Papaya Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları

Tropikal bir meyve olan papaya (Carica papaya) yetiştiriciliğinde en büyük zorluk, bitkinin nemli ve sıcak iklimleri sevmesiyle birlikte bu koşulların hastalıkları da tetiklemesidir. Papaya bahçelerinde başarılı bir üretim için hastalığı ilaçtan önce kültürel önlemlerle durdurmak esastır. Eğer bir hastalık belirtisi görürseniz, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiket dozunda ve zamanında kullanmak için bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüklerine danışın.

1. Antraknoz (Colletotrichum sp.)

Fotoğraf: Arpitoon · CC0

Belirtiler: Özellikle olgunlaşmaya başlayan meyvelerde görülür. Hastalık başlangıçta çok az belirti verir; meyve üzerinde suyla ıslanmış gibi görünen küçük lekeler oluşur. Bu lekeler zamanla içe doğru çöker, kahverengi veya siyah bir renk alır ve genişler. Bazı eski lekelerin üzerinde pembe renkli sporlar görülebilir. Mantar meyvenin içine doğru ilerlediği için meyve yumuşar ve tadı bozulur.

Risk Faktörü: Meyvelerin depolandığı sıcaklık 20 °C'nin üzerine çıktığında bu mantar türünün etkisi artar.

Korunma:

• Meyvelerin depolandığı sıcaklığı 20 °lamın altında tutmaya çalışın.
• Hasat edilen meyveleri sıcak su banyosu (yaklaşık 46-49 °F / 8-9 °C civarı) yöntemleriyle dezenfekte etmek bir yöntemdir.
• Bahçedeki bitki artıklarını temiz tutun.

2. Papaya Halkalı Leke Virüsü (Papaya Ringspot Virus - PRV)

Fotoğraf: JDP90 (Joydeep) · CC BY-SA 3.0

Belirtiler: Çok ciddi bir hastalıktır. Yapraklarda sararma, yaprak saplarında bükülme ve bitkinin boyunun kısa kalması (bodurlaşma) en belirgin özellikleridir. Bu virüs, bitkinin özsuyundan ve yaprak bitleri aracılığıyla yayılır.

Önemli Not: Bu virüsün yayılımına karşı bazı genetik olarak modifiye edilmiş (SunUp ve Rainbow gibi) çeşitler direnç göstermektedir. Ancak virüsün farklı türleri hala risk oluşturabilir.

Korunma:

• Virüsü taşıyan yaprak bitleri (vektörler) ile mücadele edin.
• Virüs bulaşmış, hastalıklı bitkileri derhal söküp bahçeden uzaklaştırın.
• Virüsün özsuyu yoluyla bulaşmasını engellemek için budama aletlerinizi her kullanımda dezenfekte edin.

3. Kök ve Gövde Çürüklükleri (Phytophthora sp. ve Pythium aphanidermatum)

Fotoğraf: Arpitoon · CC0

Belirtiler: Bu grup hastalıklar (Oomycete) bitkiyi çok hızlı yok edebilir.

• Genç bitkilerde (Damping-off): Fidelerin aniden solup ölmesine neden olur.
• Yetişkin bitkilerde: Meyve ve dal birleşim yerlerinde, meyve yara izlerinde beyaz, suyla ıslanmış gibi görünen lezyonlar oluşur. Bu lezyonlar büyüyerek bitkinin ölümüne yol açabilir.
• Kök ve Gövde Çürüklüğü (Collar rot): Özellikle yağışlı mevsimlerde şiddetlenir. Bitkinin gövde kısmında (kök boğazı) şişkinlik görülür. Kökler hızla enfekte olarak bitkinin kahverengileşmesine ve birkaç gün içinde çökmesine neden olur.

Korunma:

• Bahçede mutlaka çok iyi bir drenaj sistemi sağlayın; su birikintisi oluşmasına izin vermeyin.
• Kök boğazı şişmesi görülen bitkileri hemen tarladan uzaklaştırın.
• Toprak kökenli bu patojenlere karşı aşırı nemli topraklardan kaçının.

4. Külleme (Powdery Mildew)

Fotoğraf: Bedlan Gerhard, Dr., Institut für Pflanzenschutz, BOKU, Tulln, Österreich. · CC BY-SA 4.0

Belirtiler: Yaprak yüzeyinde beyaz, unsu bir tabaka şeklinde görülür. Hastalık başlangıçta yaprağın alt yüzeyinde küçük, açık sarı noktalar şeklinde başlar; ilerledikçe yaprağın üst yüzeyinde beyaz mantar yapısı belirginleşir. Diğer hastalıklara göre genellikle daha az şiddetli seyreder.

Korunma:

• Bitkilerin hava almasını sağlayacak şekilde aralıklarla dikim yapın.
• Yaprakların aşırı nemli kalmasını önlemek için sulama yönetimini doğru yapın.

5. Yaprak Yanıklığı ve Siyah Leke (Cercospora papayae)

Belirtiler: Yapraklarda lekelenmeler ve doku kaybı (yanıklık) şeklinde kendini gösterir.

Korunma:

• Bahçe temizliğine önem verin.
• Hastalık belirtileri görüldüğünde, bölgenizdeki tarım uzmanlarına danışarak ruhsatlı fungusit (mantar ilacı) uygulamalarını değerlendirin.