Pırasa Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Pırasa yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: fide dikimi, gübreleme, sulama, yabancı ot kontrolü ve pas hastalığı ile mücadele takvimi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki yetiştiriciler için hazırlanmış genel bir rehberdir. İklim koşullarına göre pırasa üretiminde işler sahillerde daha erken, iç bölgelerde ise daha geç başlar. Bölgenizin iklimine ve kullandığınız çeşidin (yazlık veya kışlık) özelliklerine göre takvimi esnetebilirsiniz.
Ocak – Şubat
- Kışlık çeşitlerin yetiştiriciliği devam eder; bu dönemde pırasalar düşük sıcaklıklara karşı dayanıklıdır (kışlık çeşitler -18 °C'ye kadar dayanabilir).
- Eğer tohumluk amaçlı üretim yapılıyorsa, bitki bu dönemde vegatif gelişim aşamasındadır.
- Toprak hazırlığı planlanmalı; ekimden 1-2 ay önce uygulanacak yanmış çiftlik gübresi için planlama yapılmalıdır.
- Hasat edilen ürünlerin depolanması ve pazar hazırlığı süreçleri takip edilir.
Mart – Nisan
- Yazlık çeşitler için fide hazırlığı ve dikim hazırlıkları başlar.
- Fide ile üretim yapılacaksa, dikim tarihinden yaklaşık 50-70 gün önce tavalara ekim yapılır.
- Tavada ekim yapıldıktan sonra, çimlenme başlayana kadar tavaların üzeri çalı ve çırpı ile gölgelenmelidir.
- Toprak hazırlığı: Dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi toprağın 15-20 cm derinliğine karıştırılmalıdır.
- Tavalar hazırlanarak serpme ekim yapılır; 1 m² alana yaklaşık 10-12 gr tohum atılması önerilir.
- Ekimden 10-15 gün sonra bitkiler toprak üstünde görülmeye başlar; bu aşamada sık olan yerlerde sıra üzerinde 12-15 cm aralıklarla seyreltme yapılmalıdır.
Mayıs – Haziran
- Fidelerin asıl yerlerine dikim dönemi: Dikim yapılacak alanlarda 20-25 cm derinliğinde, 30-40 cm aralıklarla karıklar açılmalıdır.
- Dikim öncesi karıklara su verilerek toprak nemlendirilmelidir.
- Fideler dikilirken yaprakların 1/3'ü ve uzun kökleri tıraşlanmış olmalı; dikim çok derin yapılmamalıdır.
- Sıra üzeri mesafe olarak 10-14 cm aralıklar tercih edilmelidir.
- Dikimden sonra fideler köklenmeye başladığında, bir defaya mahsus dikkatlice çapa yapılmalıdır.
- Çapalamadan sonra azotlu gübrenin yarısı, bitkiye değmeyecek şekilde sıra aralarına (karıklara) verilmelidir.
- Hava sıcaklıkları 15-20 °C civarındayken pırasalar en optimum gelişimi gösterir.

Temmuz – Ağustos
- Sıcak ve kurak dönem olduğu için düzenli sulama hayati önem taşır; pırasalar aşırı sıcak ve kuraklığı sevmez, bu durum verimi düşürür.
- Yabancı ot kontrolü, yetiştiricilik başarısı için bu dönemde de titizlikle sürdürülmelidir.
- Azotlu gübrenin kalan kısmı, ikişer hafta ara ile sıra aralarına verilmeye devam edilmelidir.
- Pas hastalığı (Puccinia allii) belirtileri takip edilmelidir: Yapraklarda 1-5 mm boyutunda, turuncu veya kırmızımsı pas benzeri kabarcıklar görülürse önlem alınmalıdır.
- Hastalık belirtileri görüldüğünde, ruhsatlı ürünler ve etiket dozuna uygun şekilde mücadele edilmelidir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat büyüklüğüne gelen pırasalar için söküm hazırlıkları yapılır.
- Hasat zamanı yaklaşan ürünlerde sulama düzeni korunmalıdır.
- Hasat edilen pırasalarda verim; bakım şartlarına, çeşide ve hasat zamanına bağlı olarak dekarda 3000 kg ile 5000 kg arasında değişebilir.
- Geç hasat edilen yazlık çeşitlerde verim daha yüksek olabilir.
- Söküm işçiliği pırasada en önemli maliyet kalemlerinden biridir; iş gücü planlaması bu dönemde yapılmalıdır.
Kasım – Aralık
- Kışlık çeşitlerin hasadı devam eder.
- Toprakta kalan yabancı otlar ve varsa hastalık taşıyabilecek yabani Allium türleri temizlenmelidir.
- Bir sonraki yılın ekim dönemi için toprak analizi yaptırılmalı ve gübreleme planı oluşturulmalıdır.
- Don riskine karşı kışlık çeşitlerin korunması ve hasat sonrası alanın temizliği sağlanmalıdır.
Pırasa hesaplama araçları
Pırasa fidesi hesaplama – arazime ne kadar pırasa fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 50–60 cm, sıra üzeri 10–15 cm.
Pırasa verim hesaplama – dönümden ne kadar pırasa alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Beyaz kısmın uzun olması için boğaz doldurma (toprak çekme) yapılır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Pırasa fidesi hesaplama · Pırasa verim hesaplama
Kaynaklar
- Pırasa Yetiştiriciliği (https://isparta.tarimorman.gov.tr/BelgelerArsiv/Faydalı+Bilgiler/Bitkisel+Yetiştiricilik/Sebze+Yetiştiriciliği/Pırasa+Yetiştiriciliği.pdf)
- Rust / Onion and Garlic / Agriculture: Pest Management ... (https://ipm.ucanr.edu/agriculture/onion-and-garlic/rust/)
- Wikipedia – Allium ampeloprasum (https://en.wikipedia.org/wiki/Allium_ampeloprasum)
Pırasa hakkında diğer yazılar
- Pırasa Bakımı ve Hasat Yönetimi: Verimi Artırma Yöntemleri
- Pırasa Nasıl Çoğaltılır? Tohumdan Fide Yetiştirme Rehberi
- Pırasa Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Pırasa Fidanı Seçimi ve Çeşitleri: Hangi Çeşidi Dikmelisiniz?
- Pırasa Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Pırasa Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Pırasa Hasadı Sonrası: Saklama, Taşıma ve Raf Ömrü Rehberi
- Pırasa Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri
- Pırasa Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Seçimi Nasıl Olmalı?
- Pırasa Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Pırasa Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Nasıl Sulamalı?
- Pırasa Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Pırasa Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Pırasa Zararlıları ve Hastalıkları: Pas Hastalığı ve Diğer Sorunlar