Muşmula Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Aşı Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Muşmula nasıl çoğaltılır? Çelikle köklendirme zor mudur? Aşı yöntemleri ve en uygun zamanlar nelerdir? Muşmula fidanı yetiştirmek için en etkili yollar.
Muşmula (Mespilus germanica), geleneksel meyve ağaçlarından biridir ancak çoğaltılması her meyve türü kadar kolay değildir. Bahçenizde veya meyve bahçenizde kullanmak üzere muşmula yetiştirmek istiyorsanız, kullanacağınız yöntemin bitkinin gelişimini nasıl etkileyeceğini bilmeniz gerekir. Muşmula temel olarak aşı ve çelikle çoğaltma yöntemleriyle üretilir.
Çelikle çoğaltma (Zorlu bir süreç)
Muşmula, çelikle çoğaltılması oldukça güç olan bir meyve türüdür. Yapılan çalışmalar, muşmula çeliklerinin köklenmesinin zor olduğunu ve her genotipin aynı başarıyı göstermediğini kanıtlamıştır. Eğer çelikle üretim deneyecekseniz şu detaylara dikkat etmelisiniz:
- Odun çelikleri: Sertleşmiş odun çeliklerinde köklenme oranı çok düşüktür. Bazı durumlarda (örneğin Tekkeköy genotipi gibi) sadece belirli hormon uygulamalarıyla çok düşük oranlarda köklenme görülebilir.
- Yeşil çelikler: Muşmulada daha başarılı sonuçlar genellikle yeşil çeliklerle alınır. Özellikle 19 Haziran civarı gibi dönemlerde alınan yeşil çeliklerin, uygun hormon (IBA) desteğiyle köklenme şansı daha yüksektir.
- Genotip farkı: Her muşmula ağacı aynı kolaylıkta köklenmez. Örneğin Sürmene ve Tonya genotiplerinde yeşil çeliklerle yapılan denemelerde, belirli dozlarda %50'ye varan köklenme oranları gözlemlenmiştir.
Ev bahçeciliği için çelikle üretim yapmak istiyorsanız, bitkinin köklenmesinin çok zor olabileceğini ve yüksek ihtimalle başarısız olabileceğinizi bilerek yola çıkmalısınız.
Aşıyla çoğaltma (En garantili yol)
Muşmula yetiştiriciliğinde en yaygın ve başarılı yöntem aşılama yöntemidir. Aşıda amaç, istediğiniz kaliteli bir muşmula çeşidini, güçlü bir anaç üzerine monte etmektir.
Alıç üzerine aşılama: Muşmula; armut, ayva ve özellikle yabani akdiken (Crataegus oxyacantha) üzerine aşılanarak bodurlaştırılabilir veya güçlü bir yapı kazanması sağlanabilir.
Aşı yöntemleri ve zamanı:
- Dilcikli Aşı: Alıç gibi türlerde yapılan çalışmalarda dilcikli aşının başarı oranının yüksek olduğu görülmüştür.
- T Aşı ve Yonga Aşı: Aşı materyalinin yetersiz olduğu durumlarda, mevsimine göre T aşı veya yonga aşı yöntemleri tercih edilebilir.
- En uygun zaman: Aşı başarısı zamana çok bağlıdır. Genel olarak Nisan ayı (özellikle 1 Nisan ve 15 Nisan arası) aşı tutma oranlarının en yüksek olduğu dönemdir.
Tohumla çoğaltma
Muşmula tohumdan yetiştirilebilir ancak bu yöntem genellikle sadece yeni çeşitler geliştirmek amacıyla yapılan bilimsel çalışmalarda kullanılır. Tohumdan yetişen bir ağaç, yediğiniz meyvenin özelliklerini (tadını, iriliğini, verimini) taşımayabilir. Bahçenizde kaliteli meyve almak istiyorsanız, tohumdan yetişmiş bir ağacı mutlaka istediğiniz bir çeşit ile aşılamanız gerekir.
Öne Çıkan Ürünler
Ev yetiştiricileri için öneriler
Eğer kendi muşmulanızı yetiştirmek istiyorsanız, en pratik yol budur: Bir marketten veya fidanlıktan aldığınız muşmula fidanını, bölgenizin iklimine uygun bir anaç üzerine aşılanmış olarak satın alın. Kendi başınıza çelikle köklendirmeye çalışmak, muşmula gibi "zor köklenen" bir türde çok fazla zaman ve emek kaybına yol açabilir.
Muşmula hesaplama araçları
Muşmula fidanı hesaplama – arazime kaç muşmula fidanı sığar?
Muşmula verim hesaplama – muşmula ağaçlarımdan kaç kilo muşmula alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Doğal popülasyonlardan seçilen 11 muşmula genotipinde ağaç başına verim 4–20 kg ölçülmüştür.
- Muşmula 3–5 m boylanan, tacı küçük ve kendine verimli bir ağaçtır.
- Meyveler hasattan sonra yumuşayınca yenir.
- Dikim aralığı ağacın taç genişliğine göre tahmini verilmiştir; bu tür için standart bir bahçe aralığı yayımlanmamıştır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Muşmula fidanı hesaplama · Muşmula verim hesaplama
Kaynaklar
- mustafa kemal üniversitesi (https://avesis.mku.edu.tr/dosya?id=a505650b-a0c4-4bb9-925f-ec5ceb5c77df)
- Muşmulanın (Mespilus germanica L.) Çelikle Çoğaltılması 1 (https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/397904)
Muşmula hakkında diğer yazılar
- Muşmula Bakımı ve Çelikle Üretim Teknikleri
- Muşmula Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Muşmula Fidanı Seçimi: Hangi Çeşidi Seçmeli, Kaliteli Fidan Nasıl Anlaşılır?
- Muşmula Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Muşmula Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Muşmula Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Kurutma Yöntemleri
- Muşmula Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Muşmula İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Muşmula Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Muşmula Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulama Yapılmalı?
- Muşmula Yıllık Bakım Takvimi ve Yetiştirme Rehberi
- Muşmula Verimi ve Ekonomik Değeri Hakkında Bilgiler
- Muşmula Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Muşmula Zararlıları ve Hastalıkları: Belirtiler ve Mücadele Yöntemleri