Salon Sarmaşığı Zararlıları: Yaprak Bitleri, Örümcek Akarları ve Diğerleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Salon sarmaşığı (Pothos) zararlıları: Yaprak bitleri, kırmızı örümcekler, unlu bitler ve tripsler; zarar şekli, belirtiler, kültürel önlemler ve biyolojik mücadele yöntemleri.
Salon sarmaşığı (Epipremnum aureum), iç mekânlarda bakımı kolay ve dekoratif görünümüyle çok tercih edilen bir bitkidir. Ancak kapalı ve havasız ortamlarda yetiştirilen bu bitkiler, belirli zararlılara karşı hassas olabilir. İç mekân bitkilerinde zararlılarla mücadele ederken, bitkinin ev içinde bulunduğu ortamın (çocuklar, evcil hayvanlar) güvenliği ve bitkinin özsuyunun zehirli olabileceği gerçeği göz önünde bulundurulmalıdır. Zararlılarla mücadelede temel yaklaşım, bitkiyi düzenli gözlemlemek ve zararlı yoğunluğu artmadan kültürel önlemlerle müdahale etmektir.
1. Kırmızı Örümcekler (Tetranychidae familyası)
Fotoğraf: Desmond W. Helmore · CC BY 4.0Zarar şekli: İç mekân bitkilerinde en sık rastlanan zararlılardan biridir. Özellikle kuru ve sıcak ortamlarda hızla çoğalırlar. Yaprakların alt yüzeyinden bitki özsuyunu emerek beslenirler. Bu beslenme sonucunda yapraklarda çok küçük, beyazımsı veya sarımsı noktalar oluşur. İleri aşamalarda yapraklar tamamen sararır, kurur ve dökülür. Bitkinin yaprakları arasında ve gövdesinde çok ince, örümcek ağı benzeri yapılar görülebilir.
Takip: Yaprakların alt yüzeyleri düzenli olarak kontrol edilmelidir. Yapraklarda renk değişimi veya ince ağ yapısı fark edildiğinde popülasyonun başladığı anlaşılır.
Mücadele:
- Nem yönetimi: Kırmızı örümcekler kuru ortamları sever. Ortam nemini artırmak ve yaprakları düzenli olarak suyla yıkamak veya yumuşak bir süngerle silmek zararlının gelişimini zorlaştırır.
- Temizlik: Yaprakların üzerindeki tozlar bu zararlılar için korunaklı alanlar yaratabilir. Bitki yapraklarını tozdan arındırmak bitki sağlığını korur.
- Biyolojik yöntem: Uygun koşullarda doğal düşmanlarının varlığı desteklenmelidir.
- İlaçlı mücadele: Zarar yoğunluğu kontrol edilemez hale gelirse, ruhsatlı ürünler için il/ilçe tarım müdürlüğüne veya bir uzmana danışılmalıdır.
2. Unlu Bitler (Pseudococcidae familyası)
Fotoğraf: D-Kuru · CC BY-SA 3.0 atZarar şekli: Bitkinin yaprak koltuklarında, gövde birleşim yerlerinde ve yaprak altlarında beyaz, pamuksu, mumsu bir tabaka şeklinde görülürler. Bitkinin özsuyunu emerek bitkiyi zayıflatırlar. Beslenme sonrası salgıladıkları tatlı madde (ballı madde) yaprakların üzerinde yapışkan bir tabaka oluşturur. Bu tabaka üzerinde zamanla siyah küf (fumajin) gelişebilir, bu da bitkinin fotosentez yapmasını engeller.
Takip: Bitkinin gövde boğumları ve yaprakların birleştiği noktalar dikkatle incelenmelidir. Beyaz, pamuksu kümeler görüldüğünde müdahale edilmelidir.
Mücadele:
- Mekanik temizlik: Yoğunluk düşükse, unlu bitler bir pamuk veya kulak çubuğu yardımıyla doğrudan temizlenebilir.
- İzolasyon: Unlu bit bulaşmış bitki, diğer bitkilere yayılmaması için derhal diğerlerinden ayrılmalıdır.
- Kültürel önlem: Bitkinin hava almasını sağlayacak şekilde konumlandırılması ve ortamın havalandırılması zararlı gelişimini baskılar.
3. Yaprak Bitleri (Aphididae familyası)
Fotoğraf: Norbert Nagel · CC BY-SA 3.0Zarar şekli: Genellikle yeni çıkan taze sürgün uçlarında ve yaprak altlarında kümelenirler. Bitki özsuyunu emerek sürgünlerin büyümesini durdurur, yaprakların kıvrılmasına ve deforme olmasına neden olurlar. Tıpkı unlu bitlerde olduğu gibi, salgıladıkları tatlı madde nedeniyle bitki üzerinde yapışkanlık ve ikincil mantar hastalıkları görülebilir.
Mücadele:
- Yıkama: Bitkinin yapraklarının suyla yıkanması, yoğunluk az ise zararlıları fiziksel olarak uzaklaştırabilir.
- Gözlem: Yeni çıkan yapraklar ve sürgün uçları her hafta kontrol edilmelidir.
- İlaçlı mücadele: Zararlı popülasyonu bitkiye ciddi zarar verecek düzeye ulaştığında, etiket dozuna uygun ruhsatlı ürünler için tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
4. Tripsler (Thysanoptera)
Fotoğraf: Luis Fernández García · CC BY-SA 2.5 esZarar şekli: Çok küçük, ince uzun yapılı zararlılardır. Yaprak yüzeyinde gezerek hücreleri zedeleyerek beslenirler. Bu durum yapraklarda gümüşi renkli lekeler, çizikler veya küçük nekrotik (ölü doku) noktalar şeklinde kendini gösterir. Şiddetli saldırılarda yapraklar kuruyup dökülebilir.
Mücadele:
- Sarı yapışkan tuzaklar: Uçuşan yetişkinleri takip etmek ve popülasyonu izlemek için kullanılabilir.
- Hijyen: Bitki yapraklarının düzenli silinmesi ve ortamın temiz tutulması önemlidir.
- İlaçlı mücadele: Mücadele için ruhsatlı ürün kullanımı konusunda mutlaka uzman görüşü alınmalıdır.
Önemli Uyarı: Salon sarmaşığı (Epipremnum aureum) ve benzeri dekoratif bitkilerin özsuyu zehirli olabilir. Zararlılarla mücadele sırasında bitkiyi kesmek veya yapraklarını koparmak zorunda kalırsanız, ortaya çıkan özsuyun insan ve evcil hayvan sağlığına zarar verebileceğini unutmayın. Bu tür işlemlerde mutlaka koruyucu eldiven kullanın.
Kaynaklar
- DEKORATİF YAPRAKLI İÇMEKÂN BİTK (https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Dekoratif+Yapraklı+İç+Mekân+Bitkileri.pdf)
Salon Sarmaşığı hakkında diğer yazılar
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Bakımı: Budama, Şekil Verme ve Genel Bakım İpuçları
- Salon Sarmaşığı Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Çelik Yöntemleri
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Fidanı Seçimi ve Çeşitleri
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Salon Sarmaşığı Bakımı ve Kesim Zamanı: Ne Zaman Budanmalı?
- Salon Sarmaşığı Çoğaltma, Saklama ve Bakım Yöntemleri
- Salon Sarmaşığı Hastalıkları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri
- Salon Sarmaşığı (Pothos) İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Salon Sarmaşığı Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Ne Kadar Sulunmalı?
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Yıllık Bakım Takvimi
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Verimi ve Ekonomik Değeri
- Salon Sarmaşığı (Pothos) Gençleştirme ve Yeniden Ekim Rehberi