Açık Köklü ve Tüplü Fidanlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Fidan alırken karşınıza iki temel seçenek çıkar: açık köklü fidan ve tüplü (saksılı) fidan. Her ikisinin de kendine özgü avantajları ve dikkat edilmesi gereken noktaları vardır. Bu yazıda iki fidan tipini karşılaştırıyoruz.
Açık Köklü Fidan Nedir?
Açık köklü fidan, fidanlıkta tarla koşullarında yetiştirilen ve kış dinlenme döneminde köklerinde toprak olmadan sökülerek satılan fidandır. Elma, armut, kiraz, şeftali, erik, kayısı ve ceviz gibi yaprak döken meyve türleri genellikle açık köklü olarak satılır.
Tüplü Fidan Nedir?
Tüplü fidan, plastik tüp, poşet veya saksı içinde, kök toprağıyla birlikte yetiştirilen ve satılan fidandır. Zeytin, incir, nar, turunçgiller gibi türler ile birçok meyve türünün tüplü formu bulunur.
Karşılaştırma
- Dikim zamanı: Açık köklü yalnızca kasım-mart (dinlenme dönemi); tüplü donlu ve aşırı sıcak günler dışında yıl boyu.
- Tutma oranı: Açık köklü doğru zamanda ve özenle dikilirse yüksek; tüplü genellikle çok yüksek.
- Maliyet: Açık köklü daha ekonomik; tüplü daha pahalı.
- Taşıma: Açık köklü hafif ve kolay taşınır ama kökler kurumaya hassastır; tüplü ağır ve hacimlidir.
- Kök kontrolü: Açık köklüde kökler görülebilir ve kontrol edilebilir; tüplüde kökler görünmez.
- Kök gelişimi: Açık köklüde kökler toprakta doğal yayılır; tüplüde uzun süre saksıda kalırsa kökler sarmal yapabilir.
Açık Köklü Fidanda Dikkat Edilecekler
- Kökler taşıma ve dikim sırasında asla güneş ve rüzgâra maruz bırakılmamalıdır.
- Hemen dikilemeyecekse fidanlar nemli toprağa geçici olarak gömülmelidir.
- Dikimden önce kırık ve zedelenmiş kökler kesilmeli, kökler birkaç saat suda bekletilebilir.
- Gözler uyanmadan dikim tamamlanmalıdır.
- Dikimden sonra tepe kesimi yapılmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Tüplü Fidanda Dikkat Edilecekler
- Kök topunun bozulmamasına dikkat edilmelidir.
- Poşet veya saksı tamamen çıkarılmalıdır (biyolojik olarak çözünen saksılar hariç).
- Kökler saksı dibinde sarmal yapmışsa hafifçe açılmalı veya dikey olarak birkaç yerden çizilmelidir; aksi hâlde kökler toprağa yayılmayıp saksı şeklinde dönmeye devam edebilir.
- Tüpteki toprak seviyesi bahçe toprağıyla aynı hizada olmalıdır.
- Tüp toprağı ile bahçe toprağı arasında büyük fark varsa, dikim çukuru toprağı organik maddeyle iyileştirilmelidir.
- Yaz dikimlerinde düzenli ve sık sulama şarttır.
Hangisini Seçmeliyim?
- Büyük bahçe kurulumu ve kış dikimi: Açık köklü fidanlar ekonomik ve pratiktir.
- Dikim sezonunu kaçırdıysanız: Tüplü fidan tercih edin.
- Soğuğa hassas türler (zeytin, incir, nar, turunçgil): Genellikle tüplü fidan.
- Ev bahçesi ve az sayıda fidan: Tüplü fidan, esneklik ve yüksek tutma oranı sağlar.
- Kök kalitesini görmek istiyorsanız: Açık köklü fidan.
Fidan tipini; dikim zamanınıza, bütçenize, türe ve bahçenizin büyüklüğüne göre seçtiğinizde başarılı bir dikim için ilk adımı atmış olursunuz.