Bitki Yetiştirme Rehberi

Elma Fidanı Nasıl Dikilir? Adım Adım Elma Dikimi Rehberi

Elma yetiştiriciliği uzun yıllar sürecek bir yatırımdır. Bu nedenle bahçe kurmadan önce mutlaka toprak analizi yaptırmalısınız. Doğru dikim teknikleri, fidanın köklerinin sağlıklı gelişmesini ve ağacın erken yaşta verimli hale gelmesini sağlar. Yanlış dikim (derin dikim, gübrenin köke değmesi vb.) fidan kayıplarının en temel sebebidir.

Elma fidanı ne zaman dikilir?

Elma fidanları için en uygun dikim zamanı, yaprak dökümünden sonra, ağaçlarda henüz fizyolojik faaliyetler (ilkbahar uyanışı) başlamadan önceki dönemdir. Bölgesel şartlara göre şu iki dönem tercih edilebilir:

• Sonbahar: Kışın ılık ve yağışın az geçtiği bölgelerde sonbahar dikimi uygundur.
İlkbahar: Kışın sert, soğuk veya çok yağışlı geçtiği bölgelerde ise dikimin ilkbahara bırakılması daha güvenlidir.

Toprak hazırlığı nasıl yapılmalıdır?

Elma, verimli topraklarda çok daha iyi gelişir. Dikim öncesi şu adımlara dikkat edilmelidir:

• Drenaj: Taban suyunun yüksek olduğu veya killi (ağır) topraklarda, dikimden önce mutlaka drenaj problemi çözülmelidir.
• İşleme: Dikimden önce arazinin bir defa derince, ardından bir veya iki defa yüzlek (yüzeysel) olarak işlenmesi faydalıdır.
• Toprak Yorgunluğu: Sökülen bir elma bahçesinin yerine yeniden dikim yapacaksanız, toprağın dinlenmesi için aradan en az 2 yıl geçmesini beklemelisiniz.

Dikim mesafesi ne olmalı?

Elma bahçelerinde ağaçlar arası mesafe; kullanılan anaç tipine, çeşide, toprağın kuvvetine ve iklime göre farklılık gösterir. Genel kurallar şöyledir:

• Tohum Anacı (Çöğür) Kullanıldığında: Bu anaçlar yüksek boylu ağaçlar oluşturduğu için daha geniş aralıklar gerekir. Toprağın kuvvetine göre 5x3 m, 6x3 m veya en fazla 5x4 m aralıklar tercih edilebilir.
• Sık Dikim: M9 gibi çok bodur anaçlar kullanıldığında, ağaçlar daha yakın mesafelerle dikilebilir.
• Dölleyici Oranı: Elmalar kendi kendilerine döllenemez. Bahçenizde her 100 fidandan 10-15 adedini farklı bir dölleyici çeşitten seçmelisiniz. Dölleyici çeşitler, ana çeşitten 12-15 metreden daha uzakta olmamalıdır.

Adım adım elma dikimi

1. Çukur Hazırlığı: Dikim yapılacak çukur, fidanın köklerinin rahatça yayılacağı genişlikte açılmalıdır. Çukurun tabanına, rüzgardan koruma sağlaması için bir herek (destek kazığı) dikilmelidir.
2. Gübreleme: Çukurun ortasına, üstten gelen toprak ve yanmış çiftlik gübresi karışımından bir "kümbet" yapılmalıdır. Bu karışımın içine 150-200 gram T.S.P veya DAP (18-46) gübresi eklenmelidir.
3. Fidanın Yerleştirilmesi: Fidan, dikim tahtası yardımıyla çukurun ortasına, kökleri kıvrılmayacak ve muntazam yayılacak şekilde dik oturtulmalıdır.
4. Aşı Noktası Kontrolü: En kritik kuraldır; aşı noktası toprak yüzeyinden en az 5-6 cm (veya 10 cm) yukarıda kalmalıdır. Derin dikimden şiddetle kaçınılmalıdır. Ayrıca aşı noktası hakim rüzgârların estiği yöne bakmamalıdır.
5. Köklerin Yerleşimi: Eğer açık köklü fidan kullanıyorsanız, köklerin çukurun dibine tam temas ettiğinden emin olun. Köklerin etrafında hava boşluğu kalmaması için toprağı sıkıştırarak doldurun.
6. Can Suyu ve Malçlama: Dikimden hemen sonra bolca can suyu verilmelidir. Fidanın çevresine, nemi korumak adına 3-4 inç (yaklaşık 7-10 cm) kalınlığında ağaç kabuğu veya odun talaşı ile malçlama yapılabilir.

Dikimden sonraki ilk haftalar ve bakım

• Destekleme: Elma ağaçları ömürleri boyunca desteğe ihtiyaç duyar. Fidanı, dikilen hereğe gövdeyi sıkmayacak şekilde bağlayın.
• Sulama: Dikimden sonraki ilk 2 yıl boyunca, düzenli sulamaya ek olarak haftada bir kez sulama yapılması, fidanın tutunması için hayati önem taşır.
• Koruma: Fidanın gövdesini, kemirgenlere veya fiziksel zararlara karşı tel kafes veya koruyucu sepetlerle çevrelemek faydalıdır.
• Gübreleme Zamanı: Dikimden yaklaşık bir ay sonra ilk gübreleme yapılabilir.