azalır ve verim düşer. Doğlama: Tepe yüksekliğini 3-4 metrede tutmaya çalışın; iç kısımlara ışık girmesi için sık ve kuru dalları temizleyin (Şekil Budaması).
- Gübrelemede sadece azota odaklanmak. Sadece azotlu gübre kullanmak ağacı aşırı büyütür ancak meyve kalitesini düşürebilir. Doğrusu: Toprak ve yaprak analizine göre hareket edin; fosfor ve potaslı gübreleri kış başında, azotlu gübreleri ise kış sonunda verin (Gübreleme Yönetimi).
- Hastalık belirtilerini geç fark etmek veya yanlış müdahale etmek. Yaprak deleni, monilya veya içkurdu gibi zararlılar fark edilmediğinde %100'e varan kayıplar yaşanabilir. Doğrusu: Zararlı ve hastalık belirtilerini düzenli izleyin; bir sorun gördüğünüzde ruhsatlı ürünleri etiket dozunda kullanmak için mutlaka il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın (Zirai Mücadele).
Bir ipucu daha: Eğer zerdali anacı kullanacaksanız, bu anaçta sadece nematotlu bölgelerde ve uygun çeşitlerle (özellikle Japon erikleriyle) kullanıma dikkat edin, aksi halde uyum sorunu yaşayabilirsiniz (Anaç Seçimi).
Kaynaklar
- TARIM TEKNOLOJİLERİ - megep.meb.gov.tr (https://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Sert+Çekirdekli+Meyve+Yetiştiriciliği+2.pdf)
- ERİK BADEM - tarimorman.gov.tr (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/erik.pdf)
- Erik Yetiştiriciliği (https://isparta.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Faydalı+Bilgiler/Bitkisel+Yetiştiricilik/Meyve+Yetiştiriciliği/Erik+Yetiştiriciliği.pdf)
- Erik Yetiştiriciliği (https://bartin.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/SolMenu/Yetiştiricilik+Bilgileri/Bitkisel+Üretim/Erik+Yetiştiriciliği.pdf)
- ERİK MODÜLÜ (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Erik+Yetiştiriciliği.pdf)