Mazı Nasıl Çoğaltılır? Tohum, Çelik ve Daldırma Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Mazı (Thuja) bitkisi nasıl çoğaltılır? Evde veya bahçede Thuja çoğaltma teknikleri: Çelikle köklendirme, tohum ekimi ve daldırma yöntemi nasıl uygulanır?
Mazı (Thuja), her dem yeşil kalan, yassı dalları ve pul şeklindeki yapraklarıyla bahçelerin vazgeçilsel bir parçasıdır. Bu bitkiyi çoğaltmak, doğru teknikler uygulandığında oldukça keyifli bir süreçtir. Evdeki saksılarınızda veya bahçenizde yeni Mazı bitkileri elde etmek için en yaygın kullanılan yöntemleri aşağıda adım adım anlattım.
Çelikle çoğaltma (En hızlı ve garantili yöntem)
Ev yetiştiricileri ve bahçe meraklıları için en pratik yöntem çelikle çoğaltmadır. Bu yöntemle, ana bitkinin özelliklerini birebir taşıyan yeni fidanlar elde edersiniz. Adımları şu şekildedir:
- Zamanlama: Çelik almak için bitkinin büyüme dönemini, yani ilkbahar veya yaz başlarını tercih etmelisiniz.
- Çelik Seçimi: Sağlıklı bir Mazı bitkisinden, çok yaşlı olmayan, yaklaşık 10–15 cm boyunda, uç kısmı taze ve sağlıklı sürgünler kesin.
- Hazırlık: Kesilen çeliğin alt kısmındaki yaprakları temizleyin. Alt kısmın bitki hormonuna (köklenmeyi teşvik eden ürünler) batırılması köklenmeyi hızlandırabilir.
- Dikim: Çelikleri, geçirgenliği yüksek, nemli ve kumlu bir toprak karışımına (torf-perlit karışımı idealdir) dikin.
- Bakım: Çeliklerin bulunduğu ortamın nemli kalmasını sağlayın. Doğrudan yakıcı güneş ışığı yerine, yarı gölge ve nemli bir ortam köklenmeyi destekleyecektir.
Tohumla çoğaltma
Mazı bitkisinde tohumla üretim mümkündür ancak bu süreç daha sabır gerektirir. Tohumlar genellikle yaz sonunda olgunlaşır ve sonbaharda kahverengiye döner. Süreç şu şekilde ilerler:
- Olgunlaşmış, kahverengi kozalaklardan tohumları dikkatlice ayıklayın.
- Tohumları nemli, geçirgen bir toprak yüzeyine serpiştirerek ekin.
- Tohumların üzerini çok ince bir tabaka toprakla örtün.
- Sıcaklık ve nem dengesini koruyarak, toprak yüzeyinin kurumasına izin vermeden sulama yapın.
Not: Tohumdan yetişen bitkilerin büyümesi çeliğe göre daha yavaş olabilir.

Daldırma yöntemi (Doğal ve kolay yöntem)
Mazı türlerinin (Thuja sp.) bazı dalları, yere temas ettiğinde köklenme yeteneğine sahiptir. Eğer bahçenizde yere yakın, yayılıcı formda dalları olan bir bitkiniz varsa bu yöntemi kullanabilirsiniz:
- Yere yakın bir dalı hafifçe toprağa doğru bastırın.
- Dalın bir kısmını toprak altında bırakacak şekilde sabitleyin (üzerine küçük bir taş koyarak yapabilirsiniz).
- Bu dalın toprak altında kalan kısmının zamanla kendi köklerini oluşturduğunu göreceksiniz.
- Kökler güçlendikten sonra dalı ana bitkiden ayırarak yeni bir bitki olarak kullanabilirsiniz.
Öne Çıkan Ürünler
Başarılı bir çoğaltma için püf noktaları
Yeni bitkiler yetiştirirken dikkat etmeniz gereken bazı temel kurallar vardır:
- Ekipman Temizliği: Budama makası veya çelik kesme bıçaklarınızı her kullanım sonrası mutlaka dezenfekte edin. Kirli aletler bitkiye hastalık bulaştırabilir.
- Toprak Yapısı: Mazı, kireçli ve geçirgen toprakları sever. Çoğaltma yaparken kullanacağınız toprağın su tutan ama suyun birikmesine (göllenmesine) neden olmayan bir yapıda olduğundan emin olun.
- Hastalık Takibi: Yeni bitkilerinizde kırmızı örümcek veya kabuklu bit gibi zararlıları, kara leke gibi hastalıkları düzenli olarak kontrol edin. Bir sorun fark ederseniz, bölgenizdeki tarım müdürlüklerine veya uzmanlara danışarak ruhsatlı ürünlerle müdahale edin.
Mazı (Thuja) hesaplama araçları
Mazı (Thuja) çit hesaplama – çitim için kaç mazı (Thuja) fidanı gerekir?
Çit için standart aralık: 60–90 cm (tek sıra); yüksek perde için 90 cm.
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Thuja türleri budamaya iyi gelir, sık ve düzgün çit oluşturur.
- Daha sık ve kalın çit için fidanlar 30–40 cm arayla iki sıra hâlinde zikzak dikilir.
- Genel kural: aralık, bitkinin yetişkin genişliğinin yaklaşık yarısıdır; fakir topraklarda biraz daraltılır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Mazı (Thuja) çit hesaplama
Kaynaklar
- Mazı - aoc.gov.tr (https://www.aoc.gov.tr/Portal/BitkiselUretimler/mazi-/73)
- Wikipedia – Thuja occidentalis (https://en.wikipedia.org/wiki/Thuja_occidentalis)
- Thuja occidentalis - plantfacts.osu.edu (https://plantfacts.osu.edu/tmi/Plantlist/th_talis.html)
- Production ecology of Thuja occidentalis - research.fs.usda.gov (https://research.fs.usda.gov/download/treesearch/35255.pdf)
Mazı (Thuja) hakkında diğer yazılar
- Mazı Budama ve Bakım Rehberi: Şekil Verme ve Form Koruma
- Mazı Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Mazı Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Mazı Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Mazı Bakımı: Kozalak ve Formun Gelişimi Nasıl Takip Edilir?
- Mazı Bakımı: Kış Hazırlığı, Saklama ve Uzun Ömürlü Kullanım Yöntemleri
- Mazı Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Mazı İçin İklim ve Toprak İstekleri: Bahçenizde Sağlıklı Büyüme İçin İpuçları
- Mazı Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Mazı Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Ne Kadar Sulanmalı?
- Mazı Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
- Mazı Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Mazı Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Rehberi
- Mazı Zararlıları ve Hastalıkları: Kırmızı Örümcek, Kabuklu Bit ve Kara Leke ile Mücadele