Pamuk Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Pamuk yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: toprak hazırlığı, ekim, sulama, seyreltme, uç alma ve hasat süreçleri. Bölgeye göre değişen bakım takvimi rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki pamuk üretim alanları için hazırlanmış genel bir rehberdir. İklim koşulları, bölgenin denizel veya karasal olmasına göre farklılık gösterir; kıyı bölgelerinde (örneğin Çukurova) işler daha erken başlarken, iç bölgelerde daha geç tamamlanır. Uygulamalarınızı mutlaka bölgenizdeki iklim verilerine ve bitkinin gelişim evrelerine göre takip edin.
Ocak – Şubat
- Toprak Altı Hazırlığı: Eğer bir önceki hasattan sonra toprak boş bırakılmışsa, toprak tavlıyken sürüm işlemleri değerlendirilmelidir.
- Taban Taşı Kontrolü: Uzun yıllar pamuk ekilen tarlalarda kök gelişimini engelleyen "pulluk altı" veya "taban taşı" denilen sert tabakanın kırılması için subsoiler (dipkazan) ile 90 cm derinliğe kadar işlem yapılması gerekebilir.
- Önceki Ürünün Temizliği: Eğer pamuktan sonra tekrar pamuk ekilecekse, sonbaharda saplar kesilmiş olmalı ve toprak 20-25 cm derinliğinde sürülmüş olmalıdır.
- Gübreleme Planı: Toprak analiz sonuçlarına göre yapılacak azot, fosfor ve potas uygulamaları için hazırlık aşamasıdır.
Mart – Nisan
- Sonbahar/Kış Sürümü: Tohum yatağını hazırlamak için ilkbahar sürümü yapılır. Bu aşamada genellikle 15 cm derinlik yeterli olmaktadır.
- Ekim Zamanı: Toprak sıcaklığının 15°C'ye ulaşması beklenmelidir. Çukurova gibi bölgelerde 25 Mart ile 30 Nisan arası ekim için en uygun dönemdir.
- Ekim İşlemi: Mibzerle sıraya ekim yapılır. Toprak koşullarına göre ekim derinliği genellikle 3-4 cm civarındadır.
- Çimlenme Takibi: Tohumlar normalde 5-10 gün içinde çimlenir. Erken çimlenme için ekimden hemen önce tohumların ıslatılması fayda sağlayabilir. Yetersiz çimlenme durumunda hızlıca ikinci ekim planlanmalıdır.
Mayıs – Haziran
- Seyreltme (Tekleme): Bitkiler henüz 4 yapraklı iken (yaklaşık 10 cm boyundayken) bitkiler arası 5-6 cm ara ile hafif bir seyreltme yapılır.
- Yabancı Ot Mücadelesi: Ekim sonrası görülen yabancı otlar elle veya kazayağı ile çapalanarak temizlenmelidir. Çapalama sayısı tarladaki ot durumuna göre değişir.
- İkinci Seyreltme: Genellikle ikinci çapa ile birlikte tam seyreltme işlemi gerçekleştirilir.
- Sulama Yönetimi: Pamuk yüksek su isteyen bir bitkidir. İklim ve toprak yapısına göre sulama programı oluşturulmalıdır. Orta bünyeli topraklarda normal koşullarda 15-20 gün aralıklarla sulama yapılabilir.

Temmuz – Ağustos
- Uç Alma İşlemi: Kozalar açmaya başladıktan sonra, özellikle geç ekilmiş veya fazla sulanmış tarlalarda bitkinin tepesinden 10-15 cm kısmının kırılması (uç alma) yapılır. Gelişimi normal olan bitkilerde bu işleme gerek yoktur.
- Yoğun Sulama: Bitkinin su ihtiyacı (yıllık toplam 400-600 mm) ve topraktaki nem durumu sürekli kontrol edilmelidir.
- Hastalık ve Zararlı Takibi: Yüksek nem ve sıcaklık hastalık/zararlı riskini artırır. Bölgesel şartlara göre (örneğin Çukurova'da) gerekli görüldüğünde ruhsatlı ürünlerle mücadele edilmelidir.
- Hasat Başlangıcı: Kozaların olgunlaşmasıyla birlikte hasat süreci başlar. Çukurova'da Ağustos sonları hasat için ilk işaretlerdir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasadın Devamı: İklim ve sulama koşullarına bağlı olarak hasat yoğun bir şekilde devam eder.
- Hasat Kalitesi: Pamuğun kalitesini korumak için hasat zamanlaması önemlidir. Nemli havalarda sabah çok erken saatlerde yapılan hasat, nem yükü nedeniyle kalite kaybına yol açabilir. Sıcak ve kuru havalarda yapılan hasat, fiziksel aşınmalara karşı daha dirençlidir.
- Mekanizasyon Kontrolü: Eğer makineli hasat yapılacaksa, makineli hasada uygun çeşitlerin ve tekniklerin kullanıldığından emin olunmalıdır.
Kasım – Aralık
- Hasat Sonu: Çukurova bölgesinde hasat genellikle Kasım başına kadar sürer.
- Hasat Sonrası Yönetim: Toplanan pamuğun kalitesini korumak için kurutma ve depolama süreçleri takip edilmelidir.
- Toprak Hazırlığı: Hasat bittikten sonra, bir sonraki sezon için toprak hazırlığı ve gerekirse sapların temizlenmesi işlemleri planlanır.
- Analiz ve Planlama: Yeni sezon için toprak ve bitki analizleri yaptırılarak gübreleme miktarları (dekara 14-16 kg saf azot, 4-6 kg saf fosfor gibi genel değerler üzerinden) belirlenmelidir.
Pamuk hesaplama araçları
Pamuk tohumu hesaplama – arazime ne kadar pamuk tohumu gerekir?
Standart ekim: sıra arası 70–76 cm, sıra üzeri 10–15 cm; dekara 2–3 kg delinte tohum.
Pamuk verim hesaplama – dönümden ne kadar kütlü pamuk alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Tescil denemelerinde standart çeşitlerin kütlü verim ortalaması dekara 502 kg'dır.
- Kütlünün yaklaşık %38–42'si liftir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Pamuk tohumu hesaplama · Pamuk verim hesaplama
Kaynaklar
- TARIMSAL YAYIM HABERLEŞME ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (https://tyhm.cu.edu.tr/cu/brosurler/pamuk-yetistiriciligi)
- Harvesting and post-harvest management approaches for preserving ... (https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de421663b8185d9ca7d2de)
- PAMUK - arastirma.tarimorman.gov.tr (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF+Tarım+Ürünleri+Piyasaları/2026-+Temmuz+Tarım+Ürünleri+Raporu/Pamuk+Tarım+Ürünleri+Piyasaları+Raporu+Temmuz-2026.pdf)
Pamuk hakkında diğer yazılar
- Pamuk Yetiştiriciliğinde Bakım ve Sulama: Verimi Artırma Yöntemleri
- Pamuk Nasıl Çoğaltılır? Tohumla Üretim ve Dikim Esasları
- Pamuk Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Pamuk Çeşidi Seçimi ve Kaliteli Tohum Nasıl Anlaşılır?
- Pamuk Gübreleme Rehberi: Hangi Gübre, Ne Zaman Verilir?
- Pamuk Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?
- Pamuk Hasat Sonrası Yönetimi: Tohum Kalitesi, Depolama ve İşleme Teknikleri
- Pamuk Hastalıkları: Belirtiler, Bor Noksanlığı ve Korunma Yolları
- Pamuk İçin İklim ve Toprak İstekleri Nelerdir?
- Pamuk Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Pamuk Sulama: Ne Zaman, Ne Kadar ve Hangi Yöntemle Yapılmalı?
- Pamuk Verimi ve Ekonomik Değeri
- Pamuk Tarımında Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Pamuk Zararlıları: Önemli Zararlılar, Belirtileri ve Mücadele Yöntemleri